Zorgen over zichtlijn op Nieuwe Bavo

De Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem maakt zich grote zorgen over mogelijke verstoring van de zichtlijn op de Nieuwe Bavo, door de bouw van woningen op het voormalige EKP-terrein (Expeditie knooppunt van NS), dat nu Plaza West heet. Het terrein is gelegen op de hoek Westergracht/Menno Simonszweg. De omgevingsvergunningen voor de bouwplannen zijn nu in behandeling bij de gemeente.

We zijn beslist voor de bouw van woningen op dat terrein, want Haarlem heeft woningen nodig, en de bebouwing die er nu staat is allesbehalve fraai; kans voor verbetering wat ons betreft. Echter, de plannen voor Plaza West, zijn hoog en massaal.

Omdat de verschillende bouwblokken hoger en breder worden dan de huidige bebouwing, zal het zicht op de Nieuwe Bavo, gezien vanuit het Westelijk Tuinbouwgebied, verder worden beperkt dan nu het geval is. Op bijgaande foto is de huidige situatie vanaf de Elswoutslaan te zien. Van de kathedraal zijn de grote torens, de koepel, het schip en het transept met de kleine kleurige torentjes voor een groot deel zichtbaar. Straks, als de plannen ongewijzigd doorgaan, zullen het schip en het transept met de torentjes (vrijwel) niet meer zichtbaar zijn. Dit zou een grote inbreuk zijn op het historische silhouet van de stad.

In alle beleidsstukken van de gemeente wordt aangedrongen op behoud van dit soort zichtlijnen op de stad. Naar de mening van de Stichting doen de bouwplannen van Plaza West in de huidige vorm dan ook geen recht aan het beleid van de gemeente en provincie.

Begin januari heeft de Stichting een brief gestuurd aan diverse particuliere organisaties en overheden, om aandacht en steun voor deze problematiek te vragen.

De Stichting dringt aan op aanpassing van de vorm en hoogte van de bouwblokken, zodanig dat de huidige zichtlijn op de Nieuwe Bavo vanuit het Westelijk Tuinbouwgebied gewaarborgd blijft.

Natuurinventarisatie Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem

Naast sierbloemen (phloxen op de foto) komen er in het Westelijk Tuinbouwgebied ook veel soorten wilde planten en dieren voor. Gelegen in de kwelzone van de binnenduinrand zijn op de landerijen, oevers en in de sloten tal van verrassende en regionaal zeldzame soorten te vinden.

Tien jaar geleden hebben de KNNV-afd. Haarlem en de Vogelwerkgroep Zuid-Kennemerland de natuurwaarden van het Westelijk Tuinbouwgebied (WTG) geïnventariseerd. Het WTG heeft gevraagd om dat nog eens te doen en daar heeft het bestuur van de KNNV ja op gezegd.

Nieuwsbrief najaar 2016

In onze nieuwsbrief schrijven wij over:

  • onze jubileum activiteiten
  • de ontknoping van een jarenlange strijd om de houtzagerij aan het Duinvlietspad
  • onze zienswijze op het concept Bestemmingsplan Binnenduinrand 2017
  • we blijven vrienden, u, nodig hebben om ons werk te kunnen continueren
  • en wensen u alle goeds voor het nieuwe jaar

Lustrum fotowedstrijd 2016

Eerste prijs: ‘Aarde, Water en Hout’ door Heleen Buijs:

Tweede prijs: ‘Who’s afraid of Red, Yellow and Blue’ door Bea Homans:

Derde prijs: ‘Weiland met koeien’ door Peter Evers:

Eervolle vermelding: ‘Verstilling’ door Marjan Boneschansker:

‘Elswout MISTiek’ door Jos de Smit:


‘Skyfall’ door Iris Bouman:


‘De oude reus van het Koepad’ door Femmy Rouwendal-vd Berg:

‘Besneeuwd Koepad’ door Anneke Koper:

‘Flora, Fauna, Familie’ van Mirella Flinterman:

‘De ochtend valt over de velden’ van Niels Hamelynck:

Wat heeft u te zeggen over de toekomst van het Westelijk Tuinbouwgebied?

Komende zomer stelt de gemeenteraad van Haarlem de Structuurvisie Openbare Ruimte (SOR) vast.

De SOR is een document dat vastlegt hoe ons stedelijk bestuur “… richting wil geven aan Haarlem als een veerkrachtige stad, waar het in 2040 ook nog goed toeven is.” Haarlem wil werken aan “… een klimaatneutrale stad, aan duurzame ruimtelijke ontwikkeling, aan mobiliteit en bereikbaarheid en aan versterking van de ruimtelijke kwaliteit waaronder groen en water.” Tot zover de ambtelijke teksten.

Wat in de SOR wordt vastgelegd, zal consequenties hebben voor het nieuwe Bestemmingsplan voor het Westelijk Tuinbouwgebied 2017.

De Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem volgt deze ontwikkelingen op de voet en houdt u via onze website en nieuwsbrief op de hoogte.

U kunt ook iets doen!

Als een groen en open Westelijk Tuinbouwgebied u aan het hart gaat: in het voorjaar van 2016 kunt u uw stem laten horen.

Als u wilt weten wat er besproken wordt in de verschillende commissies en u wilt daar inspreken … ga dan naar https://gemeentebestuur.haarlem.nl/Vergaderingen en kijk vooral naar de Commissie Ontwikkeling.

Aanpassingen Dekatuin

Het heeft een aantal jaren geduurd maar uiteindelijk is de Dekatuin haar afspraken met de gemeente nagekomen.De stichting maakte al vanaf de nieuwbouw bezwaar tegen diverse overtredingen van het Bestemmingsplan, waaronder de lichtmasten aan de achterzijde, die de toegestane hoogte ruimschoots overschreden. Ook de illegale uitbreiding van parkeerplaatsen, en daardoor oneigenlijk gebruik van grond met agrarische bestemming, is onlangs teruggedraaid.

Zienswijze Bestemmingsplan

De Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem (of SWTH) schreef een zienswijze op de Startnotitie Bestemmingsplan Binnenduinrand van de Gemeente Haarlem.

De voorzitter van de SWTH schreef hierop een reactie:

Nieuw bestemmingsplan Westelijk Tuinbouwgebied

Nieuw bestemmingsplan WTG: geen zomerreces voor werkgroep en stichtingsbestuur.

Per 2017 gaat er voor het Westelijk Tuinbouwgebied een nieuw bestemmingsplan gelden. Het betreft hier een actualisatie van het bestaande plan, dat uit 2007 dateert. Op het stadhuis zijn de ambtelijke voorbereidingen voor deze actualisatie al enkele maanden in volle gang. Het is namelijk de bedoeling dat de raad zich in het najaar over het nieuwe plan uitspreekt.

Een bestemmingplan geeft dwingende regels over het grondgebruik binnen een bepaald gebied. Onze stichting, die al 20 jaar ijvert voor behoud van het open karakter van het WTG, denkt dus graag mee over het nieuwe plan. En de gemeente bleek bereid om ons daarvoor ook de ruimte te geven en wel in overleg op twee niveaus te weten: met de ambtenaren die het project trekken en – op politiek niveau – met de verantwoordelijke wethouder. Aan deze laatste gesprekken nemen ook de agrarische ondernemers uit het gebied deel en daar zijn we beslist gelukkig mee. Immers: ook zij hebben hun wensen en verlangens ten aanzien van de ontwikkelingen in het plangebied en het is goed om overeenkomsten en mogelijke verschillen met hetgeen wij nastreven in deze fase duidelijk op tafel te krijgen.

Inmiddels verscheen een ambtelijke startnotitie waarin de gemeentelijke uitgangspunten voor de actualisatie van het bestemmingplan werden verwoord. Deze hebben we in de zomermaanden getoetst aan onze ervaringen van de laatste 20 jaar èn aan onze visie op de toekomst van de het plangebied.

Het voordeel van zo’n exercitie is ook dat je intern nog weer eens duidelijk formuleert waar je als SWTH voor staat. In het kort: bevorderen van een open en groen landschap; voorkomen en tegengaan van ‘verrommeling’; behoud van de primair agrarische structuur en bevorderen van duurzame bedrijfsvoering bij de in het gebied werkzame ondernemers; natuurontwikkeling in het deelgebied zuid.

Op basis van deze uitgangspunten hebben wij een notitie vervaardigd waarin ònze wensen en verlangens ten aanzien van het nieuwe bestemmingsplan op soms gedetailleerde wijze zijn verwoord. Vooral als het ging om de juridische ‘ins and outs’, hebben we daarbij dankbaar gebruik gemaakt van de deskundigheid van de Natuur- en milieufederatie Noord-Holland met wie wij voor dit project een strategisch partnerschap zijn aangegaan.

Onze notitie, voluit ‘Zienswijze SWTH op Startnotitie herziening bestemmingsplan Binnenduinrand’ geheten, is toegezonden aan onze overlegpartners, aan alle raadsleden en aan de wijkraden van belendende buurten. En vanaf nu kunt u via deze website ook lezen hoe wij ons de toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen in ‘de tuin van Haarlem’ voorstellen.

Augustus 2016,
Wim Gerlagh
voorzitter SWTH

Bankje is een succes

Het bankje dat we vorig jaar plaatsten in het Duinvlietbos blijkt een attractie voor passanten… in dit geval Maud en Fred uit Hoofddorp, die op een prachtige septemberdag na een bezoek aan hun kinderen in Haarlem hier de lunch gebruiken.

Ze genieten van de rust en schoonheid van het bos en vinden dat het Westelijk Tuinbouwgebied open en groen moet blijven.

Vergunning “houtkloverij” Teeuwen

Een houtzagerij en detailhandel bij het Duinvlietbos: geen probleem volgens gemeente Haarlem.

Je kon het zien aankomen:

Ondanks het feit dat de houtzagerij niet past in het Bestemmingsplan en ondanks het feit dat de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem dit al vanaf begin van deze eeuw aankaart bij de gemeente, heeft de Commissie Ontwikkeling zich geschaard achter het besluit van B&W om de omgevingsvergunning voor de houtzagerij te verlenen.

Belangrijkste argumenten:

  • Met een vergunning is het wèl mogelijk het gebied ten behoeve van de houtkloofactiviteiten af te bakenen en te handhaven, daar waar nodig.
  • Aan omliggende bedrijven zijn in het verleden ook oneigenlijke nevenactiviteiten vergund.
  • Behoud van werkgelegenheid.

Tijdens de vergadering van de Commissie Ontwikkeling op 9 juni 2016 sprak de SWTH opnieuw in en kondigde aan zich niet verder te verzetten tegen deze vergunningverlening, mits de met de eigenaar overeengekomen afspraken – geen verdere uitbreiding van de houtzaagactiviteiten- nageleefd worden. We benadrukte ook dat wij de gevolgen van het niet tijdig handhavend optreden in dit dossier de gemeente aanrekenen.

Toch geven we ons verzet op: beter dan tijd en geld te besteden aan energieverslindende procedures, willen wij onze energie de komende tijd vooral richten op constructief overleg met gemeente en tuinders/eigenaren in de voorbereiding voor een nieuw Bestemmingsplan.

Nationale Natuurwerkdag niet in het Duinvlietsbos

Zaterdag 5 november is Nationale Natuurwerkdag. Vrijwilligers in heel Nederland geven het landschap een onderhoudsbeurt.

Staatsbosbeheer heeft onlangs besloten dat er gedurende deze Natuur werkdag niet in het Duinvlietsbos gewerkt gaat worden maar in Elswout.

Hoewel wij de actie van harte ondersteunen valt Elswout niet binnen het Westelijk Tuinbouwgebied.
De organisatie is dan ook in handen van Staatsbosbeheer.

U kunt zich rechtstreeks aanmelden via: natuurwerkdag.nl/locatie/landgoed-elswout via de knop ‘doe mee op deze locatie’.

Het is onderhoudswerk van verschillende aard, iedereen kan naar vermogen meedoen. Medewerkers van Staatsbosbeheer begeleiden de werkzaamheden en zorgen voor onderhoudsmateriaal.

Borski’s boshut gered!

Graag willen we u laten weten dat het volledige bedrag voor de crowdfundingscampagne voor Borski’s rustieke boshut behaald is. Dit was nooit gelukt zonder uw hulp.We willen bij deze hartelijk bedanken voor uw steun en betrokkenheid tijdens de campagne.

Vriendelijke groet,

Marieke Schatteleijn (boswachter Staatsbosbeheer)

D’66 rondgeleid door Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem

Op verzoek van D66 verzorgde de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem een rondleiding voor een vijftal fractiemedewerkers door het gebied.

Na een introductie over de verschillende deelgebieden en de betekenis van het gebied voor Haarlem, fietsten we door het gebied.
Zowel de cultuurhistorische aspecten als de knelpunten die de stichting tegenkomt in het gebied kwamen aan de orde. Dat leverde een interessante uitwisseling van standpunten op tussen de fractiemedewerkers en de rondleiders van de stichting. De rondleiders vertelden over de plannen met het gebied en de contacten hierover met gemeente, politiek en natuurorganisaties en onze wens om ook met eigenaren/ gebruikers te praten over de toekomst van het Westelijk Tuinbouwgebied.

Door de de uitwisseling van vragen en informatie en de discussies die dit opriep hebben we niet alles kunnen laten zien. Maar het gebied was bij de meesten van hen bekend.

Zowel de rondleiders als de fractiemedewerkers hebben de rondleiding als zinvol en plezierig ervaren.

Rondleiding “Het landschap rondom Elswout, ontstaan en geschiedenis”

Op een zonnige zaterdag 23 april 2016 leidde André Numan, archeoloog en conservator van het Kathedraal Museum, een groep van ruim 30 geïnteresseerden rond in het gebied ten Westen van Elswout. Het landschap zoals we dat nu in de omgeving van Elswout kennen is gedurende duizenden jaren ontstaan. Natuurlijke processen liggen daaraan ten grondslag en daarnaast heeft de mens gedurende eeuwen het landschap naar zijn wensen gevormd en aangepast.

Een voorbeeld hiervan noemt André op de Zijweg die langs Elswout loopt. Hier is aan de hoogteverschillen goed te zien dat voor de aanleg van Elswout in 1634 veel duinzand werd afgegraven. Alleen aan de zuid- en westzijde van Elswout is nog oorspronkelijk duin aanwezig.

Bij het kruispunt Duinlustweg en Brouwerskolkweg, dus vlakbij de Brouwerskolk, vertelt André over de Haarlemse bierbrouwers die schoon water nodig hadden voor hun product. De Brouwersvaart is oorspronkelijk een zandvaart, genaamd Rampevaart. Deze werd in de vijftiende en zestiende eeuw gegraven door Pieter en Dirk Ramp ten behoeve van het afvoeren van het zand (voor de huizenbouw in Amsterdam). Bierbrouwers haalden vanaf de zestiende eeuw met waterschuiten schoon water uit het gebied. Dit water raakte vervuild door de daar gevestigde blekerijen. Daarom werd halverwege de zeventiende eeuw de Brouwerskolk (Nieuwe Colck) aangelegd.

De deelnemers reageerden enthousiast en noemden de rondleiding erg leerzaam.

De Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem zal in de komende tijd bij haar rondleidingen blijvend aandacht besteden aan de cultuurhistorie van het gebied ten Westen van Haarlem.

Dank u wel, anonieme donateur!

Sinds enkele jaren heeft de SWTH een groep van zo’n 450 vrienden opgebouwd.

Deze vrienden willen ook graag dat het Westelijk Tuinbouwgebied groen en open blijft.
Zij steunen ons met 10 Euro per jaar (of meer) en daardoor helpen zij ons dit doel te bereiken.

Tot onze verrassing komen er met enige regelmaat giften binnen van mensen die bij ons niet bekend zijn als Vriend van de Stichting. Daardoor zijn we ook niet in staat hen te bedanken voor deze o zo nodige steun. Ook kunnen we hen geen informatie over onze activiteiten toesturen of mailen.

Vandaar op deze plek een welgemeend “Dank u wel, anonieme donateur!”
U kunt er zeker van zijn dat uw geld goed besteed wordt.

Ontwikkelingen Elswoutshoek 2016

Voor de voorgeschiedenis en het standpunt van de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem over het dossier Elswoutshoek: zie nieuwsarchief.

De gemeenteraad van Bloemendaal heeft inmiddels de aanvraag voor een omgevingsvergunning voor de bouw van een tweede huis op het landgoed afgewezen.

Hiervoor zijn verschillende weigeringsgronden aangevoerd die de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem in haar zienswijze 2012 ook al formuleerde.

  • de Wet WABO
  • de Provinciale Ruimtelijke Verordening
  • het landgoed ligt in het Natuurnetwerk Nederland, de voormalige Ecologische Hoofdstructuur

De heer J.W. Slewe, eigenaar, en mevrouw Roos, Hart voor Bloemendaal, hebben hiertegen een zienswijze ingediend.

VVD, bedankt voor de taart!

De VVD organiseert elk jaar rond Valentijnsdag een taartenactie. Daarmee wil zij mensen en/of organisaties in het zonnetje te zetten voor hun bijzondere inzet voor de maatschappij en omgeving.

Dit jaar koos de VVD voor ons! Marco Wiesehahn, vicefractievoorzitter VVD provincie Noord-Holland, bood de taart ook namens de VVD Haarlem aan: “Het Westelijk Tuinbouwgebied is een rustpunt voor menig Haarlemmer. Daar hoor ik zelf ook bij. Als VVD bieden wij deze taart aan de stichting aan omdat zij met veel inzet en inmiddels al 20 jaar lang strijdt tegen de verrommeling en voor het behoud van het open gebied.” Rob de Jong, fractievoorzitter VVD Haarlem voegt daaraan toe: “De vrijwilligers van de stichting verdienen deze waardering voor de jarenlange inzet voor het behoud van de groene buffer. De VVD Haarlem hecht veel waarde aan het behoud van de open groene ruimte in de stad omdat de stad naast het stedelijk karakter ook een groen karakter heeft.”

Paula Warmerdam bedankte de VVD namens de stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem: “Onze stichting is dit jaar 20 geworden en dat vieren wij dit jaar met allerlei activiteiten. Met deze taart voelen wij ons helemaal jarig.”