Zicht op de natuur

Henk Wijkhuisen Voorzitter KNNV, Vereniging voor Veldbiologie, afdeling Haarlem en omstreken, Inleiding bij de uitgave ”Zicht op de natuur, natuuronderzoeksrapport Westelijk Tuinbouwgebied”.
Driehuis, april 2005

Een jaar geleden kwam een rapport uit waarin bleek dat Haarlem de hekkensluiter was van de grote steden op groengebied. Als geboren Haarlemmer heb ik daar nooit zo bij stil gestaan. Wie tien minuten fietst zit in de Hekslootpolder, het Nationaal Park Zuid-Kennemerland of langs de oevers van De Liede. Maar wie goed kijkt naar de kaart van Haarlem ziet inderdaad niet zo heel veel groen in de stad. Er zijn enkele begraafplaatsen, we hebben de onvolprezen Haarlemmerhout, de Bolwerken en het Kenaupark. Wellicht wat mager voor een stad met meer dan honderdduizend inwoners.

Er is in elk geval reden om zuinig te zijn op de groene gebieden die Haarlem nog wel rijk is en waar mogelijk deze groene longen zo optimaal mogelijk in te richten voor mens en natuur.

Aan de westrand van Haarlem ligt een open landschap, waarvan je zou vergeten dat het ook binnen de grenzen van de gemeente Haarlem ligt: het Westelijk Tuinbouwgebied. Dit gebied sluit aan bij één van de mooiste landgoederen van ons land, Elswout. Eeuwenlang heeft dit landschap beroemde schilders geprikkeld om te worden vastgelegd op het doek.

Hoe bijzonder het gebied gewaardeerd wordt door de bevolking bleek wel op 6 maart 1991 toen een referendum werd gehouden waarin de Haarlemse bevolking zich mocht uitspreken voor of tegen bebouwing van het Brouwersvaartgebied, dat onderdeel is van het Westelijk Tuinbouw-gebied. Een grote meerderheid sprak zich uit tegen bebouwing.

De naam Westelijk Tuinbouwgebied suggereert dat er vooral sprake is van tuinbouw. Dat valt echter tegen. Grote delen van het gebied zijn verrommeld. Naast kassen is er onder meer een tennishal, worden caravans gestald en auto’s verhandeld. Maar ook komen er in het gebied brede sloten voor en beschermde weilanden die deels eigendom en in beheer zijn van Staatsbosbeheer. Zij dragen bij aan de openheid en het rijke natuurleven van het gebied.

De fel verlichte tennisbaan naast het Rijksmonument Elswout is misschien nog wel de grootste misser in dit gebied. Het is een typisch geval van wat de planoloog ‘stadsrandeffecten’ noemt: er ontstaan allerlei activiteiten die je eigenlijk niet wenst. Dit soort ruimtelijke wildgroei is bijna altijd het gevolg van de onmacht van de politiek om voor de randen van de stad goede bestemmingsplannen te maken en aan wetshandhaving te doen.

Het Westelijk Tuinbouwgebied is in 2002 en 2003 door de Vogelwerkgroep Zuid-Kennemerland en de KNNV Vereniging voor Veldbiologie afdeling Haarlem en omstreken, onderzocht op de aanwezige natuurwaarden. Het blijkt dan een interessant gebied te zijn, waarvan er binnen de gemeentegrenzen van Haarlem geen tweede te vinden is. Bovendien zijn de natuurpotenties van dit gebied erg groot. Het schone duinwater, dat vanaf het westen naar Haarlem stroomt, is een voorwaarde voor een geweldige ecologische ontwikkeling indien we dat zouden toestaan. Het is ook een gebied waar voor de stadsrecreant nog veel mogelijkheden liggen om even de accu op te laden.

Kortom, het Westelijk Tuinbouwgebied is niet alleen de moeite waard om behouden te blijven, maar beslist ook de moeite waard om versterkt te worden als het om de natuur en belevingswaarden gaat.

Het hier voor u liggende rapport kan als basis dienen om het Westelijk Tuinbouwgebied te behouden en te versterken. Als het aan de organisaties ligt die dit rapport hebben samengesteld, beginnen we daar morgen mee. Met de kennis van onze veldbiologen in voornoemde verenigingen en het enthousiasme van de omwonenden van het Westelijk Tuinbouwgebied moet het mogelijk zijn om deze parel aan de westgrens van Haarlem te laten schitteren.

 

Wandelen door het Westelijk Tuinbouwgebied

of: weg met de coniferen

Wim Vogel, neerlandicus en publicist
Hij sprak op de informatiebijeenkomst over het Westelijk Tuinbouwgebied op dinsdag 12 april 2005 in het ABC Architectuurcentrum te Haarlem en bewerkte zijn tekst ten behoeve van de uitgave “Binnenduinrand, de tuin van Haarlem”.
Haarlem, juni 2005

Eind jaren veertig, begin jaren vijftig van de vorige eeuw logeerde ik een enkele keer bij mijn opa en oma aan de Zijlweg in Overveen. Als je vanuit Haarlem de door de Duitsers veroorzaakte ruïnes na het Triniteitslyceum voorbij was, liep je langs de kwekerij van Van Dijk en in het eerste kleine huisje links woonden zij.

Voor het huisje liep een brede sloot het land in, richting Brouwersvaart. Achter het huisje lagen grote schuren vol bergen steenkool waar zwarte ooms zakken vulden en die per vrachtauto vervoerden naar de klanten. Op de auto was een reclamebord bevestigd. Op de voorkant zat een treurige, rillerige man naast een kachel die weigerde, op de achterkant lachte de man breeduit en zag je gewoon de hitte van de kachel spatten. De tekst op de voorkant luidde: ‘Hij niet!’, op de achterkant: ‘Hij wel!. Hij stookt kolen van Vogel.’ Mijn grootvader was kolenboer.

In het jaarboek van de Vereniging Haerlem 1954 publiceerde Mej. A.C.W.Rijnierse haar Overveense herinneringen. Zij schreef die in 1946 en ze spreekt over de tijd ‘ruim 65 jaar geleden’, dus over de laatste twintig jaren van de negentiende eeuw. Over het huisje van mijn grootouders schrijft ze: ‘Links kom ik aan een gedeelte van den Zijlweg, waaraan een breede sloot is, welke uitmondt in de Brouwersvaart. Op dit punt, dat met het oude huisje nu nòg intact is, woonde Schipper Vogel, die beurtschipper was op Amsterdam. Wekelijks voer hij heen en weer; dat was destijds de eenige verbinding voor Overveen met Amsterdam om goederen mede te geven.’ Mijn grootvader was dus beurtschipper en ik stel mij voor dat gegoede Amsterdamse families van zijn diensten gebruik maakten om in het voorjaar van de warme Amsterdamse grachten te verkassen naar hun buitenplaatsen in Overveen en terug natuurlijk. Het oude huisje aan de Zijlweg is vandaag de dag deerlijk toegetakeld en onherkenbaar uitgebreid en gemoderniseerd. Maar eind jaren veertig stond ik er aan het hek, zag over de weg de tram naar Overveen rijden en speelde achter het huisje op de eindeloze velden vol groente en bloembollen.

In 1970 werd ik leraar Nederlands aan het Triniteitslyceum, Zijlweg 199, ‘post Overveen’ moest je daar om de een of andere reden achter vermelden, Vanuit mijn lokaal op de eerste verdieping van de nieuwbouw, haaks op de Westelijke Randweg, zag ik het huisje van mijn grootouders en in mijn lokaal zaten de Bijvoeten, de Groendijken, de Koelemeijers, de Roozens en de Van Kessels, nazaten van befaamde Overveense bollenboeren en tuinders.

Soms als ik geen zin had les te geven, nam ik een klas mee naar buiten voor een kleine excursie, zoals ik dat dan maar noemde. Stak de Zijlweg over en bereikte via de Hyacintenlaan en het viaduct onder de Randweg het zwarte pad langs de Brouwersvaart. Zeker in de jaren zeventig liep je daar nog echt tussen de tuinderijen en de bollenvelden. En altijd hoorde je er het geblaf van de honden in het asiel, ‘gevestigd aan een landelijk weggetje aan de rand van de stad. De lucht van pis en van pens walmde ons tegemoet toen we naar binnen gingen. Aan het einde van de gang was een gazen deur met daarachter een ruimte vol getraliede hokken, noteert Renate Dorrestein in Een hart van steen.Langs de kerk in Overveen en via de Zijlweg zag je de school dan al weer liggen. Het rondje was binnen een lesuur van vijftig minuten precies te doen. Even buiten zijn, even weg uit de sleur die lesgeven toch onvermijdelijk met zich meebrengt.

Vanuit mijn huis in Haarlem-Zuid fietste ik naar school. Meestal over de Schouwtjesbrug, de van Oosten de Bruynstraat in om via de Westergracht na de spoorwegovergang rechtsaf te slaan. Daar lagen toen nog de velden van Dames, hun huis stond er nog. In het voorjaar natuurlijk de bloemen maar langzaam maar zeker werden die verdreven door sla, spinazie en andere groenten. Vaak gingen de eerste plantjes al begin maart de grond in. Maar Dames maakte plaats voor een nieuw wijkje, de bollen verdwenen en in plaats van sla en spinazie kwam er een kerk, een brandweerkazerne en natuurlijk opnieuw huizen, flats, straten en pleinen. Zelfs het Triniteitslyceum verdween.

In de jaren negentig verzamelde ik materiaal voor mijn Literaire wandelgids van Haarlem die in 1995 verscheen. Vanzelfsprekend trof ik bij die zoektocht naar literatuur over Haarlem ook teksten en fragmenten aan, gesitueerd in wat nu het Westelijk Tuinbouwgebied wordt genoemd. Zo schreef Jacob Israël de Haan (1881-1924) in een van zijn Fijne Fragmenten:

De landen rondom Haarlem zijn afwisselend van hoogte en van grondsoorten, dus worden zij ook op afwisselende wijze bebouwd. In de lente zijn wellicht de bloemvelden het mooist; zij maken geheele buurten bont en blauw. Het bont bestaat uit rood, geel en wit. Het blauw is van witachtig tot kobaltpaars. Blauw bloeien hyacinthen. Geel van crocussen en kobalt van hyacinthen zijn twee mooie kleuren, die heel mooi naast elkander staan.

Ik weet van avonden in de bloemenbuurt van Haarlem in de lente, die mooier waren dan de mooiste morgens van mijne jeugd. En ik weet nu ogenblikken van herinnering, die mooier zijn dan iedere werkelijkheid. Want de paarse en de gele herinneringen van bloemen zijn mooier dan paarse en gele bloemen.

Rond de vorige eeuwwisseling wandelde de later vermaarde Haarlemse vogelkenner Jan P. Strijbos vrijwel wekelijks met zijn vader in dit zelfde gebied. Op een van die wandelingen, langs de Houtvaart ontmoetten zij de vader van Frederik van Eeden, de oude heer F.W.van Eeden, auteur van onder andere Onkruid, botanische wandelingen door Kennermerland.

Mijn vader stond dan langdurig met hem te praten, soms over kunst, maar meestal over planten en bloemen. Mij vaak veel te lang, want ik kon de gesprekken niet volgen en nog minder begrijpen. Ik stond steeds maar aan de panden van vader’s jas te trekken en trachtte hem mee te tronen. Maar op een keer gebeurde er iets, waardoor ik onder de indruk kwam. Meneer Van Eeden ontdekte plotseling een slang, die zich door het gras in de richting van de sloot bewoog en greep deze tot mijn grote schrik vast. Hij verzekerde mij echter dat het een ringslang was en dus geheel ongevaarlijk. Daarop verzamelde ik al mijn moed om het kille slangenlichaam aan te raken, eventjes maar. Als kind beleef je zo’n gebeurtenis als een avontuur.

Renate Stoute herinnert zich haar jeugd in haar roman Waarom ik geen bloemenmeisjes werd (1998):

Ik trok mijn laarsjes aan, stond op en veegde m’n broek af. Ik had geen idee van wat ik ging doen. Onversaagd doormarcheren, bijvoorbeeld naar Overveen en daar een ‘koeienpaadje’ langs de ‘boerenslootjes’ nemen? Tijdens strenge winters kon je lange tochten maken over het ijs dat op de slootjes lag. Je zag de omgeving zoals je ‘m anders nooit zag’

Een moderne wandelaar is buurtbewoner en romancier Bartho Kriek. Uit zijn roman Het ijzeren heden (1998) blijkt dat natuur en inrichting van het landschap de afgelopen honderd jaar dramatisch zijn aangetast, een proces dat onverminderd doorgaat.

Het bos houdt op bij het kerkenpad (dat maken ze steeds breder, en steeds meer bromfietsers rijden er straffeloos over) dat bedekt is met een laag schelpengruis, zodat je je soms op een waddeneiland waant. Links ligt het landgoed (uitgebaat door een restauranthouder met dollartekens in zijn ogen, en heb je die gigantische nieuwe parkeerplaats al gezien waarvoor ze zomaar aan het kappen zijn geslagen, zonder vergunning? Kraaien en kauwen beloeren je vanaf paaltjes langs de slootjes weerzijde. Ik zie een kauw de rug van een bruine koe ontdoen van wat voor hem kennelijk eetbaar is.

Halverwege dit pad, waarvan het schelpengruis vervangen is door zielloos asfalt met gaten, heb je een fraai zicht op de stad. Twee kerken, mooie luchten, groene velden en wat jammer dat die velden rechts meer en meer ontsierd worden door allerlei onterechte opstallen, tennishallen, kassen en werkplaatsen. Buurtbewoner Harry Prenen had het ooit over ‘Planologen met goud in hun bek en stront in hun ogen’, en Bartho Kriek schrijft:

En hetzelfde is aan de andere kant, daar, gebeurd met die tennishallen, die zogenaamde bollenschuren zijn: reisjes naar Indonesië, jazeker! Nieuwe auto’s! Onderhandse betalingen!

Recht voor me bevinden zich kerk en kroeg, aloude kompanen. Achter de kerk ligt het tennispark. Rijen vlaggen wapperen daar die, ik erken het, een beetje detoneren tussen het groen. Hoewel, als je ervan houdt… vroeger was daar een manege gevestigd (maar die hebben we lekker weg gekregen, zeiden ze bij de gemeente, Albert, want daar hebben de omwonenden zogenaamd last van. En de lichtmasten die er staan hadden er nooit mogen komen maar kwamen er toch, via corruptie, maar bewijs het maar eens…)

En ook in het werk van Louis Ferron, sinds enkele jaren bewoner van het Ramplaankwartier, is het niet de romantiek van het groen die overheerst, maar de woede over wat er in het gebied feitelijk allemaal gebeurt. Zijn hoofdpersoon uit Viva Suburbia (1998) heeft zo zijn eigen visie op de wijk:

Maak je nu eindelijk eens druk om de dingen die er werkelijk toe doen. Opdat die hufters van de INTRATUIN niet al ’s morgens vroeg om vijf uur hun kabouters beginnen uit te laden. Opdat de achtste plaag van Egypte, die van de zondvloed aan jack Russells, niet ook de boorden van het Ramplaankwartier overspoelt. Opdat niet alle openbare groen bekotst, bezeken en bescheten raakt. Opdat er geen ‘bypass’ door de buurt gelegd zal worden om het verkeer over de Zandvoortselaan en de Zeeweg te ontlasten. Opdat de oudjes van het om de hoek gelegen bejaardentehuis je niet voortdurend van de sokken rijden met hun rolprotheses en je niet uit je middagslaapje houden met hun gebitten die luid kletterend op de klinkers lazeren. Ja, vooral die oudjes zijn me een doorn in het oog. En ik ga in de wijkraad zitten om mijn stem tegen ze te verheffen. Dit is een buurt voor de aanstormende generatie, voor de ’putters’ en ‘downers’, de tapijtreinigers en jonge starters.

Kijk, zo kennen we Ferron weer.

Wonen in een bollenschuur

In 1993 publiceerde Marianne Andriessen in Beschreven Bladen, huisorgaan van het Haarlemse genootschap Het Beschreven Blad, haar herinneringen aan de jaren die zij in de jaren vijftig, midden in het Westelijk Tuinbouwgebied, woonde in de grote, zwartgeteerde houten bollenschuur aan de Marcelisvaart.

Kwam men vanaf het koeienpaadje het pad af, komt men eerst voorbij, teruggelegen, de boerderij van Jan Bart Bos in het “Zwarte Gat”, dan ga je een kwakel over, zo’n hoog bruggetje, met kippestokjes, waaronder de boten van de tuinders opgeladen met bollen of groenten konden varen. Stond je bovenop die kwakel had je een overzicht op de tuinen en overtuinen van de Cornetten en de Lootsen. Geraniums en allerlei kleuren, rood – paars – licht- en donkerrose, het vlamde tegen elkaar op, niet te geloven, daarachter ridderspoor licht- en donkerblauwe – witte, hetgeen ook een opvlammen ten gevolge had, heel grote fuchsia’s, gele en rode keizerskronen. Ab had duiven en bemestte zijn geraniums met de uitwerpselen van deze vogels. Nooit heb ik zulke stevige, gezonde planten gezien. (…)

Van die kwakel af en liep je door dan kwam je langs vier oude tegen elkaar geleunde huisjes. In het eerste woonde Jantje V. (altijd Jantje), leraar tekenen op een technische school en heeft aardige houtgravures gemaakt van de vaart. Op nummer 5 (meen ik) Cornet, die zijn naam geen eer aandeed door violen te bouwen. Daarnaast kwam het atelier van Ab Loots, kunstschilder, vervolgens zijn woonhuis. Zijn vrouw heeft prachtige borduursels gemaakt. Dan een hele tijd weer wat vaart + slootje, en het eindigt met de bollenschuur. De vaart loopt nog door tot aan de Randweg. Het pad heette een notweg = noodweg te zijn. Is iets met recht van overpad. Hebben wij nooit last van gehad. In een van de huisjes heeft Chris Lebeau gewoond. De tuinders zagen ons met verholen gramschap komen.

Marianne legt in het tuinbouwgebied haar eigen tuintje aan:

Een stukje tuin had ik afgebakend voor kruiden. We hebben heel wat uurtjes aan de voorkant van de schuur, opzij of aan die oostkant, in die L-vorm doorgebracht. Het blijkt dat een tuin aan het noord-oosten best gedijen kan. Van de tuinders leerden we het verschil tussen een bats en een graaf. En wat een platte drietander was. En dat we een hark zo moesten neerzetten dat niemand op de tenen kon trappen. Hoe we moesten spitten. Wat de beste schoffel was. Ik keek niet op de klok van de Bavo hoe laat het was, maar zag aan de voortgang die ze al spittend maakten en het zand donkerder kleurde, of ik moest opschieten of niet.

Machines waren toen nog niet aanwezig. Na het koppen (de bloemen kregen wij) en het uitgraven van de bollen werden door deze uitstekende vakmensen spinazie, Bloemendaalse gele (een soort kool), sla, andijvie geplant en dat zodanig dat tussen de andijvie alvast sla-plantjes gezet werden of omgekeerd. Altijd gezanik na het weekend. Over de bezoekers, die in de velden gelopen zouden hebben. Piet, witheet, kwam dan vloekend aankloppen. Roepend: krijg de klere. Toen ik hem eens vroeg wat of dat betekende eigenlijk, zei hij met een kleur: ach, iets over cholera en zei het daarna nooit meer,

Heel wat jaartjes later is hij een wasserette begonnen. De oude Kramers is niet zo lang geleden gestorven, blind geworden en Gerrit, daarvan zei de oude: Ach, op ieder potje past wel een deksel!

Vele jaren kende ik het Tuinbouwgebied eigenlijk alleen van de buitenkant. Je fietst erdoor, vooral erlangs, je kijk ernaar, maar eerst in 1999 ben ik lopend het gebied ingegaan, op zoek naar de oude bollenschuur van Marianne en Nico Andriessen. In Beschreven Bladen van juni 1999 schrijf ik:

Wie bijna vijftig jaren later Marianne achterna loopt, zou kunnen denken dat er niet zo heel veel veranderd is. Natuurlijk, het onafgebroken gebrom van vliegtuigen is irritant, Maar op die middag, begin juni 1999, dat ik daar liep, woei er een mooie westenwind door het riet en die overstemde in ieder geval het zoveel zwaardere geronk van de Randweg. Een mooi plekje. Rechts nog steeds die vaart met aan de overkant daarvan drie bruine paarden in een lekker, groen-gelig weitje. Ver in het oosten de twee Bavo-kerken, rechts een leegstaand huis, oud, vervallen maar mooi verkrot. Daarnaast een ruime, eenvoudige boerenwoning met vier ramen, acht roodgroene luiken, twee dakkapellen, twee schoorstenen en heel veel kraaien. Op de voorgrond een onduidelijke mengelmoes van struikgewas, kassen, huisjes en bouwsels.

Als ik linksaf loop, sta ik plotseling voor een geweldige hal. Draglines, zandauto’s, bergen stenen: hier wordt een heuse parkeerplaats aangelegd voor tientallen auto’s. Ik moet denken aan wat misschien de mooiste roman van Jan Siebelink is De herfst zal schitterend zijn waarin onder meer de jarenlange strijd beschreven wordt van een tuindersfamilie tegen het oprukkend proletendom dat schijt heeft aan regels en bepalingen en gewoon een gigantisch zwembad bouwt in wat eens een arcadische en idyllische omgeving was. Hier is, vrees ik, iets soortgelijks gebeurd.

Achter de immense hal, opnieuw parkeerplaatsen en enorme kassen waarin caravans en boten groeien (mag dat allemaal zo maar in Haarlem in een gebied dat de gemeente zo graag groen en landelijk wil houden??), een rotonde die op last van de politie en brandweer vrijgelaten dient te worden, een Herman A.Brockplein. Het bordje onthult dat we hier te maken hebben met een “Tennisser 9-2-1937’: een raadselachtige mededeling.

Links van de rotonde doemt hij op: ‘Groot – leeg –holle ramen – luiken – hout – bruin geteerd – zonder enige emotie – log en toch vriendelijk’ (Marianne Andriessen). Hij staat er nog steeds, weliswaar wat weggedrukt door al die illegale (?) bouwsels maar dit is zonder twijfel de loods die Marianne met haar man Nico in de jaren vijftig enige tijd bewoonde. Er omheen een geweldige rotzooi. De loods zelf ziet er onttakeld uit. De planken zijn nu zwart geteerd, hier en daar hangt er eentje los, scheef weggezakt. Een regenpijp begint nog wel aan een goot naar houdt halverwege de houten muur plotseling op. Aan de oostkant, richting stad, een huisdeur met een bordje, nummer 11. Gewoond wordt er niet meer in. Sommige ramen zijn dichtgetimmerd. Een bollenloods is woonhuis, is opslagruimte geworden.

Voor de loods loopt de Marcelisvaart. Als je naar het zuiden en westen kijkt, is de idylle ongestoord. Op het land wordt gewerkt, gewoon op de knieën. Een kikker springt weg. Een haan, een paar kippen. Lage, wat onduidelijke huisjes, weggewerkt in het groen. Tegen de buitenmuur zinken teiltjes, een kruiwagen naast een regenton. Een oude vrouw vraagt wat ik zoek. Ze spreekt een beschaafd soort aangenaam Nederlands dat zeldzaam wordt. Ik laat de foto’s zien die Marianne ooit in ons huisorgaan heeft afgedrukt. Ze herkent alles meteen. Zelf woont ze hier al veel langer. Natuurlijk weet ik dat ik met mevrouw Loots praat, Marianne noemt haar in haar artikel. Mevrouw Loots is nu vierennegentig. Ze wil hier nooit meer weg. Ze woont hier heerlijk, zegt ze. Afgezien natuurlijk van die tennishal waarvoor ze overigens ettelijke malen op het stadhuis is geweest. Zonder resultaat. Haar man, de kunstenaar Ab Loots, overleed in 1974. Of ik wel weet dat ook Pim Koot hier nog gewoond heeft? Daar zou ze nog mee gaan trouwen maar in 1995 was hij zomaar dood.

Voorjaar 2005

Mei 2005 loop ik opnieuw langs de Marcelisvaart het tuinbouwgebied in. Midden in dat gebied, rondom de tennishal, tel ik meer dan tweehonderd auto’s. Niet alle parkeerplaatsen zijn bezet. De bollenschuur ziet er opgeknapt uit. Het is nu onmogelijk de kassen in te kijken. De meeste ramen zijn afgedekt en anders staan er wel coniferen die inkijk tegen gaan en die tegelijkertijd alles wat groener en vriendelijker moeten maken. Waar je ook kijkt, overal coniferen, een nieuwe ramp voor het tuinbouwgebied: het oogt groen, het lijkt vriendelijk maar het ziet er niet uit, is grote nep en versluiert de feitelijke aanrandingen. Ergens worden, natuurlijk achter coniferen, auto’s te koop aangeboden.

Ooit was dit gebied een strandvlakte waarop in later eeuwen bomen groeiden. Toen die onderstoven en toen de duinen beplant werden, werden de grond en het heldere duinwater gebruikt voor de blekerijen en de Haarlemse brouwerijen. De bloembollencultuur kwam daar in de loop van de achttiende en negentiende eeuw voor in de plaats, aangevuld met de tuinbouw in de twintigste eeuw. In diezelfde eeuw slokte woningbouw grote stukken land op waarna in de laatste vijftig jaar zelfs het resterende deel van het Tuinbouwgebeid verkracht wordt door allerlei bouwsels en ontwikkelingen die het geheel zo slordig maken dat je geneigd bent het allemaal maar op te geven. Maar lezen we tot slot wat Jacob Israël de Haan honderd jaar geleden schreef:

Ten Westen van Haarlem ligt een landschap van dalende diepten en stijgende duintoppen. Duinen zijn wit van zand en warm van de zon wanneer de zomer in het duinenland gekomen is. Van hooge toppen kan men geheel Haarlem zien van streek tot streek. Dikwijls is de lucht met den zomer vol van gouden, dunnen damp, fijner dan waterdamp. Dat gebeurt, wanneer wolken geen ijzergrijs water regenen, maar de zon sneeuwt wit-goud licht. Ik heb Haarlem lief, want het is eene heilige stad. Wit en gouddampend licht is hare kroon van heerlijkheid.

Dat landschap dient ten koste van alles bewaard en goed beheerd te worden!

 

Westelijk Tuinbouwgebied-lied

Tekst en muziek: Paul Marselje

Geschreven voor de opening op zaterdag 5 maart 2005 van de tentoonstelling in het ABC Architectuurcentrum Haarlem over het Westelijk Tuinbouwgebied

Van het Paul Marselje-album ‘Daar woon je’ met 19 liedjes over Haarlem en omgeving.

Het Westelijk Tuinbouwgebied-lied
Wie zingt het niet
Wie kan zich nog bedwingen?
Het Westelijk Tuinbouwgebied-lied
Waar je geniet
Wie wil daarvan niet zingen?

Geef mij terug de glorietijd
Van tuindersvlijt en boten vol
Met groenten naar een veiling
Waaraan de tijd voorbijging Onder de hoge bruggen door
Zong men in koor de glorie van
De bollen en de groentetuin
Zo vlak onder de duinenkruin

Maar er is meer dan tuinderij
En ik wordt blij van wat ik vind
Het schoonste water van de stad
Je raadt het al; waar vindt je dat
Een open tuin tegen het duin
Een groot fortuin, bescherm het maar
Voor stedeling en de natuur
Al is de prijs ook nog zo duur

Maar soms klinkt er een and’re deun
Een echte dreun vol heipalen
En plannen vol van stenen
Dat doet Haarlemmers wenen
Ze dwalen door de Leidsebuurt
Waar dichtheid schuurt in rijen
Ze vinden er geen park of groen
Waar moet je het dan wel mee doen?

Een weer een ander zingt de lof
verdient graag grof aan grondverkoop
Dat mag hij dan graag willen
Maar mij doet zoiets rillen
Zijn plannen lijken wonderschoon
Vol groenvertoon en waterpracht
Maar steun van ons dat komt er nooit
Waarmee hij ook zijn plannen tooit

Het Westelijk Tuinbouwgebied-lied
Wie zingt het niet
Wie kan zich nog bedwingen?
Het Westelijk Tuinbouwgebied-lied
Waar je geniet
Wie wil daarvan niet zingen?

 

Openingswoord

Openingswoord bij de expositie “Binnenduinrand, de tuin van Haarlem” in het ABC Architectuurcentrum te Haarlem op zaterdag 5 maart 2005.

Frieda van Diepen-Oost,Voorzitter overlegorgaan Nationaal Park Zuid-Kennemerland

Als bestuurders van het Nationaal Park Zuid-Kennemerland, dat de zorg heeft voor het duingebied van Zuid-Kennemerland, zijn wij de buren van het Westelijk Tuinbouwgebied.

Als goede buren heb je zorg voor elkaars erf!

Is het Westelijk Tuinbouwgebied, wel de voortuin van Haarlem genoemd; het Nationaal Park Zuid-Kennemerland heeft als motto voor het tienjarig bestaan “de achterduin”

Een tuin is het verlengde van het woongenot van het huis, waar je kunt genieten, ontspannen, recreëren en soms ervan profiteren als moestuin. De tuin bepaalt mede de waarde van het huis. En zo heeft het Westelijk Tuinbouwgebied een grote meerwaarde voor de stad Haarlem.

Het gebied kent kansen en bedreigingen. De werkgroep Westelijk Tuinbouwgebied zet zich in om de kansen te vergroten en de bedreigingen te weren.

Kansen liggen in de aard van het gebied: interessante natuurpotentie voor opvang en gebruik van schoon water uit de duinen, prachtig open landschap met mooie zichtlijnen op de stad en een interessante cultuurhistorie.

Oude Haarlemmers kenden de waarden van het gebied, vooral het schone water, waardoor er economische activiteiten ontstonden als bierbrouwerijen, blekerijen, voedselproductie en bollenteelt.

Thans is het nog een bufferzone tussen de bebouwing van de stad (Randweg) en de duinen.

De Ecologische Hoofdstructuur loopt hier langs!

Bedreigingen liggen in het redelijk onbebouwd zijn; als stadsrand heeft het de potentie voor diverse functies die de stad moet invullen zoals sportvelden, maneges, bedrijven die uit de stad geplaatst moeten worden enzovoort.

Om de kansen van het gebied te benutten en de bedreigingen te weren, moet voldaan zijn aan een aantal voorwaarden:

  • bewustwording bij de burgers en de politiek/overheid van de waarde van het gebied en daarmee de wil om die waarde in stand te houden,
  • mede dankzij de grote inspanning van de werkgroep wordt daaraan veel gedaan en deze tentoonstelling zal daar ook aan kunnen bijdragen.

Goede wil alleen is niet genoeg. Zekerheidstelling is nodig voor instandhouding en die kan verkregen worden door:

  • Bescherming door regelgeving Ecologische Hoofdstructuur,
  • Streekplan van de Provincie
  • Landschapsbeheerplan, waarmee een inventarisatie van de waarde is vastgelegd.
  • Bestemmingsplan van de gemeente Haarlem, op dit moment in voorbereiding.

Hoewel deze regelgeving grote zekerheid kan bieden, kunnen regels ook altijd weer veranderen (soms zijn wijzigingsbevoegdheden al ingebouwd).

Daarom zijn een goede inrichting en ontwikkeling van het gebied heel belangrijk.

Een goed uitvoerings- en inrichtingsplan dat vervolgens ook voortvarend wordt uitgevoerd is hiervoor een goed instrument..

Ook liggen er kansen in de nieuwe opvattingen van de ruimtelijke ordening en de aandacht voor het landelijk gebied.

De nota Ruimte van het rijk geeft meer mogelijkheden voor ontwikkelingen, maar wel ontwikkelingen met Kwaliteit! De Provincies en gemeenten krijgen meer bevoegdheden en voor dit gebied kan daarbij aansluiting worden gezocht.

In een gebiedsgerichte aanpak moet een inrichtingsplan worden opgezet, waarbij de kwaliteitselementen van het gebied worden meegenomen, zodanig dat de natuur, het landschap en cultuurhistorische waarden worden behouden en verder worden versterkt wanneer de inrichting daadwerkelijk worden uitgevoerd.

Bij deze ontwikkelingen zullen alle belanghebbenden: bewoners, grondeigenaren en maatschappelijke organisaties van het begin af moeten worden betrokken.

Voor de werkgroep ligt hier een schone taak en deze tentoonstelling kan er hopelijk aan bijdragen om met dit werk ten behoeve van het Westelijk Tuinbouwgebied stimulerend bezig te blijven!

Het Tuinbouwgebied, een Hinnomsdal?

Louis Ferron, Schrijver te Haarlem.
Deze tekst verscheen in het Haarlems Dagblad van 12 februari 2005

Bevriende collega’s binnen de Amsterdamse grachtengordel willen zich nogal eens hoogneuzig uitlaten over ‘dat provincieplaatsje’, waar ik verkozen heb mijn laatste levensjaren te slijten. Haarlem dus. Zijn die collega’s héél erg bevriend dan ben ik bereid ze de door eigendunk betraande ogen te openen en ze bij mij thuis uit te nodigen. In het Ramplaankwartier. Dan mogen ze aan mijn eettafel zitten. Met de rug naar zee en duinenrij en met uitzicht op de Oude Bavo, Nieuwe Bavo en van Campens Nieuwe Kerk daartussenin. “Kijk”, zeg ik dan “vanaf deze plek ongeveer heeft Jakob van Ruysdael één van zijn gezichten op Haarlem geschilderd. En dat is nu precies de reden dat Haarlem tot op de dag van vandaag beroemd is, terwijl Amsterdam niet meer dan dubbelzinnige faam geniet een stad te zijn waar het menselijk afval door de goten joelt. Haarlem, vanuit het standpunt van Van Ruysdael gezien, is het pars pro toto van de Hollandse luchten, van de harmonie tussen stad en land, van de triomf van de landschapsschilderkunst waarin heel het menselijk verlangen naar geluk en evenwicht is samengevat”.

Zó, die zit. Als zíj hoogneuzig kunnen zijn, kan ík hoogdravend zijn. Maar gelijk heb ik.

Het zogenaamde ‘westelijke tuinbouwgebied’ – want daar heb ik het natuurlijk over – is een stuk cultuurgrond dat zijn weerga niet kent. Ooit was het maagdelijk genoeg om als bleekveld te dienen. Nu is het, op het nippertje, nog net ongestoord genoeg om als buffer te dienen tussen een stad die niet ál te gezegend is met openbaar groen en de duinenrij. Een vreugdedal tussen blanke toppen en vrome torens.

De lagere overheden, provinciaal en stedelijk, lijken dit te hebben ingezien. Redden wat er te redden valt, luidt hun devies. Maar toch. Sinds ik in deze buurt woon heeft het op geld en economisch nut gerichte gemurmureer geen einde genomen. Er zijn geruchten geweest van villabouw, van sportvelden, van maneges en van ‘beperkte armslag’ voor de alhier gevestigde tuinbouwbedrijven.

Wat moet je ervan zeggen? Villabebouwing leidt automatisch tot een pest van boerderettes. Sportvelden tot schijnwerpterreur en lallende supporters. Maneges tot crossterreinen waar je nog geen Sven Nijs of Richard Groenendaal overheen zou jagen. En wat de beperkte armslag voor de tuinders betreft: al sinds jaar en dag worden enkele van de tuinderskassen gebruikt als opslagplaats voor autowrakken en is een andere kas omgebouwd tot een supermarkt met aanpalende parkeerterreinen.

Het komt allemaal goed, belooft de gemeente ons. Maar ja, geen geld. En, slim als de gemeente is, tovert ze een wel heel curieus konijn uit de hoge hoed: een paar villaatjes aan, zoals ze dat noemt, ‘de rafelrand’ tussen Zijlweg en Brouwersvaart. Rafelrand, snapt u?

Dat klinkt ontoelaatbaar in ambtelijke oren. In werkelijkheid gaat het om bebouwing die althans nog de suggestie van landelijkheid in tact laat. Van het geld dat dit plan oplevert, zegt de gemeente, kunnen we de herinrichting van het tuinbouwgebied ter hand nemen. Dat is zoiets als een Berlijnse Muur zetten rond een paddenpoeltje. Want zó groot is dat tuinbouwgebied tenslotte ook weer niet.

Onlangs was ik op een bijeenkomst aan het betreffende gebied gewijd. Namens de vereniging van eigenaren voerde een dame het woord die zo haar eigen oplossing had bedacht. De tuinders uitkopen en heuveltjes opwerpen. En tussen die heuveltjes natuurlijk boerderettes. En in de zakken van die tuinders een hoop centjes. Als het aan hen ligt wordt het gebied, in plaats van een vreugdedal, een dal van Hinnom dat, naar de fatsoenlijke christenen onder ons weten, een dal was waar de mammon vereerd en mensenoffers gebracht werden.

‘Wat te doen?’, zo vroeg Lenin zich destijds al vertwijfeld af.

De ‘Werkgroep Westelijk Tuinbouwgebied’ weet het. Het door deze club geschetste alternatief bezit de kracht van de eenvoud. Volgens de geleerden is er een dringende behoefte aan wateroverloop gebieden. Als deze er niet komen schijnen we te verzuipen.

Welnu, overheid, als er één taak is waartoe u geroepen bent dan is het wel het garanderen van de droge voeten van uw burgers. Dáár betalen ze belasting voor. Ga, overheid, dus in zee met de werkgroep en doe wat u te doen staat. Graaf sloten en slootjes, laat lis en dodde vervolgens bloeien en verheug u dan in het herwonnen gezag dat u met uw taalkundige foefjes zoals ‘rafelrand’ vooralsnog hebt verloren.

Voorwoord bij “Binnenduinrand, de tuin van Haarlem”

Piet Kelder, landschapsarchitect
lid van de Werkgroep Westelijk Tuinbouwgebied
juni 2005

Het Westelijk Tuinbouwgebied is de laatst overgebleven -grotendeels open- ruimte tussen de stad Haarlem en de landgoederen aan de Binnenduinrand. Daarom behoort het gebied tot de Ecologische Hoofdstructuur (EHS). Er komt nu al een grote verscheidenheid aan planten en dieren voor. Bij een meer natuurlijk beheer zijn de mogelijkheden enorm groot.

In 1994 werd voor het zuidwestelijk deel van Haarlem een Perspectiefplan goedgekeurd waarin de volgende doelstellingen omschreven staan: een meer natuurlijk beheer, grotere natuurwaarde en versterking van de open ruimte. Als uitvloeisel van dit Perspectiefplan werd in 1995 de Werkgroep Westelijk Tuinbouwgebied opgericht waarin, naast de wijkraden uit de omgeving, ook bewoners uit de wijken zitting hebben, sommigen uit belangstelling voor dit unieke gebied, anderen met specifieke kennis van een vakgebied (biologie, waterhuishoudkunde, historische geografie, architectuur en landschapskunde).

In 2003 werd in samenwerking met de werkgroep door de gemeente Haarlem het Landschapsbeheerplan ontwikkeld, dat grotendeels op de uitgangspunten van het “Perspectiefplan Haarlem Zuid-West” gestoeld is. Daarnaast nam men het initiatief tot het uitvoeren van een natuurhistorisch onderzoek van het gebied door de Koninklijke Nederlandse Natuurhistorische Vereniging en de productie van een videofilm over het gebied.

In het voorjaar van 2005 organiseerde de Werkgroep Westelijk Tuinbouwgebied de tentoonstelling “Binnenduinrand, de tuin van Haarlem”.

Bij dit project waren veel Haarlemmers betrokken, op vier basisscholen werden activiteiten georganiseerd, kunstenaars verleenden hun medewerking en op 12 april vond een informatiebijeenkomst plaats in het ABC Architectuurcentrum te Haarlem.

De reacties van het publiek waren enthousiast. Mevrouw B.F.Martini, wethouder Natuur en Landschap bij de gemeente Haarlem schreef op 17 maart 2005 in het gastenboek: “Prachtige overzichtstentoonstelling van het Westelijk Tuinbouwgebied. Geeft een goed beeld van de landschappelijke culturele historie van het gebied. En nu maar ons best doen om dit gebied open te houden en de natuurwaarden te versterken.”

De werkgroep meent er goed aan te doen verschillende bijdragen te bundelen in deze uitgave.

Zo ontstaat tevens een gevarieerd beeld van het gebied en de betekenis die het heeft voor velen.

De werkgroep dankt iedereen die zich heeft ingezet voor de totstandkoming van dit project en spreekt de wens uit dat alle inspanningen ertoe zullen leiden dat het Tuinbouwgebied weer schoon en open wordt, zodat het de naam “De tuin van Haarlem” weer met ere kan dragen.

Lezing George Berenschot: Wederopbouwdag Rotterdam

Datum: woensdag 14 november
Tijd: 14.00 tot 16.00 uur
Plaats: Buurt Vereniging Overveen, Vrijburglaan 17, Overveen

Wat we doen

Wat moest er in Rotterdam weder worden opgebouwd en waarom?
Over het militaire nut en de politieke noodzaak van het bombardement op Rotterdam en de daarop volgende stadsvernieling die als stads-vernieuwing werd gepresenteerd.

Deelnemers krijgen koffie of thee.Hoe een verwoeste stad herop te bouwen?

Thema avond ‘Ooievaarsnest in het WTG’ gaat niet door

De thema avond van 14 november gaat niet door.

De Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem (SWTH) nodigt u graag uit voor een bijeenkomst op woensdagavond 14 november a.s. met als onderwerp:

Haalbaarheid ooievaarsnest in het Westelijk Tuinbouwgebied (WTG) van Haarlem.

Vanaf 1969 toen de ooievaars in Nederland zo goed als verdwenen waren, is een herintroductie-project gestart. Met succes; de laatste jaren worden ook bij ons in de buurt weer meer ooievaars gesignaleerd. In Santpoort is intussen een nest bewoond door een koppel ooievaars. In het WTG worden ook weer met enige regelmaat één of meer ooievaars waargenomen. SWTH zou graag de (terug)komst van ooievaars bevorderen. Wij stellen daarom voor een ooievaarsnest te plaatsen in dit gebied indien dat uw instemming en die van de meerderheid van de vrienden krijgt.

Het plaatsen van een nest is o.i. enerzijds interessant omdat het teruggrijpt op de historie; er stond een ooievaarsnest langs de Marcelisvaart in het zicht van Elswout tot en met 2de helft 19de eeuw. Anderzijds kan het plaatsen van een ooievaarsnest het groene karakter van het gebied alleen maar versterken. Laat dat nou net één van de doelstellingen* van onze stichting zijn!

Dit onderwerp wordt ingeleid door de deskundige én betrokken spreker mevrouw van der Lee van de Stichting Ooievaars Research & Knowhow (Stork). Zij zal in een aansprekende presentatie uitgebreid op het leven van de ooievaar en wat daar mee samenhangt – dus ook het plaatsen van een nest – ingaan.
Vanzelfsprekend is er ruimte voor het stellen van vragen.

We verwachten aan het eind nog enige tijd over te hebben om met u kort van gedachten te wisselen over de mogelijkheden die u ziet voor het versterken van het open en groene karakter van het WTG. Dit kan een bijdrage zijn aan de nadere invulling van de visie van SWTH. Naar onze verwachting kan daarin ook het onderwerp voor een volgende thema-avond schuilen.

Graag dus tot 14 november.
NB: Mocht u niet aanwezig kunnen zijn, zouden we wel graag van u vernemen hoe u staat tegenover het plaatsen van een ooievaarsnest in het WTG.

> Ja, ik meld me aan voor 14 november
> Ik kan niet aanwezig zijn maar geef graag mijn mening

*) “Het bewerkstelligen van een zo goed mogelijk behoud, herstel, ontwikkeling en beheer van natuur, landschap en milieu en van de ruimtelijke, ecologische en cultuurhistorische waarden in het Westelijk Tuinbouwgebied. “

De thema avond gaat niet door.

Datum: Woensdagavond 14 november 2018
Tijd: inloop 19:30 uur
Programma: 20:00 tot 22:00 uur
Plaats: Badhuis Leidsebuurt, Leidseplein 49, Haarlem

Rust bij de Kust

Acties van platform “Rust bij de Kust” in de zomer van 2018

Rust bij de Kust heeft het druk gehad. Wij hebben informatie verspreid over de aanpak van geluidoverlast op en rond het Circuit. Wij hebben contact gelegd met de hoofdrolspelers: gemeente Zandvoort en de Omgevingsdienst IJmond. Bovendien hebben wij spreektijd gekregen bij commissievergaderingen van de provincie en van diverse gemeenten. Vele handen maken licht werk, vandaar dat meer medewerkers welkom zijn bij Rust bij de Kust.Raceauto ingevoegd in foto duinen

Alle gemeenten rondom Zandvoort zijn door ons geïnformeerd over onze standpunten. Na de zomervakantie zullen wij alle gemeenteraadsfracties opnieuw benaderen en attent maken op de rol die zijn kunnen spelen vanuit hun verantwoordelijkheid.

Het gebied rondom Zandvoort is geliefd bij duizenden bezoekers, wandelaars en fietsers die daar genieten van de natuur en de landgoederen. Rust en stilte staan daarbij hoog genoteerd als een kwaliteit waar mensen naar op zoek zijn.

Bovendien kunnen tienduizenden omwonenden op meer dan 230 dagen per jaar ongevraagd “genieten” van de race-geluiden van het Circuit. Want de regels worden niet overschreden, maar in de praktijk wordt het lawaai wel als overlast ervaren: te vaak en teveel.

Rust bij de Kust zoekt versterking.

Ons clubje is klein maar tamelijk divers samengesteld. Er is juridische kennis, er is technische kennis, er is veel ervaring met publieksvriendelijk campagne voeren. Wij willen de groep graag uitbreiden met mensen die misschien eenmalig of misschien vaker willen meedoen met een van onze activiteiten. Dat kan van alles zijn. Een middag handtekeningen ophalen bij de ingang van een natuurgebied. Maar ook: informatie verzamelen bij een bepaalde gemeente waar u toevallig een ingang heeft. Meewerken aan onze publiciteit, gesprekken voeren met instanties. Inzet voor hand en spandiensten wordt zeer gewaardeerd, specialistische kennis is mooi, maar niet noodzakelijk.

Belangstelling? Neem contact met ons op via rustbijdekust@gmail.com

Jaarlijkse Meewerkdag Duinvlietsbos

Beste vrienden van Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem,

Zin in een paar uurtjes werken in de natuur van het Westelijk Tuinbouwgebied?
Dat kan op zaterdag 6 oktober aanstaande in het Duinvlietsbos, tussen 10 en 14 uur.
Verzamelen op het hondenveldje in het Duinvlietsbos naast het Koepad.

Medewerkers van Staatsbosbeheer zullen de werkzaamheden begeleiden en voor het nodige  onderhoudsmateriaal, werkhandschoenen en koffie en thee zorgen.
Zorg zelf wel voor stevige schoenen of laarzen, werkkleding en zonodig regenkleding.

Staatsbosbeheer komt handen te kort bij het onderhoud van dit bos van het voormalige landgoed Duinvliet en is daarom erg blij als wij hen daarbij een dag willen helpen.
Het idee is onderhoudswerkjes van verschillende aard uit te voeren, zodat iedereen naar vermogen wat kan doen. De nadruk zal liggen het bevorderen van de groei van meer Stinzenplanten.

Jullie kunnen hiermee een  nuttig bijdrage leveren aan het behoud van ons mooie Westelijk Tuinbouwgebied en ook is het een uitgelezen kans om elkaar te ontmoeten en van gedachten te wisselen over het WTG.
En natuurlijk maken we er een gezellige dag van.

Als je belangstelling hebt, geef je dan voor 4 oktober op.
Wij hopen op een hoge opkomst!

Wim Gerlagh, voorzitter SWTH

Uitspraak Raad van State

De Raad van State deed op 25 juli uitspraak over het beroep van een aantal tuinders, eigenaren en bewoners tegen het Bestemmingsplan Binnenduinrand 2017 van de gemeente Haarlem. De Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem heeft, op basis van dit beroep, in een eerder stadium hierop schriftelijk gereageerd.

Hieronder beschrijven we heel beknopt de belangrijkste punten van de uitspraak:

  • Een bewoner maakte bezwaar tegen de beperking van de bouwmogelijkheden aan voor – en zijkant van zijn huis. Dit beroep werd deels gehonoreerd.
  • Over de wel of niet openbare toegankelijkheid van het Marcelisvaartpad vanaf de Leendert Meeszstraat deed de Raad van State helaas geen uitspraak.
  • De gebouwtjes op de volkstuinen achter de kassen parallel aan het Marcelisvaartpad zijn en blijven illegaal.
  • Bij eventuele uitbreiding van bestaande bouwwerken zal, zoals ook in het Bestemmingsplan staat, rekening gehouden moeten worden met de zichtlijnen en zichtvelden op de Oude en de Nieuwe Bavo.
  • De aanleg van een ‘natuurtuin’ met hoge beplanting door een bewoner in het gebied was inzet van de discussie of dit passend is in de voorgenomen natuurontwikkeling. Volgens de Raad van State sluit deze tuinaanleg niet aan op de planregels. De openheid van het gebied is hier leidend. Over de rechtmatigheid van deze (illegale) tuinaanleg, die de openheid in het gebied verstoort, loopt nog een procedure bij de Rechtbank Noord-Holland. In september volgt de uitspraak in deze zaak.
  • Het is geen probleem volgens de RvS dat de paarden bij het Duinvlietsbos in het grasland lopen, maar de paardenbak en paardenstallen zijn en blijven, ook in het nieuwe bestemmingsplan illegaal.
  • Een tuinder ging ervan uit dat er voorlopig geen natuurontwikkeling in deelgebied Zuid zal plaatsvinden, zodat hij zijn bedrijf kan voortzetten. Echter, er bestaat een concreet voornemen van de Provincie om hier natuur te ontwikkelen. De Raad van State heeft daarom het argument van de tuinder verworpen.

Al met al is de SWTH van mening dat de meeste uitspraken gunstig zijn voor het gebied en in lijn met het beleid van de gemeente Haarlem: een groen en open Westelijk Tuinbouwgebied!

Burgemeester bezoekt Westelijk Tuinbouwgebied

Burgemeester Wienen heeft op uitnodiging van het bestuur van de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem vrijdagmorgen 1 juni een deel van het gebied verkend. Wij kregen de gelegenheid om in een anderhalf uur durende wandeling de bijzondere kenmerken van het gebied waarin het Ramplaankwartier ligt onder zijn aandacht te brengen.

We bezochten de gebieden met bloementeelt tussen de Leendert Meeszstraat en de Marcelisvaart van de agrarische bedrijven, de weidegebieden langs het Koepad, het open gebied ten Zuiden van de Marcelisvaart en het terrein van en rondom de Stadstuinderij. Daarbij was er ruimschoots gelegenheid te spreken over zaken die met het oog op het bereiken van de doelstelling* van onze Stichting goed gaan en zaken die wij als minder wenselijk ervaren.

Heel aardig was ook dat enkele bewoners en gebruikers van het gebied de gelegenheid aangrepen om hun wensen en verlangens aan de burgemeester voor te leggen. En ook zij vonden bij de heer Wienen een luisterend en vooral belangstellend oor. Mede omdat ook het weer aan alle kanten meewerkte was de stemming goed en kijken wij terug op een geslaagd bezoek.

*) Doelstelling: het bewerkstelligen van een zo goed mogelijk behoud, herstel, ontwikkeling en beheer van natuur, landschap en milieu en van de ruimtelijke, ecologische en cultuurhistorische waarden in het Westelijk Tuinbouwgebied (WTG) te Haarlem.

Zorgen over zichtlijn op Nieuwe Bavo

De Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem maakt zich grote zorgen over mogelijke verstoring van de zichtlijn op de Nieuwe Bavo, door de bouw van woningen op het voormalige EKP-terrein (Expeditie knooppunt van NS), dat nu Plaza West heet. Het terrein is gelegen op de hoek Westergracht/Menno Simonszweg. De omgevingsvergunningen voor de bouwplannen zijn nu in behandeling bij de gemeente.

We zijn beslist voor de bouw van woningen op dat terrein, want Haarlem heeft woningen nodig, en de bebouwing die er nu staat is allesbehalve fraai; kans voor verbetering wat ons betreft. Echter, de plannen voor Plaza West, zijn hoog en massaal.

Omdat de verschillende bouwblokken hoger en breder worden dan de huidige bebouwing, zal het zicht op de Nieuwe Bavo, gezien vanuit het Westelijk Tuinbouwgebied, verder worden beperkt dan nu het geval is. Op bijgaande foto is de huidige situatie vanaf de Elswoutslaan te zien. Van de kathedraal zijn de grote torens, de koepel, het schip en het transept met de kleine kleurige torentjes voor een groot deel zichtbaar. Straks, als de plannen ongewijzigd doorgaan, zullen het schip en het transept met de torentjes (vrijwel) niet meer zichtbaar zijn. Dit zou een grote inbreuk zijn op het historische silhouet van de stad.

In alle beleidsstukken van de gemeente wordt aangedrongen op behoud van dit soort zichtlijnen op de stad. Naar de mening van de Stichting doen de bouwplannen van Plaza West in de huidige vorm dan ook geen recht aan het beleid van de gemeente en provincie.

Begin januari heeft de Stichting een brief gestuurd aan diverse particuliere organisaties en overheden, om aandacht en steun voor deze problematiek te vragen.

De Stichting dringt aan op aanpassing van de vorm en hoogte van de bouwblokken, zodanig dat de huidige zichtlijn op de Nieuwe Bavo vanuit het Westelijk Tuinbouwgebied gewaarborgd blijft.

Plaza West

De stichting maakte bezwaar tegen het voornemen van de gemeente om af te wijken van de voorgeschreven bouwhoogte.

De gemeente wil toestemming geven voor woningen op het dak van het AH gebouw, de zogenaamde “strandhuisjes”.

In het bezwaar tegen de plannen met Plaza West heeft de SWTH aangegeven dat er rekening moet worden gehouden met de zichtlijn op de Nieuwe Bavo. Het bouwplan is hier niet aan getoetst. Ook de Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit houdt hier geen rekening mee. Echter, het structuurplan en andere gemeentelijke plannen verwijzen wel naar deze zichtlijnen. De schade die het bouwplan toebrengt aan deze zichtlijn is onherstelbaar.

Hoewel wij niet tegen bebouwing zijn, is het is o.i. geen goede beslissing om in afwijking van het geldende bestemmingsplan de voorgeschreven bouwhoogte met 10% te overschrijden. De gemeente heeft ons bezwaar verworpen. Er zou geen sprake zijn van onevenredige aantasting van de zichtlijn.

Formule-1 weer in Zandvoort?

Wat hebben de Formule 1-races te maken met het Westelijk Tuinbouwgebied? Veel!

Op 7 november 2017 publiceerde de gemeente Zandvoort een studie naar de economische haalbaarheid en de impact van het opnieuw organiseren van Formule-1 races op het circuit: “Economische impact en haalbaarheid Formule-1 Zandvoort”[pdf], Onderzoeksbureau Decisio 7 november 2017.

Eén ding wordt uit dit rapport wel heel duidelijk: zonder subsidie (lees: gemeenschapsgeld) lukt dat niet. Het bijeenbrengen van ‘publieke en private middelen om de investeringen en exploitatie rond te krijgen en risico’s (met name afhankelijk van toekomstige bezoekersaantallen) op te vangen’ is een grote financiële uitdaging.

Een andere uitdaging is het ‘overwinnen van weerstand te verwachten vanuit bewoners die geluids- en verkeersoverlast ervaren. Dit is niet alleen in Zandvoort het geval, maar mogelijk ook daarbuiten in bijvoorbeeld Haarlem, Bloemendaal of Heemstede waar de races te horen zijn en waar de toeleidende wegen naar Zandvoort de drukte te verwerken krijgen.’

Deze overlast en de te verwachten schade aan natuur en leefbaarheid worden in de haalbaarheidsstudie niet verder onderzocht.

Dit is precies de reden voor SWTH om mordicus tegen een herintroductie van het Formule-1 racen in Zandvoort te zijn. Immers:

  1. De overheersende windrichting is hier Zuid-West. Als er races zijn in Zandvoort, is het gebrul en gegier van de (niet APK-gekeurde) motoren nu al tot ver in Haarlem te horen, dus ook in de groene rand tussen Haarlem en Zandvoort. Dat past ons inziens niet bij gebieden “met Natuurwaarden”.
  2. Als de Formule-1 races naar Zandvoort komen, worden per evenement zo’n 125.000 bezoekers verwacht. Gevoegd bij de tienduizenden strandbezoekers zal hierdoor op wedstrijddagen een dusdanige druk op het wegennet richting Zandvoort ontstaan, dat de roep om een “betere infra-structuur” (lees: meer asfalt) luider wordt. En soms laten gemeenten dan het oog vallen op het Westelijk Tuinbouwgebied.
  3. Als de Formule-1 races naar Zandvoort komen, is het voor bedrijven aantrekkelijker om er ook andere activiteiten te organiseren. Met als gevolg: nog meer herrie en verkeer (met de nodige uitstoot van schadelijke stoffen).

Met andere woorden: de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem is van mening dat herintroductie van Formule-1 races in Zandvoort onacceptabel is. Zeker in een regio als de onze waar natuur en leefmilieu toch al zwaar worden belast door bestaande economische activiteit (Hoogovens, Schiphol).

Met het oog op de klimaatakkoorden van Parijs, waarin ook Nederland zich heeft gebonden aan een sterke reductie van de CO2 uitstoot, achten wij het bovendien onverdedigbaar dat er subsidiegelden toevloeien naar ‘sportieve’ activiteiten die de volksgezondheid schaden en het realiseren van klimaatdoelstellingen in de weg staan.

Onze stichting verwelkomt en steunt derhalve de initiatieven van het platform Rust aan de Kust, waarbinnen verschillende groeperingen uit Haarlem en wijde omgeving samenwerken om dit dreigende onheil uit Zandvoort te keren.

 

Nieuwsbrief nr. 2, najaar 2017

In deze nieuwsbrief 2017 nr. 2 schrijven wij over:

  • de vele rondleidingen en presentaties over het gebied en zijn historie
  • het aangepaste Bestemmingsplan
  • Plaza West en de verstoring van de zichtvelden
  • hoe u als vriend ons ondersteunt bij onze doelstellingen
  • en…. tot slot een voorspoedig en ‘groen’ 2018

Drukbezochte thema-avond Bestemmingsplan en Omgevingswet

Thema-avond

De Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem (SWTH) organiseerde op 24 januari voor vrienden en belangstellenden een thema-avond over het nieuwe Bestemmingsplan Binnenduinrand van 2017 en de toekomstige Omgevingswet.

Karsten Glas, juridisch adviseur van de gemeente Haarlem en mede-opsteller van het nieuwe bestemmingsplan, verzorgde een boeiende presentatie[Powerpoint] over de manier waarop een bestemmingsplan tot stand komt. Hij ging in op de wijzigingen in het nieuwe bestemmingsplan en op het feit dat belanghebbende burgers hierop veel invloed hebben gehad.

De tweede spreker, Lex Lohman, jurist van de Milieufederatie Noord-Holland, maakte de aanwezigen wegwijs in het streven van de overheid om de vele regels, wetten en plannen (waaronder bestemmingsplannen) om te smeden naar één kaderwet, de Omgevingswet. Deze wet zou moeten leiden tot vereenvoudiging, harmonisatie en decentralisatie.
Gemeenten zullen een grotere stem krijgen in de besluiten over de bestemming van deelgebieden.
Dat betekent dat we de komende tijd de ontwikkelingen binnen de gemeente Haarlem rond de Omgevingswet goed moeten volgen!
Lex eindigde daarom met aanbevelingen voor de gemeente en voor bewoners bij de komst van de nieuwe wet.

Beuk Koepad geveld door storm

De hevige storm van afgelopen woensdag heeft ook deze beuk aan het Koepad geveld.
Aan de wortels te zien stond hij ook niet stevig meer in de grond, maar toch… Er is weer een gat geslagen in de karakteristieke rij beuken.

De Stichting spreekt de hoop uit dat Staatsbosbeheer het onderhoud van Duinvliet enige prioriteit geeft (inclusief de herplant van omgewaaide beuken).

Nieuwe secretaris SWTH

De Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem stelt hierbij haar nieuwe secretaris, Derk de Vries, voor.

Welkom Derk! Gezamenlijk gaan we voor een open en groen Westelijk Tuinbouwgebied!

Meer dan 35 jaar woon ik samen met mijn vrouw al in het onvolprezen Ramplaankwartier; het “dorp” prachtig ingeklemd tussen Haarlem en het duingebied.

Ruim 30 jaar daarvan ben ik met veel plezier werkzaam geweest in de cacao en chocolade-industrie.

Daarnaast heb ik bestuurlijke ervaring opgedaan als voorzitter binnen de

  • Wijkraad van het Ramplaankwartier
  • Ondernemingsraad in het cacaobedrijf
  • Vereniging tot behoud Willem Dreesplantsoen Ramplaankwartier

En als bestuurslid van de Stichting Ramplaankwartier van 1994 – heden.

Jawel, hobby’s heb ik ook; wandelen, foto’s maken en bewerken en (vooral veel) zeilen.

Tijdens mijn bestuursperiode in de Wijkraad is de huidige stichting van start gegaan als werkgroep tuinbouwgebied. Omdat de het wel en wee van het gebied rond onze wijk mij zeer aan het hart gaat, leek het me goed toe te treden tot de SWTH en zo de doelstelling – behoud, herstel, ontwikkeling en beheer van natuur, landschap en milieu en van de ruimtelijke, ecologische en cultuurhistorische waarden van het Westelijk Tuinbouwgebied – van de stichting te ondersteunen.

Ik spreek de hoop uit in de komende jaren steeds meer mensen overtuigd zullen worden van de waarde van het Westelijk Tuinbouwgebied aan de westelijke rand van Haarlem.

Westelijk Tuinbouwgebied in de Achttiende Eeuw, Wandeling

Handenvol kopstukken uit de Achttiende Eeuw woonden op de landgoederen en buitenplaatsen in en rond het Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem.

Het was een roerige periode, die eindigde met de Amerikaanse, Franse en Bataafse Republiek.

Wie waren het? Welke invloed hadden zij op de landspolitiek?

Het is ook de tijd voor de late stinzeplanten zoals Daslook en Boshyacint.

U kunt zich aanmelden voor de wandeling.

Tuinaanleggers van Elswout, Lezing

De tuinen van Elswout zijn door opeenvolgende eigenaren in verschillende stijlen aangelegd.

Wat is er nog van terug te vinden? Wie legde wat aan en welke schurkenstreken had de aanlegger op zijn geweten?

Als een terzijde wat smeuïge anekdoten over Vorst Hermann von Pückler-Muskau, een begaafd tuinaanlegger die Elswout bezocht heeft en wiens bosbaas de landschapstuinen van Elswout en Duinlust heeft ontworpen.

Woensdag 7 maart, 14:00
Buurtvereniging Overveen
Vrijburglaan 17 Overveen

Natuurinventarisatie Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem

Naast sierbloemen (phloxen op de foto) komen er in het Westelijk Tuinbouwgebied ook veel soorten wilde planten en dieren voor. Gelegen in de kwelzone van de binnenduinrand zijn op de landerijen, oevers en in de sloten tal van verrassende en regionaal zeldzame soorten te vinden.

Tien jaar geleden hebben de KNNV-afd. Haarlem en de Vogelwerkgroep Zuid-Kennemerland de natuurwaarden van het Westelijk Tuinbouwgebied (WTG) geïnventariseerd. Het WTG heeft gevraagd om dat nog eens te doen en daar heeft het bestuur van de KNNV ja op gezegd.

Wat heeft u te zeggen over de toekomst van het Westelijk Tuinbouwgebied? # 2

“Gebruik uw burgerrechten!” Deze oproep deden wij vorig jaar ook al eens in verband met de voorbereiding van het nieuwe bestemmingsplan voor het Westelijk Tuinbouwgebied. Op deze site berichtten wij u over onze inbreng bij dit bestemmingsplan en inmiddels is dit plan vastgesteld. Binnenkort kunt u uw mening geven over de “Toekomstvisie 2040”. Het gaat hierin om de vraag: Hoe willen we dat Haarlem er over twintig jaar uitziet?” Waarschijnlijk komt die visie deze maand (augustus 2017) in de inspraak. Let dus goed op berichten of abonneer u op berichten van uw overheid (zie kader). Want: Uw mening telt!

Gemeenten, provincies en waterschappen nemen besluiten die invloed hebben op uw leefomgeving. Van die besluiten moeten zij u op de hoogte brengen. Via Overheid.nl is een deel van die besluiten op het internet te vinden. Met het onderdeel ‘Berichten over uw buurt’ kunt u die besluiten doorzoeken. U kunt een abonnement (email-attendering) nemen via Overheid, email-berichten over uw buurt.

Wilt u weten, wanneer een voor u (en voor het WTG) belangrijk onderwerp wordt besproken binnen Commissies of de Raad? De gemeente Haarlem publiceert regelmatig de agenda van Raads- en Commissievergaderingen; hierop kunt u zich abonneren via Gemeente Haarlem, email-berichten.

Let vooral op de Commissies Ontwikkeling en Bestuur.

Natuurvriendelijke groenteteelt

Doe mee aan natuurvriendelijke groenteteelt, neem een oogstaandeel bij De Nieuwe Akker

De Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem nodigt haar vrienden uit zich aan melden voor de informatieavond van Wij telen groente op 22 maart om 19.30 in de Pletterij.

Tussen de Randweg en de duinrand in het Westen van Haarlem ligt het Westelijk Tuinbouwgebied. Hier worden ongeveer al vierhonderd jaar bollen, bloemen en groenten gekweekt.

Het is de ecologische buffer tussen verstedelijking en natuur. Het is een ‘tuin’ die behouden moet worden. De Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem zet zich hiervoor in.

De Biologisch-Dynamische tuinderij ‘De Nieuwe Akker’ past met zijn opzet bij uitstek in het Westelijk Tuinbouwgebied, dus meld je aan!

Thema-avond Bestemmingsplan en Omgevingswet

De Stichting Westelijk tuinbouwgebied Haarlem nodigt u uit voor een thema-avond Bestemmingsplan en Omgevingswet[pdf].

In deze aankondiging vindt u ook de plaats, datum en het tijdstip.

De presentatie gaat over het nieuwe Bestemmingsplan en wat er in de toekomst gaat veranderen door de nieuwe Omgevingswet.

U kunt zich hiervoor aanmelden voor de Thema-avond..

We hanteren een maximum van 40 personen.

Wij hopen u dan te zien!

Meewerkdag in het Duinvlietsbos

Het Duinvlietsbos staat bekend om zijn vele prachtige Stinsenplanten in het voorjaar. De sneeuwklokjes, de velden met Boshyacintjes, met geurende Daslook.

Veel Haarlemmers genieten van dit deel van het Westelijk Tuinbouwgebied. Nadeel van dit intensieve gebruik is dat er steeds meer en bredere paadjes in het bos ontstaan, olifantspaadjes genoemd. Hierdoor klinkt de bosgrond in en wordt hard. Zo verdwijnen meer en meer Stinsenplanten.

Negen vrienden van de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem meldden zich aan om in samenwerking met Staatsbosbeheer op zaterdag 14 oktober, een prachtige na-zomerse dag, deze olifantspaadjes af te sluiten met boomstammen en takken. Op veel plaatsen hakten ze de grond weer los.

We hopen dat iedereen volgend voorjaar weer kan genieten van aaneengesloten velden met Stinsenplanten.

Wandelaars, hondenbezitters en fietsers roepen wij op om rekening te houden met de kwetsbaarheid van het Duinvlietsbos en op de paden te blijven.

Geen olifanten meer in Duinvliet, een boswachter blogt over de Meewerkdag.

Nieuwsbrief 2017, nr. 1

In deze nieuwsbrief 2017 nr. 1[pdf] schrijven wij over:

  • onze zienswijze op het Nieuwe Bestemmingsplan Binnenduinrand
  • de nieuwbouw van Plaza West
  • over de Structuurvisie Openbare Ruimte van de gemeente
  • een vervolgonderzoek door de KNNV naar de flora en fauna in het WTG
  • we blijven vrienden, u, nodig hebben om ons werk te kunnen continueren
  • rondleidingen door het gebied die wij onze vrienden aanbieden

Onderhoud Duinvlietsbos

Beste vrienden van Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem,

Zin in een paar uurtjes werken in de natuur van het Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem?
Dat kan op zaterdag 14 oktober in het Duinvlietsbos, tussen 10 en 14 uur.
Verzamelen op het hondenveldje in het Duinvlietbos naast het Koepad.

Medewerkers van Staatsbosbeheer zullen de werkzaamheden begeleiden en voor het nodige onderhoudsmateriaal, werkhandschoenen en koffie en thee zorgen.
Zorg zelf wel voor stevige schoenen of laarzen, werkkleding en zonodig regenkleding.

Staatsbosbeheer komt handen te kort bij het onderhoud van dit bos van het voormalige landgoed Duinvliet en is daarom erg blij als wij hen daarbij een dag willen helpen.
Het idee is onderhoudswerkjes van verschillende aard uit te voeren, zodat iedereen naar vermogen wat kan doen. De nadruk zal liggen het bevorderen van de groei van meer Stinzenplanten.

Jullie kunnen hiermee een nuttig bijdrage leveren aan het behoud van ons mooie Westelijk Tuinbouwgebied en ook is het een uitgelezen kans om elkaar te ontmoeten en van gedachten te wisselen over het WTG.
En natuurlijk maken we er een gezellige dag van.

Als je belangstelling hebt, geef je dan voor 12 oktober op.
Wij hopen op een hoge opkomst!

Zwaluwen in het WTG

De familie van Zalingen stuurde ons een foto van een nestje jonge boerenzwaluwen die boven in hun paardenstal ten noorden van het Duinvlietsbos huizen.

Naast de kolonie huiszwaluwen aan de Leendert Meeszstraat zijn er ook boerenzwaluwen in het gebied te vinden.

Hun komst is elk jaar weer een teken dat de zomer in aantocht is.
’s Zomers is het een genot om deze acrobaten te zien vliegen, op zoek naar insecten voor hun jongen.

Goed nieuws: Ooievaar gespot in WTG!

Een van onze vrienden spotte een ooievaar op het perceel langs de Duinvlietsweg en maakte er foto’s van.

“Ooievaars leven in de nabijheid van de mens. Ze nestelen bij voorkeur op menselijke bouwsels. In veel volksverhalen figureert de ooievaar als brenger van geluk en nieuw leven. Midden jaren ’70 was de ooievaar zo goed als verdwenen uit Nederland. Samen met veel vrijwilligers heeft Vogelbescherming via een reddingsprogramma met ooievaarstations voorkomen dat de soort als broedvogel in Nederland uitstierf.
Intussen komt de vogel niet meer voor op de Rode Lijst.” (Info van de website Vogelbescherming Nederland)

Goed Nieuws vanuit ons archief

In ons Nieuws van de afgelopen tijd was te lezen dat de KNNV (Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Veldbiologie), afdeling Haarlem, in samenwerking met de Vogelwerkgroep Zuid-Kennemerland bezig is om het Natuuronderzoek in het Westelijk Tuinbouwgebied van 2005 te herhalen.

Zo’n inventarisatie kan veel informatie opleveren over de natuurontwikkelingen in het gebied over een periode van zo’n tien jaar; daarom zijn we erg blij met dit initiatief.

Speurend in ons archief vonden we de rapportage van 2005 en die willen we u niet onthouden!

Rondleidingen door het Westelijk Tuinbouwgebied

Zoals ieder jaar organiseerde de SWTH een aantal rondleidingen door het gebied.

In het voorjaar over de Stinzeplanten die in het gebied voorkomen en waarom ze juist hier staan.
Over de IJzeren en Gouden Eeuw, de vroegere bewoners van het gebied en de invloed die ze toen hadden op hun omgeving,
Onze gids kan daar zeer enthousiast over vertellen en weet steeds weer met nieuwe verhalen de deelnemers te boeien.

Zoals inmiddels een goede gewoonte is geworden, beklommen we ook dit jaar de toren van de Nieuwe Bavo. Onder het genot van een drankje zagen we vanaf de toren een prachtige zonsondergang over het WTG. Speciaal voor ons werd één van de klokken geluid; van dichtbij klinkt dat zeer indrukwekkend.

De belangstelling was ook nu overweldigend. We moesten een aantal vrienden teleurstellen omdat het aantal deelnemers aan deze excursie aan een maximum is gebonden.

Na de afdaling volgde er een rondleiding in het Kathedraal Museum onder leiding van de conservator. Het leverde boeiende verhalen op.

Er volgen later dit jaar nog een aantal rondleidingen. Volg hiervoor onze website!

Beklimming van een van de torens

Beklimming van een van de torens en een rondleiding door de basiliek en het kathedrale museum

Wegens overweldigend succes bieden wij onze vrienden en andere belangstellenden ook dit jaar een bezoek aan de Nieuwe Bavo aan.

We worden rondgeleid door de koster in de prachtig gerestaureerde basiliek en bezoeken het kathedrale museum onder leiding van de conservator, André Numan.

Daarna beklimmen we de toren, 275 treden! Boven zien we met een glas wijn in de hand om 22.00 uur de zon ondergaan over het Westelijk Tuinbouwgebied.

Bezoek Kathedraal Museum en Torenbeklimming: 5 euro.

Datum: woensdag 12 juli 20.30 bij de hoofdingang van de Bavo.

 

Het Westelijk Tuinbouwgebied en de Gouden Eeuw

Een aantal kopstukken uit de Gouden eeuw woonde op de landgoederen rond het Westelijk Tuinbouwgebied.

Tijdens een wandeling op Elswout vertellen we over de buitenplaatsers en hoe ze hun vermogen verkregen tijdens de Gouden Eeuw door piraterij, specerij en slavernij. Hun positie in de VOC en hun invloed op de oorlogen.

Uiteraard besteden wij ook aandacht aan de recente ontwikkelingen in het Westelijk Tuinbouwgebied.

Datum: woensdag 28 juni 15.00 uur.
Start bij de Poort van Elswout, buitenzijde
De wandeling duurt ongeveer twee uur.

Gaarne aanmelden voor de Gouden Eeuw.

Voorontwerp Bestemmingsplan Binnenduinrand

Op verzoek van de gemeente hebben de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem en de Belangenvereniging Agrarische Bedrijven (tuinders en andere bewoners of gebruikers van het Westelijk Tuinbouwgebied) in 2016 deelgenomen in een forum met de gemeente om mee te denken en mee te praten over het nieuwe bestemmingsplan. De stichting schreef hierop een zienswijze.
In het kort beschrijven wij hierbij[pdf] enkele veranderingen in het nieuwe plan ten opzichte van het vorige bestemmingsplan.

Nieuwsbrief najaar 2016

In onze nieuwsbrief schrijven wij over:

  • onze jubileum activiteiten
  • de ontknoping van een jarenlange strijd om de houtzagerij aan het Duinvlietspad
  • onze zienswijze op het concept Bestemmingsplan Binnenduinrand 2017
  • we blijven vrienden, u, nodig hebben om ons werk te kunnen continueren
  • en wensen u alle goeds voor het nieuwe jaar

Lustrum fotowedstrijd 2016

Eerste prijs: ‘Aarde, Water en Hout’ door Heleen Buijs:

Tweede prijs: ‘Who’s afraid of Red, Yellow and Blue’ door Bea Homans:

Derde prijs: ‘Weiland met koeien’ door Peter Evers:

Eervolle vermelding: ‘Verstilling’ door Marjan Boneschansker:

‘Elswout MISTiek’ door Jos de Smit:


‘Skyfall’ door Iris Bouman:


‘De oude reus van het Koepad’ door Femmy Rouwendal-vd Berg:

‘Besneeuwd Koepad’ door Anneke Koper:

‘Flora, Fauna, Familie’ van Mirella Flinterman:

‘De ochtend valt over de velden’ van Niels Hamelynck:

Wat heeft u te zeggen over de toekomst van het Westelijk Tuinbouwgebied?

Komende zomer stelt de gemeenteraad van Haarlem de Structuurvisie Openbare Ruimte (SOR) vast.

De SOR is een document dat vastlegt hoe ons stedelijk bestuur “… richting wil geven aan Haarlem als een veerkrachtige stad, waar het in 2040 ook nog goed toeven is.” Haarlem wil werken aan “… een klimaatneutrale stad, aan duurzame ruimtelijke ontwikkeling, aan mobiliteit en bereikbaarheid en aan versterking van de ruimtelijke kwaliteit waaronder groen en water.” Tot zover de ambtelijke teksten.

Wat in de SOR wordt vastgelegd, zal consequenties hebben voor het nieuwe Bestemmingsplan voor het Westelijk Tuinbouwgebied 2017.

De Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem volgt deze ontwikkelingen op de voet en houdt u via onze website en nieuwsbrief op de hoogte.

U kunt ook iets doen!

Als een groen en open Westelijk Tuinbouwgebied u aan het hart gaat: in het voorjaar van 2016 kunt u uw stem laten horen.

Als u wilt weten wat er besproken wordt in de verschillende commissies en u wilt daar inspreken … ga dan naar https://gemeentebestuur.haarlem.nl/Vergaderingen en kijk vooral naar de Commissie Ontwikkeling.

Aanpassingen Dekatuin

Het heeft een aantal jaren geduurd maar uiteindelijk is de Dekatuin haar afspraken met de gemeente nagekomen.De stichting maakte al vanaf de nieuwbouw bezwaar tegen diverse overtredingen van het Bestemmingsplan, waaronder de lichtmasten aan de achterzijde, die de toegestane hoogte ruimschoots overschreden. Ook de illegale uitbreiding van parkeerplaatsen, en daardoor oneigenlijk gebruik van grond met agrarische bestemming, is onlangs teruggedraaid.

Zienswijze Bestemmingsplan

De Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem (of SWTH) schreef een zienswijze op de Startnotitie Bestemmingsplan Binnenduinrand van de Gemeente Haarlem.

De voorzitter van de SWTH schreef hierop een reactie:

Nieuw bestemmingsplan Westelijk Tuinbouwgebied

Nieuw bestemmingsplan WTG: geen zomerreces voor werkgroep en stichtingsbestuur.

Per 2017 gaat er voor het Westelijk Tuinbouwgebied een nieuw bestemmingsplan gelden. Het betreft hier een actualisatie van het bestaande plan, dat uit 2007 dateert. Op het stadhuis zijn de ambtelijke voorbereidingen voor deze actualisatie al enkele maanden in volle gang. Het is namelijk de bedoeling dat de raad zich in het najaar over het nieuwe plan uitspreekt.

Een bestemmingplan geeft dwingende regels over het grondgebruik binnen een bepaald gebied. Onze stichting, die al 20 jaar ijvert voor behoud van het open karakter van het WTG, denkt dus graag mee over het nieuwe plan. En de gemeente bleek bereid om ons daarvoor ook de ruimte te geven en wel in overleg op twee niveaus te weten: met de ambtenaren die het project trekken en – op politiek niveau – met de verantwoordelijke wethouder. Aan deze laatste gesprekken nemen ook de agrarische ondernemers uit het gebied deel en daar zijn we beslist gelukkig mee. Immers: ook zij hebben hun wensen en verlangens ten aanzien van de ontwikkelingen in het plangebied en het is goed om overeenkomsten en mogelijke verschillen met hetgeen wij nastreven in deze fase duidelijk op tafel te krijgen.

Inmiddels verscheen een ambtelijke startnotitie waarin de gemeentelijke uitgangspunten voor de actualisatie van het bestemmingplan werden verwoord. Deze hebben we in de zomermaanden getoetst aan onze ervaringen van de laatste 20 jaar èn aan onze visie op de toekomst van de het plangebied.

Het voordeel van zo’n exercitie is ook dat je intern nog weer eens duidelijk formuleert waar je als SWTH voor staat. In het kort: bevorderen van een open en groen landschap; voorkomen en tegengaan van ‘verrommeling’; behoud van de primair agrarische structuur en bevorderen van duurzame bedrijfsvoering bij de in het gebied werkzame ondernemers; natuurontwikkeling in het deelgebied zuid.

Op basis van deze uitgangspunten hebben wij een notitie vervaardigd waarin ònze wensen en verlangens ten aanzien van het nieuwe bestemmingsplan op soms gedetailleerde wijze zijn verwoord. Vooral als het ging om de juridische ‘ins and outs’, hebben we daarbij dankbaar gebruik gemaakt van de deskundigheid van de Natuur- en milieufederatie Noord-Holland met wie wij voor dit project een strategisch partnerschap zijn aangegaan.

Onze notitie, voluit ‘Zienswijze SWTH op Startnotitie herziening bestemmingsplan Binnenduinrand’ geheten, is toegezonden aan onze overlegpartners, aan alle raadsleden en aan de wijkraden van belendende buurten. En vanaf nu kunt u via deze website ook lezen hoe wij ons de toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen in ‘de tuin van Haarlem’ voorstellen.

Augustus 2016,
Wim Gerlagh
voorzitter SWTH

Bankje is een succes

Het bankje dat we vorig jaar plaatsten in het Duinvlietbos blijkt een attractie voor passanten… in dit geval Maud en Fred uit Hoofddorp, die op een prachtige septemberdag na een bezoek aan hun kinderen in Haarlem hier de lunch gebruiken.

Ze genieten van de rust en schoonheid van het bos en vinden dat het Westelijk Tuinbouwgebied open en groen moet blijven.

Vergunning “houtkloverij” Teeuwen

Een houtzagerij en detailhandel bij het Duinvlietbos: geen probleem volgens gemeente Haarlem.

Je kon het zien aankomen:

Ondanks het feit dat de houtzagerij niet past in het Bestemmingsplan en ondanks het feit dat de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem dit al vanaf begin van deze eeuw aankaart bij de gemeente, heeft de Commissie Ontwikkeling zich geschaard achter het besluit van B&W om de omgevingsvergunning voor de houtzagerij te verlenen.

Belangrijkste argumenten:

  • Met een vergunning is het wèl mogelijk het gebied ten behoeve van de houtkloofactiviteiten af te bakenen en te handhaven, daar waar nodig.
  • Aan omliggende bedrijven zijn in het verleden ook oneigenlijke nevenactiviteiten vergund.
  • Behoud van werkgelegenheid.

Tijdens de vergadering van de Commissie Ontwikkeling op 9 juni 2016 sprak de SWTH opnieuw in en kondigde aan zich niet verder te verzetten tegen deze vergunningverlening, mits de met de eigenaar overeengekomen afspraken – geen verdere uitbreiding van de houtzaagactiviteiten- nageleefd worden. We benadrukte ook dat wij de gevolgen van het niet tijdig handhavend optreden in dit dossier de gemeente aanrekenen.

Toch geven we ons verzet op: beter dan tijd en geld te besteden aan energieverslindende procedures, willen wij onze energie de komende tijd vooral richten op constructief overleg met gemeente en tuinders/eigenaren in de voorbereiding voor een nieuw Bestemmingsplan.

Nationale Natuurwerkdag niet in het Duinvlietsbos

Zaterdag 5 november is Nationale Natuurwerkdag. Vrijwilligers in heel Nederland geven het landschap een onderhoudsbeurt.

Staatsbosbeheer heeft onlangs besloten dat er gedurende deze Natuur werkdag niet in het Duinvlietsbos gewerkt gaat worden maar in Elswout.

Hoewel wij de actie van harte ondersteunen valt Elswout niet binnen het Westelijk Tuinbouwgebied.
De organisatie is dan ook in handen van Staatsbosbeheer.

U kunt zich rechtstreeks aanmelden via: natuurwerkdag.nl/locatie/landgoed-elswout via de knop ‘doe mee op deze locatie’.

Het is onderhoudswerk van verschillende aard, iedereen kan naar vermogen meedoen. Medewerkers van Staatsbosbeheer begeleiden de werkzaamheden en zorgen voor onderhoudsmateriaal.

Borski’s boshut gered!

Graag willen we u laten weten dat het volledige bedrag voor de crowdfundingscampagne voor Borski’s rustieke boshut behaald is. Dit was nooit gelukt zonder uw hulp.We willen bij deze hartelijk bedanken voor uw steun en betrokkenheid tijdens de campagne.

Vriendelijke groet,

Marieke Schatteleijn (boswachter Staatsbosbeheer)

Houtkloverij Teeuwen

In vervolg op de eerdere inspraakronde van 29 januari sprak de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied op 13 mei opnieuw in bij de commissie Ontwikkeling.

Deze keer naar aanleiding van de verklaring van geen bedenkingen die het college wil af geven voor de aanvraag van houtzaag- en houtkloofactiviteiten e.d. op dit perceel.

De stichting verbaast zich er steeds weer over dat de gemeente Haarlem het belang van het Westelijk Tuinbouwgebied in het Bestemmingsplan onderschrijft maar daar in de praktijk voortdurend van afwijkt door ontwikkelingen toe te staan die niet in dat bestemmingsplan passen.

Ondanks verzoeken van de stichting is het college al jaren niet opgetreden tegen oneigenlijk gebruik van de agrarische gronden en illegale bouwsels. Nu meent het college niet anders te kunnen doen dan de situatie achteraf te legaliseren.

Er ontstond een levendige discussie over de gang van zaken. Commissieleden stelden kritische vragen aan de wethouder en vroegen naar ontbrekende gegevens.

De wethouder zegde toe de aanvraag mee terug te nemen naar het college en nader onderzoek te doen naar de in het verleden wel of niet afgegeven omgevingsvergunningen.

Wordt vervolgd.

Toekomst van het Westelijk Tuinbouwgebied

De Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem vindt het nodig om nog eens goed na te denken over de toekomst van het Westelijk Tuinbouwgebied. Omdat de definitieve landschappelijke herstructurering eindeloos op zich laat wachten staat de ontwikkeling van het gebied stil. Uitgaande van het huidige Bestemmingsplan Binnenduinrand is er nu sprake van een status quo. Het gebied verloedert nog net niet maar zichtbare landschappelijke verbetering is ook niet.

Het stichtingsbestuur gaf het Bureau Erfgoed Perspectief de opdracht om samen met de leden van de werkgroep van de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied de visie van de stichting op het gebied en de mogelijke opties voor de toekomst helder te formuleren.

Wij willen bouwstenen leveren voor een nieuw Landschapsbeheerplan voor het Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem. We formuleren daartoe ideeën over de meest gewenste vorm van het toekomstig eigendom, beheer en onderhoud van deze landschapszone om daarmee het gebied duurzaam veilig te stellen.

De Stichting neemt dit initiatief omdat wij willen samenwerken met gemeente, provincie, waterschap Rijnland en ondernemers om het gebied te ontwikkelen. Wij zullen hen dan ook te zijner tijd benaderen om de mogelijkheden tot samenwerking te verkennen.

Het wordt hoog tijd dat er besluiten worden genomen voor de lange-termijn-ontwikkeling van het Westelijk Tuinbouwgebied.

De Stichting vertrouwt erop dat hiermee opnieuw een impuls gegeven wordt aan de ontwikkeling van het gebied zoals het in 2002 was bedoeld in het Landschapsbeheerplan.

D’66 rondgeleid door Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem

Op verzoek van D66 verzorgde de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem een rondleiding voor een vijftal fractiemedewerkers door het gebied.

Na een introductie over de verschillende deelgebieden en de betekenis van het gebied voor Haarlem, fietsten we door het gebied.
Zowel de cultuurhistorische aspecten als de knelpunten die de stichting tegenkomt in het gebied kwamen aan de orde. Dat leverde een interessante uitwisseling van standpunten op tussen de fractiemedewerkers en de rondleiders van de stichting. De rondleiders vertelden over de plannen met het gebied en de contacten hierover met gemeente, politiek en natuurorganisaties en onze wens om ook met eigenaren/ gebruikers te praten over de toekomst van het Westelijk Tuinbouwgebied.

Door de de uitwisseling van vragen en informatie en de discussies die dit opriep hebben we niet alles kunnen laten zien. Maar het gebied was bij de meesten van hen bekend.

Zowel de rondleiders als de fractiemedewerkers hebben de rondleiding als zinvol en plezierig ervaren.

Rondleiding “Het landschap rondom Elswout, ontstaan en geschiedenis”

Op een zonnige zaterdag 23 april 2016 leidde André Numan, archeoloog en conservator van het Kathedraal Museum, een groep van ruim 30 geïnteresseerden rond in het gebied ten Westen van Elswout. Het landschap zoals we dat nu in de omgeving van Elswout kennen is gedurende duizenden jaren ontstaan. Natuurlijke processen liggen daaraan ten grondslag en daarnaast heeft de mens gedurende eeuwen het landschap naar zijn wensen gevormd en aangepast.

Een voorbeeld hiervan noemt André op de Zijweg die langs Elswout loopt. Hier is aan de hoogteverschillen goed te zien dat voor de aanleg van Elswout in 1634 veel duinzand werd afgegraven. Alleen aan de zuid- en westzijde van Elswout is nog oorspronkelijk duin aanwezig.

Bij het kruispunt Duinlustweg en Brouwerskolkweg, dus vlakbij de Brouwerskolk, vertelt André over de Haarlemse bierbrouwers die schoon water nodig hadden voor hun product. De Brouwersvaart is oorspronkelijk een zandvaart, genaamd Rampevaart. Deze werd in de vijftiende en zestiende eeuw gegraven door Pieter en Dirk Ramp ten behoeve van het afvoeren van het zand (voor de huizenbouw in Amsterdam). Bierbrouwers haalden vanaf de zestiende eeuw met waterschuiten schoon water uit het gebied. Dit water raakte vervuild door de daar gevestigde blekerijen. Daarom werd halverwege de zeventiende eeuw de Brouwerskolk (Nieuwe Colck) aangelegd.

De deelnemers reageerden enthousiast en noemden de rondleiding erg leerzaam.

De Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem zal in de komende tijd bij haar rondleidingen blijvend aandacht besteden aan de cultuurhistorie van het gebied ten Westen van Haarlem.

Dank u wel, anonieme donateur!

Sinds enkele jaren heeft de SWTH een groep van zo’n 450 vrienden opgebouwd.

Deze vrienden willen ook graag dat het Westelijk Tuinbouwgebied groen en open blijft.
Zij steunen ons met 10 Euro per jaar (of meer) en daardoor helpen zij ons dit doel te bereiken.

Tot onze verrassing komen er met enige regelmaat giften binnen van mensen die bij ons niet bekend zijn als Vriend van de Stichting. Daardoor zijn we ook niet in staat hen te bedanken voor deze o zo nodige steun. Ook kunnen we hen geen informatie over onze activiteiten toesturen of mailen.

Vandaar op deze plek een welgemeend “Dank u wel, anonieme donateur!”
U kunt er zeker van zijn dat uw geld goed besteed wordt.

DEKA Tuin Vlaamseweg, oktober 2015

DEKA Tuin kreeg onlangs een omgevingsvergunning onder meer voor een dennenboomkwekerij.

Iedere Haarlemmer in de Zuid-West-hoek kent de kassen van de DEKA Tuin aan de Vlaamseweg.
In 2010 werd het tuincentrum aangekocht door Deka Tuin en de oude kassen vervangen door de huidige. Bij de aanleg is er een aantal zaken niet volgens de bestaande regelgeving gerealiseerd. Daartegen maakte de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem bezwaar. Het ging onder meer over het dempen van een sloot, aanleg van parkeerplaatsen op agrarische grond en te hoge bebouwing.

De bezwaren van SWTH hebben langdurig op de bureau’s van verschillende gemeentelijke afdelingen rondgezworven en ons burger-geduld werd ernstig op de proef gesteld. Uiteindelijk zijn er in 2014 onder leiding van Wethouder E. Cassee met DEKA Tuin afspraken gemaakt om een aantal zaken in overeenstemming te brengen met het Bestemmingsplan. Het ging vooral om de (hoger dan 3 meter) lichtmasten aan de Noordzijde en (te ruim) aangebrachte verharding met Stelcon-platen.

De gemeente gaat er in de onlangs verleende vergunning van uit dat DEKA Tuin de afspraken van 2014 is nagekomen. Helaas is dat niet het geval als het gaat om de lichtmasten aan de noordzijde en aangebrachte verharding met Stelcon-platen. Uiteraard zal de SWTH de afdeling Handhaving hierover benaderen.

Ontwikkelingen Elswoutshoek 2016

Voor de voorgeschiedenis en het standpunt van de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem over het dossier Elswoutshoek: zie nieuwsarchief.

De gemeenteraad van Bloemendaal heeft inmiddels de aanvraag voor een omgevingsvergunning voor de bouw van een tweede huis op het landgoed afgewezen.

Hiervoor zijn verschillende weigeringsgronden aangevoerd die de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem in haar zienswijze 2012 ook al formuleerde.

  • de Wet WABO
  • de Provinciale Ruimtelijke Verordening
  • het landgoed ligt in het Natuurnetwerk Nederland, de voormalige Ecologische Hoofdstructuur

De heer J.W. Slewe, eigenaar, en mevrouw Roos, Hart voor Bloemendaal, hebben hiertegen een zienswijze ingediend.

VVD, bedankt voor de taart!

De VVD organiseert elk jaar rond Valentijnsdag een taartenactie. Daarmee wil zij mensen en/of organisaties in het zonnetje te zetten voor hun bijzondere inzet voor de maatschappij en omgeving.

Dit jaar koos de VVD voor ons! Marco Wiesehahn, vicefractievoorzitter VVD provincie Noord-Holland, bood de taart ook namens de VVD Haarlem aan: “Het Westelijk Tuinbouwgebied is een rustpunt voor menig Haarlemmer. Daar hoor ik zelf ook bij. Als VVD bieden wij deze taart aan de stichting aan omdat zij met veel inzet en inmiddels al 20 jaar lang strijdt tegen de verrommeling en voor het behoud van het open gebied.” Rob de Jong, fractievoorzitter VVD Haarlem voegt daaraan toe: “De vrijwilligers van de stichting verdienen deze waardering voor de jarenlange inzet voor het behoud van de groene buffer. De VVD Haarlem hecht veel waarde aan het behoud van de open groene ruimte in de stad omdat de stad naast het stedelijk karakter ook een groen karakter heeft.”

Paula Warmerdam bedankte de VVD namens de stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem: “Onze stichting is dit jaar 20 geworden en dat vieren wij dit jaar met allerlei activiteiten. Met deze taart voelen wij ons helemaal jarig.”

Rondleidingen door het Westelijk Tuinbouwgebied

Voor vrienden en belangstellenden organiseert de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem rondleidingen door het Westelijk Tuinbouwgebied, meestal onder leiding van onze webmaster.
Hij vertelt boeiend over de historie van het gebied, de buitenplaatsen, hun vroegere bewoners en wat die her en der teweeg brachten.

We besteedden dit jaar aandacht aan de Stinzeplanten die in het voorjaar rijkelijk in het gebied groeien.

De IJzeren Eeuw en de Gouden Eeuw en de invloed die de bewoners van de buitenplaatsen hierop hadden, trokken in het late voorjaar en de zomer veel belangstelling.

In september zagen we hoe zanders, blekers, brouwers, tuinders en buitenplaatsbewoners het Westelijk Tuinbouwgebied gevormd hebben.

Interessant was de rondleiding over schuilkerken en godsdiensttwisten in het Westelijk Tuinbouwgebied, met als spectaculair hoogtepunt de beklimming van een van de torens van de nieuwe Bavo.
Na 272 treden zagen we met 45 vrienden en belangstellenden en een glas wijn in de hand de zon ondergaan over het Westelijk Tuinbouwgebied.
Daarna een rondleiding in het Kathedraal Museum onder leiding van de conservator. Het leverde veel enthousiaste reacties op.

In totaal hebben we dit jaar 165 vrienden en belangstellenden door het westelijk Tuinbouwgebied rondgeleid waaronder ook een speciale wandeling voor de Lionsclub Haarlem Spaarne.

In omliggende wijken zoals Bosch en Vaart en in het Het Zaeltje van Rosenhage gaven we in totaal vijf verschillende lezingen over het gebied.

Volgend voorjaar zullen weer de Stinzeplanten in het gebied aan de orde komen en verhalen over de historie van het gebied en zijn bewoners.

Laatste ontwikkelingen Elswoutshoek

Een korte samenvatting.

December 2012 maakte de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem bezwaar tegen de splitsing van het Landgoed Elswoutshoek en de voorgenomen bouw van een tweede huis.

Hoewel Elswoutshoek niet binnen het Westelijk Tuinbouwgebied ligt, vallen het Westelijk Tuinbouwgebied en Elswoutshoek beiden binnen de Ecologische Hoofdstructuur, (tegenwoordig Natuurnetwerk Nederland). Die structuur is ervoor om de ecologische samenhang tussen gebieden te handhaven en te verbeteren. De bouw van een tweede huis zal een belemmering vormen voor deze samenhang.

Elswoutshoek is landelijk gebied, ligt binnen het Natuurnetwerk Nederland en is een Natura 2000 gebied. De plannen van de eigenaren staan haaks op Provinciale verordeningen, op de structuurvisie en het recente bestemmingsplan van Bloemendaal zelf.

Het landgoed is inmiddels opgesplitst in twee percelen, van revitalisering is nog nauwelijks sprake.

Inmiddels heeft dit dossier een ravage aangericht in de Bloemendaalse raad, zoals de afgelopen jaren te lezen was in diverse nieuwsmedia. De eigenaren kwamen hierin veelvuldig aan het woord over het onrecht hen aangedaan. Hierbij werd steevast voorbij gegaan aan het feit dat er op hun landgoed niet gebouw mag worden volgens bovengenoemde plannen, visies en verordeningen. Dat de gemeente Bloemendaal daar vanaf het begin niet duidelijk over is geweest en steken heeft laten vallen staat buiten kijf.

Na een time out, voor het zomerreces ingesteld door wethouder Jur Botter (D66), besloot het college in september dat het niet mee wil werken aan een bouwvergunning voor een tweede huis op het landgoed Elswoutshoek. D66 is inmiddels uit het college gestapt.

De Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem gaat ervan uit dat het college van Bloemendaal uiteindelijk recht zal doen aan datgene wat is vastgelegd in Natuurnetwerk Nederland, Natura 2000, Provinciale verordeningen en het Bestemmingsplan van de gemeente Bloemendaal.

Mag ik mij even voorstellen?

Wim Gerlagh, 66 jaar, politicoloog en – sinds jongstleden september – uw nieuwe voorzitter.

Ik woon in het centrum van Haarlem en heb in de volkshuisvesting, in de financiële wereld en in het hoger onderwijs gewerkt.

In Amsterdam, mijn vorige woonplaats, heb ik mij bestuurlijk ingezet voor het behoud van monumentwaardige gebouwen en stadgezichten.

In Haarlem was zoiets er nog niet van gekomen. Leuk daarom dat Paul Marselje mij na mijn pensionering polste voor een bestuursfunctie bij SWTH.

Ik trof daar een club enthousiaste mensen aan, die al 20 strijden tegen de verrommeling van dit kwetsbare gebied en voor behoud van het open karakter ervan.
Ik steun hen hierin graag en hoop in de komende jaren met de stichting, en met omwonenden, eigenaren, gebruikers en overheden de basis te leggen voor een duurzame ontwikkeling van wat ik zelf altijd “De Tuin van Haarlem” noem.

Nieuwsbrief nr.1 2015

In onze nieuwsbrief schrijven wij over:

  • Onze rondleidingen in het Westelijk Tuinbouwgebied.
  • Wat speelt er in het Westelijk Tuinbouwgebied?
  • Plannen voor ontwikkeling van het Westelijk Tuinbouwgebied.
  • De steun van onze vrienden.
  • Voorbereidingen voor de viering van het 20 jarig bestaan van de stichting.
  • En….. de plaatsing van de winnende foto!

Lees de nieuwsbrief.

Afscheid voorzitter John Veltman

John Veltman heeft na 4 jaar afscheid genomen als voorzitter van de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem.

Met pijn in het hart vond hij het tijd worden het stokje aan een jonger iemand over te dragen.

John heeft zich met hart en ziel ingezet voor onze stichting en voor het Westelijk Tuinbouwgebied, waarvan de laatste drie jaar als voorzitter.

Mede dank zij hem zijn we een professionele vrijwilligersgroep geworden die onder zijn leiding goede contacten heeft opgebouwd met gemeente en ambtenaren, met een aantal tuinders en pachters in het gebied, met wijkraden en milieu organisaties.

De noodzaak om niet alleen ongewenste ontwikkelingen tegen te houden maar ook gewenste ontwikkelingen in gang te zetten heeft door zijn inzet geresulteerd in een inventarisatie hoe dit aan te pakken.

Dankzij John kreeg ook de vriendenclub echt gestalte. Deze inzet resulteerde in ruim 450 vrienden die onze doelstelling, het groen en open houden van het het Westelijk Tuinbouwgebied, ondersteunen.

We hebben John in het zonnetje gezet en met begrip en enige weemoed afscheid van hem genomen.

Als dank voor al zijn goede werken kreeg hij een ticket voor het Geschiedenisfestival. Ook Leendert Meesz, schepen van Overveen, keerde terug uit het verleden om hem te bedanken voor zijn inzet voor het Westelijk Tuinbouwgebied.

We zullen John missen, maar gelukkig heeft hij een enthousiast opvolger, Wim Gerlagh.

In memoriam Piet Kelder

Piet Kelder, de nestor van de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem overleed op 29 april 2015, op zijn 93e verjaardag. Piet was in 1996 mede-oprichter van de Werkgroep Westelijk Tuinbouwgebied.

Hoewel hij de laatste jaren niet meer deel kon nemen aan onze vergaderingen, bleef hij steeds meedenken over de uitvoering van plannen voor het gebied.

Vanaf het midden van de jaren ’80 werkte Piet in talloze commissies voor het ontwikkelen van het Westelijk Tuinbouwgebied en was hij mede-verantwoordelijk voor het ontwerp voor het Stadsnatuurpark.

Met Piet verliezen wij een groot inspirator, een gedreven medestander en een beminnelijk mens.

We zullen hem vooral gedenken door zijn werk voor het gebied voort te zetten.

Het bruggetje over de Marcelisvaart, ter hoogte van het Koeienpaadje, noemen wij altijd het “Piet Kelder-bruggetje”.

Kansen en bedreigingen WTG

Stichting Westelijk Tuinbouwgebied formuleert kansen en bedreigingen WTG

Het Bestemmingsplan Binnenduinrand wordt in 2017 herzien. Ter voorbereiding analyseerde de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem de sterke en zwakke punten van het Westelijk Tuinbouwgebied en de kansen en bedreigingen.

De analyse is onderdeel van onze plannen met het gebied waarover wij in gesprek zijn met de gemeente.

SWOT-analyse Westelijk Tuinbouwgebied

De Stichting Westelijk Tuinbouwgebied SWTH formuleert kansen en bedreigingen voor het Westelijk Tuinbouwgebied.

Het Westelijk Tuinbouwgebied heeft een oppervlak van circa 90 hectare en is in eigendom en gebruik bij vele eigenaren en pachters.

De Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem werkt samen met de gemeente Haarlem aan de ontwikkeling van een nieuw bestemmingsplan ter vervanging van dat van 2007. Als voorbereiding daarop inventariseerde de SWTH door middel van een SWOT-analyse de sterke en zwakke kanten van het Westelijk Tuinbouwgebied.

Enkele belangrijke conclusies uit deze analyse zijn:

Sterke punten:

  • Open karakter.
  • Deels nog in gebruik voor teelt van tuinbouwgewassen; voornamelijk bloemen, deels als weiland voor beweiding van paarden en als hooiland.
  • Deels in gebruik als biologisch-dynamische stadstuinderij.
  • Deels opgenomen in de Ecologische Hoofdstructuur EHS.
  • Aantrekkelijk gebied voor passanten/recreatief medegebruik.

Zwakke punten:

  • Gebruik van bollenschuren voor tennis, gebruik van kassen voor opslag van caravans.
  • Braakliggende voormalige tuinbouwpercelen zonder passende herbestemming.
  • Gebruik van kunstmest en bestrijdingsmiddelen op tuinbouw en weilandpercelen.
  • Gebied is zeer beperkt toegankelijk voor recreatief medegebruik.

Kansen:

  • Herstellen padenstructuur voor recreatief medegebruik.
  • Meerdere percelen opnemen in de EHS.
  • Delen ontwikkelen voor natuurbestemming, onder andere het deelgebied Zuid).
  • Uitvoering plan Stadsnatuurpark (ligt klaar).
  • Uitbreiding van biologische tuinbouw.

Bedreigingen:

  • Verrommeling van het gebied door wegvallen van economisch perspectief voor de uitoefening van tuinbouw.
  • Bouwplannen van ontwikkelaars.

Het Westelijk Tuinbouwgebied en de IJzeren Eeuw

Een handvol hoofdpersonen uit de IJzeren Eeuw woonde op de landgoederen en buitenplaatsen rond het Westelijk Tuinbouwgebied.

De Stichting Westelijk Tuinbouwgebied organiseerde op 20 mei een wandeling met een boeiende uiteenzetting over de bewoners van de buitenplaatsen en hun bemoeienissen met de IJzeren Eeuw.

De belangstelling was groot. Circa 23 vrienden en belangstellenden meldden zich bij de poort van Elswout.

Aan de orde kwam: de rol van de buitenplaatsers in De Nederlandsche Bank, de Nederlandsche Handelsmaatschappij, de Hollandsche IJzeren Spoorweg Maatschappij, de wapen- en slavenhandel en hun invloed op ontwikkelingen in binnen- en buitenland.

De invloed van de vroegere bewoners van de buitenplaatsen op het gebied zijn tot op de dag van vandaag zichtbaar.

SWTH bij Commissie Ontwikkeling over houtzagerij Teeuwen

Tijdens de zitting van de Raadscommissie Ontwikkeling van 29 januari 2015 stelde de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem de Commissie op de hoogte van onze grote zorgen over het voornemen van de gemeente Haarlem om een houtzagerij in het Duinvlietsbos toe te staan. In november 2014 diende de Stichting al zienswijze in.

De PvdA wil graag een brief van de wethouder ontvangen waarin wordt gemeld hoe het er voor staat met handhaving in het gebied.

Het CDA is van mening dat -als er een handhavingsverzoek komt- de gemeente moet reageren.

Paula Warmerdam meldt, dat er niet altijd actie wordt ondernomen.

Tennispark Duinvliet

Standpunt Stichting Westelijk Tuinbouwgebied over Tennispark Duinvliet: Geen bebouwing!

Eind 2014 is de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem (SWTH) globaal in kennis gesteld van een plan voor woningbouw op het tennispark Duinvliet. De stichting heeft toen gemeld daar op voorhand niet tegen te zijn, maar pas een standpunt in te nemen als de plannen verder uitgewerkt zijn. Wat hierbij meewoog is dat de SWTH ook niet gelukkig is met de huidige situatie rond het tennispark: lichtvervuiling/hinder en een groot oppervlak grondverharding. Inmiddels dwingen de ontwikkelingen de stichting tot een aanscherping van haar standpunt.

Op het tennispark Duinvliet is het bestemmingsplan Ramplaankwartier van toepassing. De stem van de wijkraad is dus van gewicht. Het westelijk tuinbouwgebied heeft een eigen bestemmingsplan, maar de stichting is van mening dat wat zich afspeelt aan de randen van dit tuinbouwgebied van invloed is op de eigenheid van het gebied (openheid, flora en fauna, waterhuishouding, verkeersbewegingen en milieu).

Sinds haar oprichting in de 90er jaren pleit de SWTH voor een groen en open Westelijk Tuinbouwgebied met behoud van landschappelijke, cultuur- en natuurhistorische waarden. Negatieve invloeden op dit gebied moeten worden voorkomen. Bebouwing van het terrein van dit tennispark zal deze negatieve invloeden vergroten. De noodzakelijke bufferfunctie van de zone rond het natuurgebied van Elswout en het Westelijk Tuinbouwgebied zal daardoor worden aangetast.
Daarom wijst het bestuur van de SWTH de voorgenomen bebouwing van het tennispark Duinvliet af.

Maart 2015

J.J.M Veltman, voorzitter Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem

Rondleiding wijkraden Westelijk Tuinbouwgebied

Op 10 oktober 2014 organiseerde de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem een rondleiding voor leden van wijkraden uit de directe omgeving.De belangstelling kwam deze keer van wijkraadsleden uit Oosterduin en Ramplaan.

Onze rondleider illustreerde de historie van het gebied en het belang ervan voor het Haarlem van vandaag aan de hand van spannende en vermakelijke anekdotes.

De invloed van Haarlemse bouwers en brouwers, Amsterdamse burgemeesters en bankiers, het Westelijk Tuinbouwgebied in oorlog, wapen- en slavenhandelaren, tankgrachten en de mogelijkheden voor natuurherstel kwam allemaal aan bod.

De wijkraden hadden veel interesse in de recente ontwikkelingen in het gebied.

De plannen die de stichting samen met de gemeente Haarlem ontwikkelt, vonden veel bijval in het gezelschap.

De middag werd afgesloten met de constatering dat het gebied in veel opzichten bijzonder waardevol is voor Haarlem en de Haarlemmers en dat er nog veel water door het Spaarne moet vloeien voordat de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied opgeheven kan worden.

Nieuwsbrief nr.2 2014

In onze nieuwsbrief schrijven wij over:

  • Onze rondleidingen in het Westelijk Tuinbouwgebied.
  • De ontwikkeling van het Westelijk Tuinbouwgebied.
  • De verantwoording van het financiële beleid van de stichting.
  • De vriendenwerving, halen we 400 vrienden?
  • Onze zoektocht naar vervanging voor onze penningmeester en voorzitter.
  • En….. de plaatsing van de winnende foto!

Lees de Nieuwsbrief.

Feest Ramplaankwartier, ook voor swth!

Op 20 september was het weer wijkfeest in het Ramplaankwartier.

Het is traditie dat de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem op die dag de feestgangers informeert in een marktkraam.

Dankzij het schitterende weer was het een gezellige drukte en aan het eind van die dag telde de stichting 14 nieuwe vrienden!

Rondleiding ambtenaren

Rondleiding in het Westelijk Tuinbouwgebied voor ambtenaren, 2 juli 2014

De Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem organiseerde dit jaar weer verschillende rondleidingen voor vrienden en belangstellenden. Op 2 juli voor politici en ambtenaren.

Door het mooie weer kon iedereen genieten van de prachtige omgeving en het uitzicht over het gebied. De aanwezigen kregen uitleg over de betekenis van het gebied: de bufferfunctie die het heeft, de openheid, het schone water en dientengevolge waardevolle flora en fauna. De rondleider schetste de cultuur-historische waarden van het gebied en hield een pleidooi voor een meer milieuvriendelijk beheer van het weiland ten oosten van het Koeienpaadje. Als voorbeeld noemde hij de kansen die gecreëerd kunnen worden voor akkervogels.

De afsluiting van wandelpaden door eigenaren kwam aan de orde. Niet iedereen bleek hiermee bekend.

Er werd gesproken over een mogelijke voortzetting van de houtzagerij in het Duinvlietbos. Dit is een voorbeeld van een situatie die niet overeenkomt met het Bestemmingsplan. De stichting protesteert hier al jaren tegen.

De stichting wil – in overleg met gemeente en eigenaren in het gebied – onderzoeken of de ‘recreatieve nevenfunctie’ uit het Landschapsbeheerplan beter gestalte kan krijgen. Onze aandacht gaat vooral uit naar het weer openstellen van wandelpaden.

We hopen uiteraard dat mede door deze rondleiding de belangstelling en waardering voor het Westelijk Tuinbouwgebied blijft leven onder politici en ambtenaren.

Bankje Duinvlietbos

Stichting Westelijk Tuinbouwgebied onthult bankje in het Duinvlietbos

Met het ‘Steuntje-in-de-rug’ van de Coöperatieve Verzekeringsmaatschappij Univé kan de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem voor haar vrienden een bankje plaatsen in het Duinvlietbos.

Op de kruising van twee paden in het bos, waar wandelaars elkaar ontmoeten en tijd hebben voor een praatje. Bij uitstek een geschikte plaats om te genieten van de rust in dit prachtige gebied of om uit te rusten na een wandeling.

Woensdag 16 april hebben wij het bankje ingedronken, met vertegenwoordigers van Univé, Staatsbosbeheer, onze stichting en enkele vrienden. Het was een genoeglijke bijeenkomst.

Het plaatje op de rugleuning geeft informatie over de sponsor en de stichting. Een QR code op dat plaatje leidt smartphone-gebruikers rechtstreeks naar de website van de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied.

Wij verwachten dat natuurliefhebbers veelvuldig gebruik maken van de mogelijkheid hier te genieten van de natuur.

Nieuwsbrief nr.1 2014.

In onze nieuwsbrief schrijven wij over:

  • informatie over rondleidingen in het gebied
  • plaatsen van een bankje in het Duinvlietsbos
  • informatie over plannen voor ontwikkeling van het Westelijk Tuinbouwgebied
  • de aanwas van vrienden die onze stichting van harte ondersteunen

Lees de nieuwsbrief.

 

Elswoutshoek, aantasting ecologische hoofdstructuur

Omwonenden maken zich grote zorgen over de bouw van twee woningen, een schuur en infrastructuur op het landgoed Elswoutshoek. Zij zijn van mening dat deze bouw de hoog gekwalificeerde natuur en het landschap van het landgoed Elswoutshoek en de omgeving ervan ernstig zal aantasten.

Gemeente Bloemendaal

Niet alleen de omwonenden, ook de Gemeente Bloemendaal heeft twijfels en wijst de plannen af. De gebroeders Slewe verwijten de gemeente tegenwerking. Klik voor een samenvatting van de raadsdiscussie over de voortgang vergunningsaanvraag Elswoutshoek. Om de vastgelopen besluitvorming rond het dossier Elswoutshoek vlot te trekken heeft de gemeente Bloemendaal een procesmanager aangezocht.

Rapport Schuttenbeld

Mevrouw M. Schuttenbeld van bureau Ruimtewerk heeft hiertoe een overall visie [document verwijderd door de gemeente Bloemendaal] geschreven om ‘het proces rondom de ontstane problematiek te bewegen richting mogelijkheden voor oplossingen’.

PvdA, CDA en Groen-Links

Het begint met een amendement van de PvdA, CDA en Groen-Links om het bestemmingsplan Landelijk gebied te herzien voor de bouw van een woning op Landgoed Elswoutshoek [pdf].

Groen-Links

Kruiswijk van Groen-Links is voor een tweede woning.

VVD

De http://www.vvdbloemendaal.nl/actueel_12463/45181/” title=”Elswoutshoek, VVD Bloemendaal over het landgoed”>VVD [link bestaat niet meer] heeft andere ideeën over Elswoutshoek.

Provincie Noord Holland

De Provincie Noord Holland schrijft in een brief aan de Gemeente Bloemendaal over de bouw op Elswoutshoek [pdf]:

  • Elswoutshoek is landelijk gebied, ligt binnen de ecologische hoofdstructuur en is een aardkundig monument,
  • nut en noodzaak van de bouw niet is aangetoond,
  • een particuliere woning binnen de ecologische hoofdstructuur is geen groot maatschappelijk belang.
Statenvragen ir. H.W. Struben

Op 26 november stelde ir. H.W. Struben, lid Provinciale Staten van N-H, kritische vragen over de bouwplannen op landgoed Elswoutshoek en over de betrokkenheid van gedeputeerde Talsma bij de plannen van de gebroeders Slewe.

Vogelwerkgroep Zuid-Kennemerland

De Vogelwerkgroep Zuid-Kennemerland stuurde zowel een brief als een zienswijze naar de gemeente Bloemendaal.

De brief van de Vogelwerkgroep Zuid-Kennemerland aan de gemeente Bloemendaal legt de slachtofferrol waarin de broers Slewe zich manoeuvreren en de onzinnigheid van hun argumenten feilloos bloot. Verder geeft de brief een goede samenvatting van het natuurbelang dat met landgoederen in en rond Bloemendaal in het algemeen en met Elswoutshoek in het bijzonder beschermd moet worden. De aanbeveling zou de gemeente ter harte kunnen nemen.

In de bijlage bij hun zienswijze toetst de Vogelwerkgroep de bouwplannen aan provinciaal beleid.

Ons Bloemendaal

In het zomernummer van Ons Bloemendaal schrijft Roel van Aalderen twee pagina’s over de nieuwbouw op Elswoutshoek [pdf] en sluit af met een standpunt:

Getoetst aan het bestemmingsplan, de landelijke regelingen en gezien de beperkte onderbouwing van de gehanteerde economische argumenten zijn wij van mening dat splitsing van Elswoutshoek in twee afzonderlijke delen en toevoeging van een tweede woning zoals voorgesteld ongewenst is omdat daardoor de historische eenheid van de buitenplaats door verdere versnippering wordt aangetast.

Werkgroep Westelijk Tuinbouwgebied

Hoewel Elswoutshoek niet binnen het Westelijk Tuinbouwgebied ligt, liggen het Westelijk Tuinbouwgebied en Elswoutshoek allebei binnen de Ecologische Hoofdstructuur. Die structuur is ervoor om Ecologische samenhang tussen gebieden te handhaven en te verbeteren. De bouw op Elswoutshoek verbetert de ecologische structuur niet. De Werkgroep deelt de zorgen van de bezorgde buurtbewoners en schreef aan de gemeenteraad van Bloemendaal.

De Werkgroep ziet bij de Bloemendaalse Raad dezelfde politieke onbetrouwbaarheid als in Haarlem, wel een bestemmingsplan maken met natuurbescherming en vervolgens wijzigen ten koste van natuur.

Gezamenlijke standpunt

De Stichting Westelijk Tuinbouwgebied, de Stichting Ons Bloemendaal en de Vogelwerkgroep Zuid-Kennemerland trekken samen op tegen de voorgenomen nieuwbouw op landgoed Elswoutshoek. In een gezamenlijk brief aan de Bloemendaalse gemeenteraad uiten zij hun bezorgdheid over de plannen van de eigenaren met dit landgoed. Deze plannen staan haaks op Provinciale verordeningen en op de structuurvisie en het recente bestemmingsplan van Bloemendaal zelf. Zij vrezen precedentwerking als de bouw van de villa, nota bene in de Ecologische Hoofdstructuur, wordt goedgekeurd.

Omwonenden

Verontruste omwonenden sturen een brief naar gemeenteraadsleden van de Gemeente Bloemendaal. In het Weekblad Zuid Kennemerland halen de raadsleden tendentieus en fel uit naar de briefschrijvers. Hebben die soms een overgevoelige snaar geraakt?

De briefschrijvers reageren daar weer op met een brief aan de gemeenteraadsleden [pdf].

De verontruste omwonenden schrijven hun zorgen over Elswoutshoek in een brief [pdf] aan de Werkgroep Westelijk Tuinbouwgebied.

Wijkraad Ramplaankwartier

Elswoutshoek ligt niet binnen het Ramplaankwartier, om die reden besteedt de Wijkraad Ramplaankwartier hier geen aandacht aan.

Najaarsactie: word vriend!

Ook dit najaar bezorgen we in de wijken rond het Westelijk Tuinbouwgebied huis aan huis onze nieuwe flyer met informatie over het gebied EN de oproep om vriend te worden.

Bij de samenwerking met plaatselijke en provinciale overheden is het erg belangrijk dat we over een ruime achterban beschikken. Uw vriendschap en dus: uw stem voor het groen en open Westelijk Tuinbouwgebied telt mee!

Op dit moment zijn er zo’n 300 betalende vrienden (elke vriend betaalt slechts een tientje per jaar) en dit jaar gaan we voor de 500!! We hopen dat u meedoet door vriend te worden.

Was u al vriend…?? Beschouw dan deze oproep als uitnodiging om de mooie plaatjes van de flyer te bekijken.

Een goed plan met nieuwe kansen

De Gemeente Haarlem stelde in 2002 het Landschapsbeheerplan (link) voor het Westelijk Tuinbouwgebied vast. Staatssecretaris Bleker bezuinigde vervolgens zo fors op natuur dat die plannen slechts voor een heel klein deel werden gerealiseerd.

Wethouder Lukas Mulder wil samen met de Provincie en de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied het Landschapsbeheerplan nieuw leven inblazen.

Dit biedt kansen om het open karakter van het gebied te versterken, recreatief medegebruik mogelijk te maken en de natuurwaarden verder te ontwikkelen.
Al deze punten staan in de ‘Agenda Groen’ van de Provincie Noord-Holland en in het ‘Ontwikkelingsperspectief Binnenduinrand’.

Dit kan als de provincie het Tuinbouwgebied weer in de Ecologische Hoofdstructuur opneemt.

De stichting kijkt uit naar de samenwerking met Provincie en gemeente Haarlem om deze plannen voor het Westelijk Tuinbouwgebied te realiseren.

‘Steuntje in de Rug’ voor Westelijk Tuinbouwgebied

De ledenraad van Coöperatieve Verzekeringsmaatschappij Univé ondersteunt projecten met een ‘Steuntje in de Rug’.

Met een Steuntje in de Rug steunt Univé elk jaar drie projecten in Haarlem die een steuntje in de rug voor een goed doel goed kunnen gebruiken.

De Ledenraad nomineerde de stichting ‘Herstel Hildebrand Monument’, de voetbalvereniging ‘Zwanenburg’ en de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied voor de prijzen.
De SWTH hoorde tot haar vreugde dat zij de eerste prijs, 3000 Euro, gewonnen heeft!

Donderdag 13 februari werden de prijzen tijdens een feestelijke receptie door Univé uitgereikt.

Wat doen we met het Steuntje?

We willen samen met Staatsbosbeheer een mooi bankje (met een mooie rugleuning!) in het Duinvlietsbos plaatsen voor onze Vrienden en voor mensen die houden van natuur.
Een bankje om te genieten van rust in dit prachtige wandelbos met zijn rijke historie of om uit te rusten na een wandeling door het gebied.

Wij willen de oude padenstructuur in het Westelijk Tuinbouwgebied weer openstellen voor gebruik.

Wij danken Univé hartelijk voor hun Steuntje aan onze stichting.

Keizerskroon geen feestlocatie

Op 16 oktober 2013 deed de Raad van State uitspraak in de zaak van de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem versus de Fablo Tennishal van de firma Thoolen. Het ging over twee aspecten:

  1. Hoe lang mag er getennist worden in de bollenhal?
  2. Mag een zelfstandige horecavoorziening in het Westelijk Tuinbouwgebied?
  1. De Raad van State stelde Thoolen in het gelijk, de tennishal mag langer open blijven.
  2. De Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem had bezwaar gemaakt tegen een zelfstandige horecavoorziening terwijl de bestemming “Agrarische doeleinden met landschappelijke waarden” is.

De Raad van State stelde de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem in het gelijk en bevestigde dat de zelfstandige horeca in de bloembollenloods in strijd is met het bestemmingsplan. De Raad droeg de gemeente Haarlem op om handhavend op te treden.

De Stichting is blij met deze uitspraak. Wel vinden we het jammer dat een perceel in een agrarisch gebied een groot deel van het jaar gebruikt mag worden voor niet-agrarische activiteiten zoals tennissen.

De Stichting voert niet graag gerechtelijke procedures maar wil liever, samen met de eigenaren, werken aan een groen en open Westelijk Tuinbouwgebied.

Thoolen maakt paden ontoegankelijk

U heeft het vast en zeker gemerkt: de firma Thoolen maakt sinds een aantal jaren van ouds bewandelbare paden in het Westelijk Tuinbouwgebied ontoegankelijk.

U weet misschien ook dat volgens het Bestemmingsplan: “gestreefd zal worden naar recreatief medegebruik”. De gemeente Haarlem wil blijkbaar dat wandelaars kunnen wandelen in het gebied.
Thoolen doet precies het omgekeerde en belet met grote hekken en borden “Verboden Toegang” wandelaars te wandelen.

De Stichting Westelijk Tuinbouwgebied protesteert al jaren tegen deze afsluitingen.

We willen aantonen dat de paden al dertig jaar publiek toegankelijk waren en dat zij daarom niet door een eigenaar mogen worden afgesloten.

Stuur foto’s met locatie en datum of meld u aan voor een interview, want ook dat kan helpen!

Sassen verliest beroep Raad van State

Sassen vond dat de gemeenteraad van Haarlem in het bestemmingsplan ten onrechte geen mogelijkheid voor een bedrijfswoning heeft opgenomen. Het beroep werd afgewezen omdat het perceel is

[…] bestemd ten behoeve van een hoveniersbedrijf en voor het hobbymatig houden van paarden. Dit betreft geen (volwaardige) agrarische activiteiten.

De Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem is blij met deze uitspraak. Het voorkomt verdere verdichting van het gebied. De stichting is van mening dat het gebied open moet blijven.

Hoe zeker van je zaak kun je zijn?

De Stichting Westelijk Tuinbouwgebied maakte bezwaar tegen een tweede, grote loods bij de firma Verschoor. Deze loods verdicht het middengebied van het Westelijk Tuinbouwgebied dat volgens het bestemmingsplan open moet blijven.
Verschoor zegt de loods nodig te hebben voor verwerking van bloemen en planten die hij deels van buiten het Westelijk Tuinbouwgebied aanvoert.
De Stichting pleit voor verwerking op de plaats van herkomst.

De commissie Beroep-en-Bezwaarschriften heeft nog geen uitspraak gedaan. Toch is Verschoor al met heien begonnen. Waarom loopt Verschoor vooruit op de uitspraak? Is hij zeker van zijn zaak door de reactie van de voorzitter van deze commissie, die bij ons de indruk wekte ondernemers te bevoordelen?

Nieuwsbrief nummer 2, 2013

Onze nieuwsbrief bevat onder andere:

  • Rondleidingen door het gebied
  • Nieuws over de historische boerderij Elswout
  • Zitting Raad van State over tennishal Fablo
  • De Nieuwe Akker, de biologsch-dynamische tuin in het Westelijk Tuinbouwgebied
  • Met de gemeente nieuwe plannen maken voor het gebied
  • Op naar 300 vrienden!

Lees de nieuwsbrief! [pdf]

Stichting vecht voor Tuinbouwgebied

Stichting vecht voor Tuinbouwgebied Interview over een uniek gebied

Wat weet u over het Westelijk Tuinbouwgebied?

Bewoners van Haarlem en omstreken maken graag een ommetje door het gebied, picknicken in Elswout, genieten op een terrasje van het uitzicht of joggen er fanatiek.

Toch weten weinig mensen iets over de achtergrond van het gebied of over de gevaren die het gebied nog steeds bedreigen.

Ruud Vader, journalist van het Weekblad Kennemerland Zuid, verdiepte zich in achtergrond en doelstelling van de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied en schreef een indringend artikel[pdf].

De stichting verwacht dat dit artikel de interesse van de lezers voor dit gebied wekt en dat de lezers zich aanmelden voor een rondleiding door het gebied. En dat die lezers, eenmaal overtuigd van de unieke schoonheid van het gebied, zich melden als vrijwilliger om de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied te ondersteunen.

Fablo-winter duurt acht maanden!

Het Bestemmingsplan Binnenduinrand vereist dat de activiteiten in het Westelijk Tuinbouwgebied “agrarische activiteiten met landschappelijk waarden” moeten zijn.

Tennis is geen “agrarische activiteit”.

Toch mag tennis tijdens het “winterseizoen” in de Fablo-hal, de bollenschuur van Thoolen. Volgens de gemeente loopt het “winterseizoen” van 1 oktober tot 1 april.

Volgens Thoolen houdt het winterseizoen pas op als er bollen binnenkomen maar dan duurt de winter volgens Thoolen minstens acht maanden!
Thoolen exploiteert het partycentrum “De Keizerskroon” in de bollenschuur terwijl partyen evenmin een “agrarische activiteit” is. Volgens de gemeente mag dat als ondergeschikte horeca-activiteit tijdens het tennisseizoen.

Op overtreding staat een dwangsom van 10.000.= Euro met een maximum van 70.000.= Euro. De gemeente treedt handhavend op.
Thoolen ging in beroep, de gemeente had de indruk gewekt dat het mocht.

De rechtbank gaf Thoolen gelijk en Thoolen rekt het “winterseizoen” op van 1 oktober tot 1 juni.

De stichting stelt beroep in bij de Raad van State. Uitspraak volgt mogelijk medio september.

Zie bijgaand verslag van het Haarlems Dagblad over deze zitting.

Houtmanpad wint beroep Raad van State

Het college van B&W verleende een omgevingsvergunning aan de gemeente Haarlem voor het (ver)bouwen van vijf bruggen en het kappen van zeven bomen op het perceel nabij Houtmanpad nummer 1 te Haarlem.
De Stichting Houtmanpad stelde beroep in.

De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State:

  • verklaart het hoger beroep gegrond;
  • vernietigt het besluit van het college van burgemeester en wethouders van Haarlem;
  • veroordeelt het college van burgemeester en wethouders van Haarlem tot vergoeding van de proceskosten van de Stichting Houtmanpad;
  • gelast dat het college van burgemeester en wethouders van Haarlem aan de stichting Stichting Behoud Houtmanpad e.o. het door haar betaalde griffierecht ten bedrage van € 776,00 (zegge: zevenhonderdzesenzeventig euro) voor de behandeling van het beroep en het hoger beroep vergoedt.

De volledige uitspraak van de Raad van State.

Hotel-restaurant-biertuin Boerderij Elswout gaat niet door

Aanvraag bestemmingsplanontheffing Horeca-onderneming Boerderij Elswout ingetrokken.

De boerderij van Elswout behoudt haar agrarische bestemming, blijkt uit de reactie van de gemeente Bloemendaal op de ingediende zienswijzen over het Ontwerp Bestemmingsplan Landelijk Gebied van de gemeente Bloemendaal.

De aanvraag voor een bestemmingsplanontheffing om hier een hotel-restaurant-biertuin te vestigen is ingetrokken. Mogelijk hebben de ingediende zienswijzen, waaronder die van de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied, toch indruk gemaakt. De stichting is blij dat de boerderij weer gebruikt gaat worden als pension-stalling.

Burgeropstand voor houtopstand

Haarlemse burgers in opstand tegen de nieuwe Verordening Bomen en Houtopstand

Haarlemse burgers kwamen massaal in opstand bij de Commissie beheer, Wethouder Van Doorn trekt Verordening al vóór de mondelinge behandeling terug.

De felle kritiek met opmerkingen als: “Een on-demokratische werkwijze”, “een inhoudelijke zwakke onderbouwing”, “zonder kapvergunning geen bezwaarmogelijkheid” van Stichting Behoud Houtmanpad, de Haarlemse bomenwachters, de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem en de omwonenden van de Bakenessergracht was voor wethouder Van Doorn voldoende om de nota ter plekke in te trekken. Hij gaat eerst in gesprek met de Haarlemse-bomenwachters voor hij een nieuwe regeling indient.

Voor de raadsleden een geheel nieuwe ervaring: “Dit hebben we nog niet eerder meegemaakt!”

De raadsleden hebben wel meegemaakt dat wethouder Van Doorn stelselmatig maling heeft aan bewoners. Dat Van Doorn zich iets zal aantrekken van de gebeurtenissen valt ernstig te betwijfelen.

Wethouder Van Doorn stapt op

Wethouder Van Doorn is afgetreden. Hij had een zeer grote invloed op de ontwikkelingen in het Westelijk Tuinbouwgebied.

Hij was verantwoordelijk voor het Ecologisch Beleidsplan, Haarlemse Stadstuinbouw, Houtmanpad, ontwikkeling, wijkraden, wijkcontracten, groen, natuur en landschap, bodem, stedelijk groen en landschap, lid Contactoverleg Nationaal Park Zuid-Kennemerland, lid Portefeuillehoudersoverleg Milieu, Groen en Water Zuid-Kennemerland, lid Portefeuillehoudersoverleg Verkeer en Vervoer Zuid-Kennemerland.

Onzekere tijden breken aan.

Toekomstig hotel-restaurant-brasserie

Toekomstig hotel-restaurant-brasserie boerderij Elswout bedreigt EHS

Na de dreiging van nieuwbouw in de Ecologische Hoofdstructuur op Elswoutshoek, verkwanselt de gemeente Bloemendaal weer een rijksmonument in de EHS.

In de herziening Bestemmingsplan Landelijk Gebied van de Gemeente Bloemendaal verandert de boerderij van Elswout in een hotel met restaurant, brasserie, wijn- en biertuin. Het is een rijksmonument. Er komt nog een parkeerterrein van maar liefst 2100 m2! Dat betekent een enorme toename van de verkeersbewegingen en een veel grotere uitstoot van CO2 in een uniek natuurgebied. De Stichting Westelijk Tuinbouwgebied protesteert in haar zienswijze Hotel in Boerderij Elswout [pdf] tegen deze wijziging.

Marcelisvaartpad afgesloten

De Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem betreurt het zeer dat het Marcelisvaartpad vanaf 2010 door de pachter voor een groot deel is afgesloten voor wandelaars.

De gemeente Haarlem zegt niets te kunnen ondernemen, omdat het pad particulier eigendom is.

Volgens de afdeling Vastgoed is het een openbaar pad, omdat het al 20-30 jaar niet afgesloten is geweest (wegen-verkeerswet). In het Bestemmingsplan Binnenduinrand staat dat de gemeente het Westelijk Tuinbouwgebied beter toegankelijk wil maken door recreatieve verbindingen. Het afsluiten van bestaande paden is daarmee in tegenspraak.

Op dit moment lijkt het erop dat de SWTH weinig medestanders kan vinden die tijd en menskracht willen steken in verder onderzoek. Wij zijn van mening dat dit onderzoek er zeker moet komen.

Daarom: bij dezen een oproep:

Wilt u ons helpen bij dit onderzoek, heeft u oude foto’s van het open Marcelisvaartpad (ook het gedeelte tot aan de Randweg!), laat het ons weten via het secretariaat. Alvast dank voor uw hulp!

Bomenkap

Bomenkap en bouw bij Het Wapen van Kennemerland

Eind vorig jaar zijn aan de zuidoostkant van Het Wapen van Kennemerland bomen gekapt en niet veel later verrezen er een nieuwe gebouwtje en een schutting.

Omdat wij geen meldingen van vergunningen hebben gezien en omdat door het nieuwe gebouw de zichtlijn op Haarlem nog verder verstoord wordt, hebben wij contact opgenomen met de afdeling Handhaving. Tot nu toe ziet de afdeling Handhaving geen reden om in te grijpen. Zo gauw we meer weten, publiceren wij dat uiteraard.

Demonstratie Houtmanpad

Stichting Behoud Houtmanpad demonstreerde op 18 november 2012 tegen de gemeentelijke plannen met het Houtmanpad. Zij hing zwarte linten aan de bomen die gekapt gaan worden.

De Stichting Westelijk Tuinbouwgebied steunt dit initiatief en benadrukt haar standpunt:

  1. Fietspad prima, maar niet zoals de gemeente het nu wil.
  2. Het Westelijk Tuinbouwgebied heeft belangrijke natuur- en cultuurwaarden die volgens het Bestemmingsplan Binnenduinrand behouden moeten worden.
  3. Tot die natuurwaarden hoort het Houtmanpad met zijn karakteristieke bomen en hagen.

Lees meer over de demonstratie.

Hotel Elswout, bestemmingsplanontheffing

De eigenaar van de Oranjerie Elswout praat met Staatsbosbeheer over de exploitatie van de boerderij Elswout als hotel.

“De vestiging van een brasserie en hotel aan de Elswoutslaan 24 veroorzaakt dagelijks circa 200-300 extra verkeersbewegingen op de Elswoutslaan en de Zijweg, een toename circa 10 % in verkeersintensiteit.” Lees er meer over in het Principeverzoek bestemmingsplanontheffing hotel Elswout [pdf].

Haarlemse Handhaving? Wassen Neus!

Datum: 6 Maart 2012

TijdZaakZienswijze/bezwaarUitspraak Commissie Beroep en BezwaarToelichting
2012Duinvlietspad 7
(Her)bouw bijgebouw
Sinds 2010 aangekaart bij HandhavingIllegaal gebouwd
Bouwvergunning is gegeven.
Bezwaar wordt momenteel voorbereid. Gegevens in bouwvergunning stemmen niet overeen met werkelijke situatie.
2012Marcelisvaartpad 11
Fablo Tennishal
Bouw verschillende gebouwen
Aangekaart bij Handhaving: gebouwen en containers staan er al jaren.Illegaal gebouwd
B en W zijn voornemens bouwvergunning te verlenen.
Zienswijze wordt momenteel voorbereid.
2011Marcelisvaartpad 11
Fablo Tennishal
Ontheffing sluitingstijden horeca
Gebruik landbouwgrond voor horeca-activiteitenBesluit wordt gehandhaafd. Wel mogelijkheid tot handhaving gesuggereerdHandhaving legt in november 2011 "last onder dwangsom" op.
2010Blinkertpad 3
Beatrixschool
Uitbreiding
Verdichting
Fietspad wordt bijna onmogelijk, indien geen voorwaarden worden gesteld bij bouwvergunning.
Besluit wordt gehandhaafd.
2010Ontwerpbestemmingsplan Marcelisvaartpad 13In strijd met bestemmingsplan Binnenduinrand, precedentwerkingBesluit wordt gehandhaafd.Argumentatie Gemeente Haarlem geeft geen onderbouwing van dit postzegelbestemmingsplan.
2010Bouw Marcelisvaartpad 15bBebouwingsgrens overschredenBesluit wordt gehandhaafd.
2010Vlaamseweg 1
Aanlegvergunningen Dekatuin
Diverse strijdigheden met bestemmingsplan BinnenduinrandBestuursrechter vindt overleg gemeente, eigenaar en Stichting Werkgroep Westelijk Tuinbouwgebied gewenst. Overleg is geweest, resultaat onbekend.
2009Vlaamseweg 1
Bouw Deka Tuincentrum
Bestemming "agrarische doeleinden met landschappelijke waarden" wordt aangetastBesluit wordt gehandhaafd.
2009Marcelisvaartpad 13
Slopen potentieel monument
Marcelisvaartpad 13 staat op concept-lijst monumenten.
Aantasting ensemble-waarden. Nieuwbouw in strijd met Bestemmingsplan.
Besluit wordt gehandhaafd.
2007Houtmanpad 22
UK aan Zee
Verdichting, verkeersaantrekkende werkingBesluit wordt gehandhaafd.
2006Vlaamseweg 1
Dekatuin Vlaggenmasten/reclameborden
zonder vergunning geplaatst.
Vlaggenmasten/reclameborden en andere reclame in weiland bij Handhaving aangekaart. Ook welstandscommissie vroeg om handhaving.Dwangsom opgelegd.Dwangsom niet geïnd, volgens de afdeling Handhaving vanwege discussie over: "is het een bouwwerk of niet"
2004Duinvlietspad 9b
Vergunning "vernieuwen afdak"
Bezwaar tegen bouw wegens strijd met bestemmingsplan.Bezwaren worden gegrond verklaard, vergunning wordt niet verleend.Afdeling Handhaving onderneemt geen actie tegen de illegaal gebouwde loods.
2001Bouwplan achter Zijlweg 340Bezwaar in verband met procedure en strijdigheid met Bestemmingsplan, Streekplan Kennemerland en Landschapsbeheerplan.Besluit wordt gehandhaafd.
2000-
2011
Meerdere locaties, verspreid over hele Westelijk TuinbouwgebiedVanaf 2006 twee keer per jaar gesprek met de afdeling Handhaving Gemeente Haarlem.Regelmatig meldingen en documentatie door Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem van ontwikkelingen die strijdig zijn met het bestemmingsplan.

Vanaf 1997 tot 2000 is een 40-puntenlijst, de Inventarisatie Afwijkingen Bestemmingsplan, gemaakt door de werkgroep Ontloedering van de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied en ambtenaren van de gemeente Haarlem.
Deze lijst is rond 2001 met de gemeente besproken.

In maart 2003: in een gesprek van de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied met de afdeling Handhaving/Milieu stelt de afdeling: “Er is onvoldoende mankracht om te handhaven.”

Vanaf 2006 – 2011 is er op regelmatige basis (twee keer per jaar) contact met afdeling Handhaving.
De Stichting Westelijk Tuinbouwgebied informeert gemeente Haarlem steeds over ontwikkelingen in het gebied die strijdig zijn met het bestaande Bestemmingsplan.
In 2006 staat het Westelijk Tuinbouwgebied op de prioriteitenlijst van de gemeente Haarlem voor Handhaving.

 

Haarlem Laat je Horen!

Op zondag 18 november 2012 werd er een laatste demonstratie georganiseerd door de Stichting Behoud Houtmanpad e.o. waarbij de Haarlemmers nogmaals de gemeente laten weten het NIET EENS te zijn met de plannen voor de aanleg van een asfalt fietspad langs het Houtmanpad.

Wie tegen het onnodig kappen van bomen en Elzenhakhoutstoven (die onder meer het pad zijn karakteristieke aanzicht geven), het vervangen, verlagen en aanleggen van fietsbruggen en het dempen van een deel van de Brouwersvaart is
kom zondag 18 november a.s. naar:

Houtmanpad 33, parkeerterrein tegen over de basisschool Focus
(begin van het Houtmanpad aan de stadskant)

Lees hier het verslag van de demonstratieve wandeling Behoud Houtmanpad.

Houtmankap

De gemeente kapt de oude populieren die dit stukje Houtmanpad zijn karakteristieke uitstraling geven. Hoezo, behoud van cultuurhistorische waarden?

Westelijk Tuinbouwgebied, rondleiding politici

Westelijk Tuinbouwgebied, rondleiding politici

12 juni 2012

Het Westelijk Tuinbouwgebied is de laatst overgebleven – grotendeels open – ruimte tussen de stad Haarlem en de landgoederen aan de Binnenduinrand. Het gebied kent kansen en bedreigingen. De Stichting Westelijk Tuinbouwgebied zet zich in om de kansen te vergroten en de bedreigingen te weren.

Dinsdag 12 juni hield de werkgroep Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem een rondleiding voor Haarlemse gemeenteraadsleden en statenleden Provincie Noord Holland. Stadsdichter Sylvia Hubers las een voor deze gelegenheid geschreven gedicht over het Westelijk Tuinbouwgebied voor in het Duinvlietsbos.

De Werkgroep vroeg met deze rondleiding de aandacht van politici voor een van de laatste groene gebieden tussen Haarlem en de Binnenduinrand en vooral om de natuurwaarden en de cultuurhistorische waarden van het gebied. De Werkgroep vertelde over de verschillende, zeldzame en beschermde plantensoorten die hier te vinden zijn zoals de Ratelaar, geoord Helmkruid en Zwanenbloem, vergeleek het gebied met andere projecten gericht op natuurontwikkeling zoals Mariëndal bij Den Helder en vertelde over het ontstaan van de diverse landgoederen in het gebied, de eigenaren van die landgoederen en hoe zij hun fortuin verdienden.

Het natuurgebied wordt bedreigd: een nieuw huis hier, een optrekje daar, een apart ‘bestemmingsplannetje’ om illegale bouwsels en overtredingen van het Bestemmingsplan 2007 te legaliseren. Achteraf legaliseren is immers eenvoudiger dan handhaven. De gemeente Haarlem ziet niet dat een opeenstapeling van ‘kleine’ ingrepen gezamenlijk grote gevolgen heeft voor de openheid en de natuurwaarden van het gebied. De Stichting Westelijk Tuinbouwgebied pleit bij de gemeente voor een coördinerend ambtenaar die een ‘over-all’ blik op het gebied houdt en die aanvragen in samenhang met de uitgangspunten van het Bestemmingsplan beoordeeld.

De rondleiding werd afgesloten op het terras van Het Wapen van Kennemerland waar met een drankje van het prachtige uitzicht op het gebied genoten werd.

Het Westelijk Tuinbouwgebied met zijn kansen en bedreigingen is weer onder de aandacht gebracht van de politiek, maar, zo merkte een van de statenleden op: “het afbraakbeleid van staatssecretaris Bleker zal tot ver in de toekomst negatieve gevolgen hebben, ook voor dit unieke gebied”.

Stadsdichter Sylvia Hubers leest gedicht over het Westelijk Tuinbouwgebied

Protest Fablo tennisser

We worden benaderd door mensen die onaangenaam verrast zijn door het feit dat in de Fablo tennishal niet na 1 april getennist mag worden.

Laten we daarover duidelijk zijn: zowel het tennissen na 1 april als de aanwezigheid van een zelfstandige horeca-onderneming zijn (al vele jaren) illegaal, want strijdig met het Bestemmingsplan Binnenduinrand. Het Westelijk Tuinbouwgebied heeft een agrarische bestemming waar dit soort niet-agrarische activiteiten verboden zijn.
Er mag getennist worden van 1 oktober tot 1 april. Dat is regel.

Als de eigenaar van de Fablo tennishal bewust de regels aan zijn laars lapt, dan is dat zijn risico. De eigenaar wist al sinds oktober 2011 dat de hal na 1 april niet meer voor tennissen gebruikt mag worden.

We begrijpen dat tennisliefhebbers (onwetend van deze achtergronden) zich gedupeerd voelen, maar meldt u zich niet bij ons. vraag de eigenaar van de Fablo tennishal om de brief van de afdeling gemeente Haarlem van 23 november 2011 en overtuig uzelf.

Gemeente handhaaft weer niet

Illegaal bouwen in het Westelijk Tuinbouwgebied? Geen probleem!

14 februari 2012

Op 19 september 2009 schreven wij aan de afdeling Handhaving van de gemeente Haarlem:
“En … daar was ineens een “chalet” in het Duinvlietbos, achter Duinvlietspad nr. 7.”
De afdeling Handhaving kon ons na enige tijd melden, dat er, zoals wij al hadden geconstateerd, géén bouwvergunning was afgegeven voor dit tweede huis.

Illegaal Chalet Duinvlietspad 7

In de Stadskrant van 9 februari 2012 valt te lezen: 11-0002618 Duinvlietspad 7, monument, legaliseren tuinhuis, ontheffing planologisch strijdig gebruik, verzonden 2 februari 2012.

Nog afgezien van de moeite, tijd en geld, die het tegenwoordig kost om inzage te krijgen in de verleende vergunningen, vallen wij weer eens van onze stoel:

Want … de toestemming om dit illegaal gebouwde huis (want een “tuinhuis” – dat eerder “berging” en “bijgebouw” heette – kunnen we dit toch echt niet noemen) te mogen laten staan is opnieuw een bewijs van de dubbele tong waarmee onze gemeentelijk overheid spreekt.

Bij een bezoek aan het Westelijk Tuinbouwgebied in 2010 spraken veel van de aanwezige politici hun verbazing uit over het feit dat “hier niet gehandhaafd wordt”.

En nu, februari 2012 krijgt de eigenaar die zonder vergunning en in strijd met het Bestemmingsplan Binnenduinrand voor zichzelf een extra woonruimte heeft gecreëerd, achteraf toestemming van de gemeente Haarlem.

In de vergunning kunnen wij niet één steekhoudend argument vinden, waarmee de gemeente haar zoveelste afwijking van het Bestemmingsplan Binnenduinrand motiveert.

Het is helaas een herhaling van zetten, want ook bij ons bezwaar tegen het nog te bouwen pand aan het Marcelisvaartpad 13 kon geen ambtenaar of bestuurder ons uitleggen, waarom de aanvragers mogen, wat in principe niemand mag, namelijk nieuwbouw plegen in strijd met het Bestemmingsplan Binnenduinrand.

Wij blijven de gemeente Haarlem wijzen op de precedentwerking die hiervan uitgaat. We blijven protesteren tegen uitzonderingen die worden toegestaan op het Bestemmingsplan Binnenduinrand … Wij blijven ons inzetten voor een groen en open Westelijk Tuinbouwgebied.

Westelijk Tuinbouwgebied blijft open

Westelijk Tuinbouwgebied blijft open en in hoofdzaak agrarisch

Vers van de pers: De gemeente en de provincie zijn het eens over het Westelijk Tuinbouwgebied. (Te) kort samengevat komt dat op het volgende neer. Het gebied blijft open en in hoofdzaak agrarisch. Men blijft hopen dat sommige deelgebieden als natuur kunnen worden ontwikkeld (maar daar is nu geen geld voor bij provincie of rijk). In het nieuwe bestemmingsplan wordt dit alles vastgelegd. Zie voor een uitvoeriger verhaal bijgaande brief van Wethouder Ewout Cassee over het Westelijk Tuinbouwgebied [pdf].

Aanpassingen van het plan Houtmanpad

De gemeente heeft inmiddels naar aanleiding van 152 inspraakreacties van voor en tegenstanders van het ontwerp Houtmanpad het Definitief Ontwerp aangepast.
Aankomende donderdag 8 december zal de Stichting WTG tijdens de vergadering van de commissie Bestuur haar standpunt over deze aanpassingen nader toelichten’

Houtmanpad

De gemeente Haarlem gaat een fietssnelweg langs het Houtmanpad aanleggen.

Geenstijl schreef een snerpend commentaar op het duurste fietspad ooit.

De stichting Westelijk Tuinbouwgebied maak op zich geen bezwaar tegen de mogelijke realisatie van een fietspad naast het Houtman voetpad. Wij maken wel bezwaar tegen de buitenproportionele uitvoering zoals door de gemeente voorgesteld.

Het is zeer waarschijnlijk dat dat de stichting WTG, met de kennis van nu bij het maken van het Landschapsbeheerplan en het Bestemmingsplan Binnenduinrand, met een ander oordeel over de wenselijkheid van het fietspad zou zijn gekomen. Dit gezien de wijzigingen in de loop der jaren in de aanliggende functies zoals de komst van het kinderdagverblijf UK en de uitbreiding van de Beatrixschool. De passages in het Landschapsbeheerplan met betrekking tot de fietsvoorziening zijn indertijd voorwaardelijk opgenomen.

Door het afgeven van bouwvergunningen door de gemeente voor Uk aan Zee en de uitbreiding van de Beatrixschool is daarbij de ruimte die er toen was om het fietspad te scheiden van het bestaande voetpad niet benut. Hierbij merken wij op dat door deze nieuwe ontwikkelingen van deze twee voorzieningen de externe druk op de wandelroute is toegenomen. Het toeleveringsgebied voor deze beide locaties is in toenemende mate buiten het Ramplaangebied komen te liggen.

Naast deze terugblik op de achtergronden van onze Inspraakreactie Voorlopig Ontwerp Houtmanpad [pdf] van 4 augustus hebben wij ook in ons bezwaarschrift van 2 oktober [pdf] een aantal punten van bezwaar geformuleerd tegen de op 25 augustus door de gemeente gepubliceerde Omgevingsvergunning voor de aanleg van het Houtmanpad.

De belangrijkste bezwaren zijn:

  • Bezwaar tegen het traject
  • Bezwaar tegen de beschoeiing
  • Bezwaar tegen de kap van bomen
  • Bezwaar tegen de verplaatsing van de kwakel
  • Bezwaar tegen de werkwijze

Kaart fietspad Houtmanpad alternatief plan

Wijkfeest

Zaterdag 18 september 2010 is het weer zover. Het Wijkfeest Ramplaankwartier! Het feest vindt plaats op het eind van de Ramplaan bij het Wapen van Kennemerland (of de Stinkende Emmer), Leendert Meeszstraat en Croesenstraat. Het feest begint om 12.00 uur. De kraamverkoop eindigt om 18.00 uur en dan zal op het podium bij het Wapen van Kennemerland de buurtband The Boys Next Door and the Doorbells optreden.

Politieke Partijen: Groen en Natuur

Gemeenteraadsverkiezingen Haarlem woensdag 3 maart 2010

Woensdag 3 maart is het zo ver, gemeenteraadsverkiezingen. Voor de Binnenduinrand of het Westelijk Tuinbouwgebied een belangrijk moment. We hebben uit de verkiezingsprogramma’s de “groene” punten gericht op het gebied voor u op een rij gezet. Alle partijprogramma’s zijn te vinden op de website van de gemeente Haarlem.

We hopen de lezers van deze site daarmee te helpen in het maken van een keuze. In bijgaand document [pdf] staan onderstaande punten ook op bladzijde 1 en 2. De overige bladzijden bevatten dezelfde punten maar dan uitgebreider.

PvdA
Op de verkiezingswebsite per wijk prioriteiten, in de wijken rondom het Westelijk Tuinbouwgebied staat de volgende opmerking: “Het Westelijk Tuinbouwgebied blijft groen. Verrommeling van het landschap wordt tegengegaan”.

SP
Geen aantasting groene zomen rond Haarlem
Maar ook:
Grote veranderprojecten van groen, zoals die voor het Westelijk Tuinbouwgebied op stapel staan, worden door de SP kritisch tegen het licht gehouden i.v.m. De kosten, die broodnodig ingezet moeten worden op het achterstallig onderhoud van het groen in versteende wijken.

VVD
Nieuwe grote bouwprojecten worden alleen uitgevoerd op open locaties aan de randen van de stad. Niets over Westelijk Tuinbouwgebied

Groen Links
Behoud en versterk het Groen in Haarlem
GroenLinks wil voor alle Haarlemmers een groene plek op maximaal 10 minuten wandelen.
GroenLinks wil dat de prachtige groene randen van de stad onaangetast blijven.
GroenLinks vindt het Stadsnatuurpark een truttig parkje (uit de mond van een CDA’er op Radio105).

CDA
De schaarse groene ruimte rondom de stad moet behouden blijven, net als die laatste open ruimtes in de bebouwde kom. Geen stadspark in het Westelijk Tuinbouwgebied.

D66
Haarlem heeft een sterk versteende kern met een groene zone (de Groene Zoom) rondom. D66 wil hier niet aan tornen. Die Groene Zoom biedt enige compensatie voor het ontbreken van groen in de binnenstad en de omliggende oudere stadswijken, maar niet voldoende.

Actiepartij

Bebouwde omgeving en onderhoud van de stad: schoon en goed onderhouden.

  • Meer bomen, groen en biodiversiteit en voldoende waterberging.
  • Geen bebouwing groengebieden / groene zoom (Veerplas- en andere polders, Binnenduinrand).

Maar ook:
In het geplande Stadsnatuurpark in het Westelijk tuinbouwgebied komt voor heel veel geld ‘grijs’ (bruggetjes, paadjes, voorzieningen) in een gebied dat juist nu al groen is. Dat hoeft van Actiepartij niet zo nodig. Zeker nu er terreinen voor moeten worden onteigend, begrijpen wij deze behoefte en noodzaak niet zo in deze financieel toch al moeilijke tijden.

Partij Spaarnestad
Bestaande groengebieden dienen – ook voor de toekomst – gegarandeerd groen te blijven; het historisch landschap aan de randen van de gemeente mag niet ten prooi vallen aan ambtenaren of ontwikkelaars die uitsluitend voor winstbejag gaan.

Trots op Nederland
HAARLEM MOET GROEN BLIJVEN!
Bomen zijn belangrijk en geven mensen een goed gevoel. Haarlem is een stad met veel stenen en weinig groen. Trots op Nederland vindt daarom dat we zuinig moeten zijn op alles wat groen is in Haarlem. Niet zomaar bomen kappen om ergens makkelijk bij te kunnen, geen groen vervangen door asfalt omdat dat makkelijker is in het onderhoud.

Partij MoederCAO
Geen opmerkingen gevonden

Ouderen Partij Haarlem
Meer groen betekent mooiere leefomgeving en minder CO2 vanwege koolzuurassimilatie.

  • Het groen dat er is dient behouden en onderhouden te worden.
  • Meer groen plekken waar mogelijk
  • Wandelen in groene gebieden ondersteunen

Christenunie
Het buitengebied een kwaliteitsimpuls geven en verrommeling tegengaan

  • Haarlem zit aan zijn grenzen, het weinige groen zoals de groene zoom rond Schalkwijk en de Zuiderpolder, het Westelijk Tuinbouwgebied en de Hekslootpolder dient onbebouwd te blijven.
  • Deze groene buitengebieden verdienen een eigen visie op de inrichting. Verrommeling moet worden tegen gegaan. De paar agrariërs die Haarlem nog heeft moeten voldoende toekomstperspectief houden.

Forza! Haarlem

Alleen iets over de Agrarische Sector:
De agrarische sector dient, zolang het economisch rendabel is, behouden te blijven, mede omdat deze sector de balans tussen verstedelijking en groen in evenwicht houdt. Forza! pleit voor meer innovatie binnen de agrarische sector en het duurzame karakter.

Impressie Binnenduinrand
Zo zou het heel mooi zijn

Landelijke politieke belangstelling

Bezoek PvdA aan Westelijk Tuinbouwgebied (WTG)

Maandag 22 februari heeft de PvdA in het kader van de gemeenteraadsverkiezingen een bezoek gebracht aan een regenachtig WTG oftewel de Binnenduinrand. Hiervoor hadden ze tevens Roos Vermeij, kamerlid voor de PvdA, uitgenodigd. Ook aanwezig waren Jan Nieuwenburg (wethouder) en raadsleden Jeroen Fritz (webpoliticus van het jaar) en Helga Koper. Een drietal leden van de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied (SWTH) waren aanwezig.

PvdA op het Koeienpad. Om 15.00 uur startte het gezelschap vanaf het Wapen van Kennemerland. Het weer werkte niet echt mee, het bleef de hele rondleiding flink regenen. Via het Koeienpad naar het Duinvlietsbos. SWTH vertelde haar ideeën over het gebied met name de plannen met deelgebied Zuid en de problemen met de Provincie hiermee. Mw. Vermeij kende uiteraard het verhaal en was zeer geïnteresseerd in onze visie. Na een ommetje langs de bollengronden zijn we maar weer naar het Wapen terug gegaan, Daar was de regentenkamer voor ons gereserveerd en brandde een heerlijk haardvuur.

Onderwerpen die aan de orde kwamen waren o.a. het Stadsnatuurpark, de bezuinigingen die de gemeenten opgelegd hebben gekregen van het Rijk, de veranderde verhoudingen van Provincie en Gemeente volgens de Structuurvisie en uiteraard deelgebied Zuid.

Wethouder Nieuwenburg vertelde dat de PvdA nog steeds het Stadsnatuurpark wil ontwikkelen, maar dat de financiën daarvoor op het ogenblik ontbreken. Wij wierpen tegen dat, toen het plan was goedgekeurd, er ook een financiële onderbouwing voor was. Anders wordt een plan niet goedgekeurd. Maar als je dit soort plannen alsmaar uitstelt het inderdaad steeds duurder wordt. Wij benadrukten dat met de aankoop van de befaamde 30 meter er een goed begin wordt gemaakt en tevens een signaal afgegeven wordt dat het plan serieus genomen moet worden en dat het geen zin heeft met de later aan te kopen percelen te speculeren.

Deelgebied Zuid: Groepsfoto PvdA bezoek.
Met name tijdens de rondleiding hebben wij uitvoerig stilgestaan bij de ideeën die de SWTH heeft voor het gebied. Met als speerpunt de potentiële waterberging in het gebied; het uitgraven van oude vijvers van het landgoed Duinvliet, verbreden van sloten en het uitgraven van gedempte sloten en waterlopen.
Later lichtte de aanwezige landschapsarchitect toe dat natuurontwikkeling hier heel goed mogelijk is en noemde een aantal voorbeelden, o.a. Mariënheuvel, waar verschillende vormen van natuurontwikkeling gehanteerd worden. Van de natuur haar gang laten gaan tot afgraven en herinrichten van gebieden.

De PvdA’ers benadrukten dat de aandacht voor het Westelijk Tuinbouwgebied oftewel de Binnenduinrand voor hen bovenaan staat. Wat betreft handhaving, ontwikkeling, groen willen zij op de huidige voet verder gaan. “We willen de klus afmaken”. “Alleen” de komende bezuinigingen zullen ontwikkelingen van het gebied kunnen vertragen.

We vonden het allen een vruchtbare en constructieve rondleiding en discussie.

Napraten in Het Wapen van Kennemerland.

Zitting Raad van State

Dinsdag 19 mei 2009 was dan de zitting bij de Raad van State inzake het Bestemmingsplan Binnenduinrand. De uitslag zal over 6 weken zijn maar het zou ook iets langer kunnen duren omdat het nogal complex is, gaf de voorzitter aan. Het Haarlems Dagblad publiceerde woensdag 20 mei 2009 een artikel met de titel Deel tuinbouwgebied omvormen tot natuur

Bestemmingsplan Oosterduin

Zienswijze Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem op het ontwerp bestemmingsplan Oosterduin

22 oktober 2008

De Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem (SWTH) heeft onlangs (23-10-2008) haar zienswijze inzake het ontwerp Bestemmingsplan Oosterduin bij de Gemeente Haarlem ingediend. SWTH is door het feit dat de gebieden aangrenzend zijn belanghebbende in deze.

Onze zienswijze gaat in op een viertal onderwerpen:

  • De school aan de Daslookweg/Wegedoornweg (de mogelijkheid om meer en hoger te bouwen)
  • Lichthinder (meer en mogelijk hogere lichtmasten naast het Westelijk Tuinbouwgebied)
  • Waterhuishouding (meer afvoer van water nodig)
  • Verkeershinder (bijzonder weinig aandacht voor de toename van verkeers- en parkeerhinder)

We zullen hier de ontwikkelingen van het bestemmingsplan Oosterduin blijven volgen.

Piet Kelder in tijdschrift DUIN

Piet Kelder in tijdschrift DUIN over natuurherstel in het WTG

In DUIN, het kwartaalblad van de Stichting Duinbehoud, staat in nr. 1/2 van oktober 2008 een artikel van de hand van Piet Kelder.
Piet Kelder is landschapsarchitect en lid van de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem.

Het artikel geeft een goed overzicht van de stand van zaken en de natuurlijke kwaliteiten van het gebied ([pdf]hier het gehele artikel).
Besproken worden:

  • Ontwikkeling en plannen
  • Natuurlijke kwaliteiten
  • Realisatie

Het Westelijk Tuinbouwgebied is gelegen op een voormalige strandvlakte, tussen de binnenduinrand met het landgoed Elswout aan de westzijde en de stad Haarlem aan de oostzijde. Het gebied bestaat onder meer uit weilanden bij Elswout, maar ook het Duinvlietbos ligt in het gebied. Het geheel behoort tot het Nationaal Park Zuid Kennemerland en is aangewezen in het kader van Natura 2000.

Oproep van de Stichting Duinbehoud om donateur te worden.

Nieuwsbrief nr.1

Nieuwsbrief nr.1 van de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem

24-9-2008

Geachte lezer,
Dit is de eerste nieuwsbrief die we hebben verzonden. We willen u graag regelmatig op de hoogte brengen van de stand van zaken van onder andere het beroep bij de Raad van State. Maar ook andere ontwikkelingen zullen we op deze wijze publiceren.

De mailadressen die we gebruiken, hebben we verzameld tijdens de verkoop van onze DVD en tijdens de handtekeningenactie voor het bezwaarschrift tegen het besluit van de provincie om een deel van het bestemmingsplan “Binnenduinrand” niet goed te keuren. Tevens verzenden we de nieuwsbrief aan een aantal persadressen. Indien u onze nieuwsbrief niet meer wilt ontvangen, reageer dan via deze mail. Indien u anderen wilt attenderen op het bestaan van deze nieuwsbrief, stellen wij dat natuurlijk zeer op prijs!

In deze nieuwsbrief:

  1. Wijkfeest Ramplaankwartier
  2. Bestemmingsplan “Binnenduinrand”
  3. Bestemmingsplan Oosterduin
  4. Bewonersondersteuning
Wijkfeest Ramplaankwartier

Wijkfeest

Zaterdag 27 september aanstaande zal in het Ramplaankwartier het 2-jaarlijkse wijkfeest worden gevierd vanaf 12.00 uur. Naast veel leuke activiteiten, zoals een rommelmarkt en optredens van onder andere het wijkkoor He Buuf, zullen wij met een stand aanwezig zijn.

Wij bevinden ons naast de stand van de Wijkraad Ramplaankwartier in de buurt van De Stinkende Emmer oftewel het Wapen van Kennemerland bij het grote podium. U kunt daar onze flyer en een mooie postkaart krijgen. Tevens verkopen wij onze Bundel “Binnenduinrand, Tuin van Haarlem” (Euro 2) en onze dvd met de titel “Rust in beweging” (Euro 7,50). Ook kunt u vragen stellen, opmerkingen maken en suggesties doen.

Verder roepen wij het publiek op om deel te nemen aan onze stichting. Wij hebben nodig:

  1. Jurist met kennis van ruimtelijke ordening
  2. Boekhouder
  3. Actieve leden
  4. Garagebox voor ons archief
  5. En last but not least geld (zie het laatste onderdeel van deze nieuwsbrief)
Bestemmingsplan Binnenduinrand

Dit bestemmingsplan te vinden op de site van de Gemeente Haarlem. Let op, er is speciale software nodig om de documenten te kunnen lezen.
Zoals hierboven vermeld heeft de provincie het bestemmingsplan deels afgekeurd of zoals de provincie aangeeft: haar goedkeuring onthouden. Op 5 juli jongstleden hebben wij een beroepschrift ingediend bij de Raad van State. Op de site van de Raad van State staat dat zij als norm hanteert dat zij binnen een jaar na ontvangst van het beroepschrift uitspraak doet. De Raad van State schrijft over de duur:

“Dat lijkt een lange periode, maar in het begin van de procedure moeten partijen de mogelijkheid krijgen stukken in te sturen en schriftelijk op elkaars stukken te reageren. Daar is enige tijd mee gemoeid. Daarna vindt intern de juridische en inhoudelijke voorbereiding van de zaak plaats en wordt gekeken wanneer de ‘zaak op de rol’ kan worden geplaatst. Ook dat duurt enige tijd. Na de zitting moet de beslissing nog worden uitgewerkt in een uitspraak.”

Indien de zaak voor de Raad van State duidelijk is, zullen zij een uitspraak doen. In veel procedures wordt een rechtszitting gehouden. Tijdens deze zitting kunnen partijen hun standpunten mondeling toelichten en kunnen de staatsraden (de rechters) vragen stellen aan partijen. Als onze zaak op een zitting wordt behandeld, ontvangen wij hiervoor ten minste zes weken voor de zittingsdatum een uitnodiging.

We zitten nu in de fase dat de beroepschriften van andere partijen zijn binnengekomen. De Gemeente Haarlem heeft uitstel gevraagd en gekregen. Zij hebben een overzicht gepubliceerd met alle beroepschriften met hun commentaar daarop. Op deze site staan al deze beroepschriften genoemd met de beroepsgronden en de reactie van de gemeente. Degene die een beroepschrift hebben ingediend (appellanten) zijn:

  1. J.A. Sassen
  2. J.F. Stolvoort
  3. Stichting Ons Bloemendaal
  4. Stichting Westelijk Tuinbouwgebied (wij dus)
  5. A.S.P. Demmers
  6. J.Th. Groenendijk
  7. Thoolen B.V.’s
  8. College burgemeester en wethouders Haarlem (is inmiddels ontvangen)
  9. W.S.M. Roosen

Onze inschatting is dat het nog in ieder geval 4 maanden duurt voordat we eventueel een uitnodiging voor een zitting kunnen verwachten. We houden u via deze site en de nieuwsbrief op de hoogte.

Bestemmingsplan Oosterduin

We maken ons ernstig zorgen over een aantal ontwikkelingen die mogelijk worden door het nieuwe bestemmingsplan Oosterduin.
Oosterduin vormt de zuidelijke grens van de Binnenduinrand, ook bekend onder de naam Westelijk Tuinbouwgebied.

Wat is het belang van de Stichting WTH? Ontwikkelingen daar zijn van invloed op het Westelijk Tuinbouwgebied. Een van de gevolgen van het bestemmingsplan Oosterduin zou kunnen zijn dat er een ‘harde grens’ ontstaat. Die ‘harde grens’ wordt gevormd door meer en hogere bebouwing, b.v. de Prof. van Gilseschool mag hoger en groter worden en er komt meer verlichting aan de kant van het Westelijk Tuinbouwgebied (bij de voetbalvelden). Dit doet o.a. afbreuk aan de Ecologische Hoofdstructuur die beoogd een open verbindingszone te zijn.

Bewonersondersteuning

De gemeente heeft de bewonersondersteuning, die liep via de Bouwbureaus, gewijzigd. Per saldo betekent het dat de wijkraden minder geld krijgen. Aangezien wij afhankelijk zijn van de wijkraden in ons gebied, betekent deze actie dat onze ondersteuning op losse schroeven komt te staan. De realisatie van onze doelstellingen dreigt hierdoor in het gedrang te komen.

Wij vragen u dan ook ons te ondersteunen in de vorm van donaties.
Dat kan via ons bankrekeningnummer:
Rabo 1017.93.901
t.n.v. St. West. Tuinbouwgebied
Haarlem

Wij danken u voor uw betrokkenheid met het Westelijk Tuinbouwgebied en voor uw inspanningen ten behoeve van onze stichting.

Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem (SWTH)
Secretariaat: p/a Leendert Meeszstraat 104
2015 JT Haarlem
tel:023 524 1727
www.swth.nl
info@swth.nl

172 handtekeningen voor bezwaarschrift

Zoals u mogelijk inmiddels weet, heeft GS van de Provincie Noord Holland voorjaar 2008 een deel van het Bestemmingsplan Binnenduinrand, waar de Gemeente Haarlem en vele betrokken Haarlemmers jarenlang aan gewerkt hebben, deels afgekeurd (zie ook het nieuwsitem daarover). Dankzij de inspanningen van de leden van de werkgroep zijn er bij het bezwaarschrift 172 handtekeningen verzameld. Het bezwaarschrift is 5 juni 2008 ingediend.

Advisering van wijkraden en bewonersgroepen op de tocht!

Dan is er de verandering in de bewonersondersteuning door de gemeente. Sinds 1 april dit jaar worden de wijkraden in Haarlem op een andere manier gefinancierd en ondersteund. De Bouwbureaus verleenden veel ondersteuning. Ze waren er om de mensen van de wijkraad maar ook de bewoners te helpen en adviseren bij zaken zoals contacten met de gemeente, aanvragen van subsidies, het doen uitkomen van wijkkranten, palenpest en inrichting van de wijk.

Deze bouwbureaus en hun medewerkers zijn opgedoekt! Daarvoor in de plaats zijn er nu de Regiomanagers, de mogelijkheid advies in te kopen van buitenaf, een eigen (beperkt) budget en een grote chaos omdat veel zaken onduidelijk zijn, niet goed geregeld en heel veel meer tijd kosten voor de wijkraden.
Hiermee is ook de ondersteuning van de Stichting WTG onder druk komen te staan. Indien u achter onze doelstellingen staat en het mogelijk wilt maken dat wij voor dit gebied blijven vechten, kunt u ons zowel als persoon als financieel ondersteunen door je aan te melden als lid en/of geld te storten op onze bankrekening.

Ons bankrekeningnummer bij de Rabo is:
1017.93.901
t.n.v. Stichting Westelijk Tuinbouwgebied
Haarlem

Wonen in een duintuin, een leven midden in het Westelijk Tuinbouwgebied

In Memoriam Marianne Andriessen-Canoy

7 oktober 1920 – 17 april 2008

Marianne Andriessen-Canoy

Op donderdag 17 april 2008 is een geacht lid van de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem overleden. De begrafenis heeft plaatsgevonden dinsdag 22 april 2008 op de begraafplaats Adelbert in Bloemendaal. Voorafgaand vond een herdenking plaats in de R.K. kerk in Overveen. Tijdens deze mooie herdenking werd Marianne herdacht door haar kinderen, kleinkinderen, andere familieleden en vrienden. Zij brachten diverse werken van de verschillende componisten binnen de familie Andriessen ten gehore.

Marianne Andriessen (1920) was het oudste lid van de Werkgroep Westelijk Tuinbouwgebied en lid sinds de oprichting in 1996. Zij was de weduwe van de architect Nico Andriessen en woonde aan de Van Hogendorpstraat waar ze in 1959 kwam wonen.
In het tijdschrift “Beschreven Bladen” jaargang 3, nr. 8, november 1993, pp 475-480 schreef Marianne het artikel “Wonen in een duintuin” over hun leven in de bollenschuur, midden in wat we nu het Westelijk Tuinbouwgebied noemen. Het artikel is – met toestemming van de auteur – enigszins bekort en hier en daar aangevuld en is hier [pdf] te vinden. In het artikel een tekening van de keuken. Deze en onderstaande tekening zijn door Marianne in 1951 gemaakt.

Marianne tekening 1951

Marianne was ook één van de voormalige bewoners die op de film over het Westelijk Tuinbouwgebied “Rust in beweging” haar verhalen heeft verteld. Ter nagedachtenis aan haar hebben we een paar fragmenten met Marianne opgenomen.

Wij danken Marianne voor haar betrokkenheid bij en inzet voor het Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem!

Over de film “Rust in beweging” (een dvd) is op de site meer te vinden.

Bedroevend besluit

De Gedeputeerde Staten (GS) van de provincie Noord-Holland neemt bedroevend besluit

Ondanks onze oproep en het dringend verzoek van meerdere partijen heeft GS afgelopen dinsdag 4 maart een triest besluit genomen (Besluit 5, blz. 2). Het zuidelijk deel van het westelijk tuinbouwgebied krijgt niet de bestemming natuur.
Onbegrijpelijk, aangezien de gemeenten Haarlem en Bloemendaal de bestemming natuur wensen. Sterker nog, de Provinciale Staten van de provincie zijn eveneens van mening dat deze bestemming de enige juiste is.
Op 12 november 2007 werd een motie van Provinciale Staten aangenomen om in het bestemmingsplan Binnenduinrand het zuidelijk deel van het WTG de bestemming natuur te geven.

De provincie laat daarmee de Gemeente Haarlem, de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied en alle groenliefhebbers in de kou staan. De overheid heeft het over betrokkenheid van de burger bij het bestuur van het land.
Dit soort besluiten geven een signaal af dat de jarenlange betrokkenheid van de burgers geen zin heeft gehad. Triest.

Het Haarlems Dagblad heeft op donderdag 6 maart j.l. een tweetal artikelen gepubliceerd onder de titels “Binnenduinrand terug bij af, Haarlem droef over besluit GS” en “Ik ga dealen aan de keukentafel, ook met de Deka, Albert Moens gaat Westelijk Tuinbouwgebied veilig stellen op zijn manier”. Op de site van het Haarlems Dagblad stond het onderwerp gepubliceerd en waren er circa 23 reacties.

Het is vanzelfsprekend dat wij het er niet bij laten zitten. Het is alleen jammer dat wij nu onze energie moeten richten op de provincie en Raad van State. Ook nu weer blijkt dat het zin heeft om het groen in onze omgeving te vertegenwoordigen. Het zou fijn zijn als meer mensen zich daarvoor willen inzetten. Indien u daarin geïnteresseerd bent mail ons dan.

Keur Bestemmingsplan Binnenduinrand goed!

Maandag 25 februari jl. heeft de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied de Gedeputeerde Staten (GS) van de provincie Noord-Holland opgeroepen om het bestemmingsplan “Binnenduinrand” integraal goed te keuren. De oproep is ook gezonden aan alle leden van de Commissie Ruimtelijke Ordening en Grondbeleid (ROG) en Commissie Water, Agrarische Zaken, Milieu, Economie en Natuur (WAMEN) van de provincie Noord-Holland.

Wij hebben deze oproep gestuurd omdat wij hebben begrepen dat op dinsdag 4 maart een besluit genomen zou worden over het bestemmingsplan. Dat moet gebeuren omdat anders de termijn voor het bestemmingsplan zou verstreken. De discussie over de Provinciale Ecologische Hoofdstructuur (PEHS) volgt eind maart. We zetten overigens nog steeds onze vraagtekens bij deze volgorde.

Wij hebben de leden van GS veel wijsheid gewenst bij de te nemen besluiten en de hoop uitgesproken dat jarenlange inzet van veel mensen (vrijwilligers, bewoners en de Gemeente Haarlem) beloond zouden worden!

Onze argumentatie is te vinden in deze bijlage die 25/2 aan GS is verzonden.

Om een idee te geven hoe het betreffende plandeel er nu uitziet en er in de toekomst uit zou kunnen zien (na een goed besluit van GS), de volgende tekeningen van Jook Bol.

Huidig

Bestemmingsplan vastgesteld

Bestemmingsplan Binnenduinrand 2017 vastgesteld

Het Bestemmingsplan Binnenduinrand is op 19 juli 2017 goedgekeurd door de gemeente Haarlem en gepubliceerd in de Staatscourant.

Het bestemmingsplan 2017 is consoliderend van aard en is gebaseerd op het Bestemmingsplan Binnenduinrand 2007
met een aantal tussentijdse aanpassingen.

Evenals als bij het Bestemmingsplan 2007, heeft de SWTH samen met de Belangengroep Agrarische Ondernemers in het Westelijk Tuinbouwgebied, in de voorbereiding van deze versie geparticipeerd.

Onder Doelstellingen heeft de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied aangegeven hoe zij een bijdrage heeft geleverd aan de ontwikkelingen in het Westelijk Tuinbouwgebied. Een deel van de ideeën van de Stichting zijn overgenomen.

Download Bestemmingsplan Binnenduinrand

De bestemmingsplannen zijn elektronisch beschikbaar. Het plan is een enkele pdf-pagina maar een groot bestand, de meeste pdf-viewers doen er lang over om het zichtbaar te maken.

Bestemmingsplan Binnenduinrand [pdf]

Verbeelding bestemmingsplan Binnenduinrand [pdf]

Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem

“Dealen aan de keukentafel”

“Dealen aan de keukentafel” hoe gedeputeerde Moens een natuurgebied verkwanselt

GEDEPUTEERDE MOENS IN HET Haarlems Dagblad: “Wonen in het tuinbouwgebied kan”

In het Haarlems Dagblad van 5 juli j.l. is een interview met de gedeputeerde Moens opgenomen waarin hij aangeeft dat wonen in het Westelijk Tuinbouwgebied wat hem betreft niet langer taboe hoeft te zijn. Hij staat hiermee lijnrecht tegenover de gemeente Haarlem en een overgrote meerderheid van de bewoners van die gemeente (91% wil het gebied open houden, zie ook stelling Haarlems Dagblad).
Hij is van mening dat een grondeigenaar “een woninkje” moet kunnen bouwen op zijn terrein als hij afstand wil doen van de rest van de grond. Ook vindt hij de aan de te kopen grond te duur (tja, dat heb je in de randstad) en hij vindt het gebied te versnipperd “ten opzichte van andere natuur in Noord-Holland”. “Dat is bijna niet te beheren”. Hieruit blijkt dat de heer Moens helaas niet goed op de hoogte is van de situatie in het gebied. Lees hieronder onze reactie die we gestuurd hebben naar het Haarlems Dagblad.

Binnenduinrand, tuin van Haarlem

Wonen in het Tuinbouwgebied?

Ooit schreef Louis Ferron in uw krant “Het Westelijk Tuinbouwgebied moet een vreugdedal tussen blanke toppen en vrome torens worden.” Aan de lange discussie over wel of niet bouwen leek met de ontwikkeling van een nieuw bestemmingsplan als vervolg op het landschapsbeheerplan een einde te zijn gekomen. Het gebied zou tuinbouw en natuur een plaats bieden als gevolg van vele jaren plannen maken door gemeente, provincie en bewoners.

Ook het collegeprogramma van de provincie “Krachtig, in Balans” wijst in deze richting. “We koesteren de waardevolle natuur in onze provincie. De natuur zal in sommige gevallen zelfs nog extra bescherming krijgen.” Ook de verdere tekst van het programma ondersteunt deze uitlating.

Groot was onze verbijstering dan ook toen we in het Haarlems Dagblad van 5 juli j.l. een artikel aantroffen waarin de heer A. Moens, gedeputeerde van Groen Links (!) aankondigde dat hij vond dat “een woninkje” in het gebied moet kunnen. Het zou gaan om een “woninkje” dat een stoppende tuinder moet kunnen bouwen als hij “tegen een redelijke prijs” van zijn grond afstand zou doen.

De huizen voor die tuinders staan er allang, omdat krachtens het huidige bestemmingsplan op bedrijven met een bepaalde grootte een bedrijfswoning gebouwd mocht worden. Het zuidelijk deel, het deel waar de bestemming Natuur op rust en waar grond aangekocht zou worden, is in handen van één eigenaar. Deze eigenaar heeft de grond echter verpacht en pachters zijn niet in de gelegenheid de grond te kunnen verkopen en kunnen dus ook een dergelijke keuze niet maken.

Dat de prijs voor een deel van de grond (de tuindersbedrijven) hoog is, was reeds lang bekend, ook tijdens het opstellen van de plannen. Daar staat tegenover dat er hier, gelet op de waterkwaliteit (kalkrijk kwelwater uit de duinen) mogelijkheden ontstaan voor de ontwikkeling van een zeer waardevol, uniek stukje (natte) natuur die alleen in de Binnenduinrand zijn plaats kan vinden. Niet voor niets maakt dit gebied deel uit van de Ecologische Hoofdstructuur. Daar komt bij dat het een oplossing biedt voor de wateroverlast van de stad.

Verder geeft de heer Moens is aan dat hij vindt dat het gebied te versnipperd is voor een goed natuurbeheer. Dat is onjuist, want het tot natuur in te richten gebied sluit naadloos aan op de landgoederen Elswout (nationaal monument) en Duinvliet, die weer onderdeel zijn van het Nationaal Park Zuid Kennemerland. Het beheer van deze landgoederen is in handen van Staatsbosbeheer en die hebben al aangegeven dat ze de aan te kopen gronden graag willen beheren. Mooier kunnen we het haast niet maken…

Wij, de Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem, zijn van mening dat het bestemmingsplan zoals het er nu ligt zijn doorgang moet vinden. Volgens de uitslag van de stelling van deze week “Geen stadspark maar woningen in het Westelijk Tuinbouw gebied” delen vele Haarlemmers onze mening. Laat dit een signaal zijn voor Gedeputeerde Staten om op hun voorgenomen beleid terug te komen. Want zoals de uitslag van de stelling laat zien: Haarlemmers willen “een waar vreugdedal” dicht bij de stad.

We besluiten met de oproep van Louis Ferron in het HD van 12 februari 2005:”…overheid…doe wat u te doen staat. Graaf sloten en slootjes, laat lis en dodde vervolgens bloeien en verheug u dan in het herwonnen gezag dat u….. vooralsnog hebt verloren”.

Voor meer informatie over de kwaliteiten van het Westelijk Tuinbouwgebied zie www.swth.nl. Ook is daar de video over het gebied, “Rust in Beweging”, te bestellen.

Stichting Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem

Andre Numan, voorzitter

Géén woningbouw in het Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem

90% van de Haarlemmers die gereageerd hebben op de stelling is tegen bebouwing in het Westelijk Tuinbouwgebied!

Met een record aantal reacties  op de van de stelling van de week (7-14juli 2007) in het Haarlems Dagblad werd wederom zichtbaar dat de overgrote meerderheid van Haarlemmers het Westelijk Tuinbouwgebied een zeer warm hart toedragen. De stelling luidde ‘Geen stadspark maar woningen in het Tuinbouwgebied’. Ruim 1100 lezers reageerde en 90% van de stemmers stemde tegen. Zoals het Haarlems Dagblad schreef: “een duizelingwekkende meerderheid”! Laat dit een teken zijn voor de provincie om het huidige beleid voor te zetten en de voorgenomen beleidswijziging af te wijzen.

Hieronder een greep uit de reacties zoals die in de krant van 14 juli waren opgenomen.

P. Kelder, Haarlem
Gelukkig heeft de Haarlemse gemeenteraad het bestemmingsplan ‘Binnenduinrand’ unaniem aangenomen. In feite is de stelling onjuist: het bestemmingsplan omvat veel meer dan een stadsnatuurpark, namelijk natuurontwikkeling, grondgebonden tuinbouw, consumentgerichte tuinbouw, recreatie, waterberging etcetera. Toch wil ik benadrukken dat naar mijn mening het bestemmingsplan ’Binnenduinrand’ uitgevoerd moet worden, dus geen woningbouw in het tuinbouwgebied.

P. Storm, Haarlem
Oneens, het doorzicht (visueel) wat er momenteel bestaat van het landgoed Elswout naar Haarlem moet behouden blijven. Een groene open invulling van het gebied is essentieel voor een kwalitatief goede verbinding tussen de duinen en de bewoonde kern van Haarlem.

Versluis, Haarlem
Oneens met de stelling; wij zijn tegen woningbouw in het Westelijk Tuinbouwgebied. Dit gebied heeft voor een zeer grote groep mensen een functie als recreatieve route en ontspanningsgebied. Wij wonen er zelf vlak bij, zouden best groter willen wonen, maar groen in de stad is ons meer waard.

Peter Evers, Haarlem
Ik ben het zeer oneens met de stelling. Het is bedroevend en frustrerend dat na jarenlange discussie en initiatieven van de Werkgroep Westelijk Tuinbouwgebied (www.swth.nl) er juist vanuit Groen Links zulke ondoordachte opmerkingen worden geuit. Zoals in de Volkskrant van 5 juli 2007 door Martin Sommer (Forum, Red de laatste Ruisdael blz.13) is geschreven: ”Waarom is het zo onoverkomelijk die twintig hectare te beschermen?” Er zijn zo langzamerhand voldoende argumenten aangegeven waarvoor dit stukje juist groen moet blijven en niet met hier en daar een huisje. Gewoon open en groen.

Paul Marselje, Haarlem
Iemand vroeg mij om een alternatieve woningbouwmogelijkheid, als het Westelijk Tuinbouwgebied groen zou blijven. Ik vroeg haar om een alternatief voor toegankelijk groen op loopafstand van de Leidsebuurt. Er kwam geen antwoord. Dat kan ook niet. Zo’n alternatief is er niet. Ik vroeg haar om een alternatieve plek waar de binnenduinrand bij Haarlem de geestgronden nog raakt, waar het roemrijke historische cultuurlandschap van het Zegepralend Kennemerland, zoals rond het landgoed Elswout, nog zichtbaar is. Ook hier moest ze het antwoord op schuldig blijven. Bouwen is een onomkeerbaar proces. Wat eens groen was wordt het daarna nooit meer. En tegen Groen-Linkse provinciebestuurder Moens zeg ik: Je kan niet een beetje zwanger zijn; je kan niet een beetje bouwen in het Westelijk Tuinbouwgebied. Een paar woningen erbij bouwen (ook al is dat voor de tuinders) leidt onvermijdelijk tot de teloorgang van dit gebied en de uiteindelijke volledige bebouwing. Afblijven dus en steun de groene en open inrichting van de belangrijke gebied.

Tine Walberg, Haarlem
Ik ben het oneens met de stelling. Een zeer langdurig en democratisch proces is voorafgegaan aan de beslissing het gebied open te houden, te ontwikkelen tot natuurgebied en dus te behouden als allerlaatste stukje Binnenduinrand van Haarlem. Zijn er nog steeds mensen die niet weten wat cultuurhistorie betekent? Zijn er nog steeds mensen die alleen maar geld willen zien en niet snappen wat ze vernielen in hun markt-georiënteerde drift?

W. van der Klis, Haarlem
Oneens! Deze stelling gaat in tegen alle besluitvorming in het recente verleden en gaat voorbij aan de mening van het overgrote deel van de omwonenden! GS van de provincie trekt zich blijkbaar niets aan van het recent vastgestelde Streekplan Noord Holland-Zuid, waar de stedelijke contour buiten het Westelijk Tuinbouwgebied valt.

Werkgroep op bezoek bij het J.P Thijssepark

Werkgroep op bezoek bij het J.P Thijssepark Amstelveen

Amstelveen, 17 mei 2006
Adres: Ingang Prins Berhardlaan te Amstelveen, naast nummer 8. Inlichtingen: 020-540 4362

Plattegrond van het Jac. P. Thijssepark te Amstelveen

Algemeen
Het Jac. P. Thijssepark heeft een oppervlakte die ongeveer overeenkomt met de strook tussen Zijlweg en Brouwersvaart tussen rode contour en vaart.
Het gebied is in 3 perioden aangelegd: 1940-’41, 1940-1950 en in 1972, door het toenmalige hoofd van de gemeente plantsoenen te Amstelveen C.P. Broerse, een man met een grote liefde voor de wilde flora. Zijn opzet was een heempark te ontwerpen met als basis een architectonisch zuiver afgewogen compositie, waar binnen de verzameling inheemse planten een meerwaarde krijgt. Van groot belang was hierbij het spel tussen open en gesloten ruimte.

Er is een hoogteverschil in het maaiveld aangelegd teneinde de groei van de verschillende plantensoorten te bevorderen. Dit hoogteverschil varieert van 10 tot 60 cm boven het waterpeil. Elke ruimte heeft zoveel mogelijk een eigen karakter. Door een “kronkelend” padenverloop worden de ruimten verbonden. Er is een grote mate van afwisseling in vorm, lijn en kleur. Door het gebied lopen vijvers en diversen andere waterlopen.

Indruk
De uitgangspunten zouden in hoofdzaak ook kunnen dienen voor een natuurpark benoorden de Brouwersvaart; zij het dat kronkelige paden in een sterk bebost gebied beter werken, dan in een meer open gebied. Dat is namelijk het beeld wat een natuurpark in het Brouwersvaartgebied zal krijgen.
De deelnemers waren van mening dat water een belangrijk element in het Jac. P. Thijssepark was. Ook in ons gebied zal water een belangrijke rol moeten krijgen. De aanvoer van kalkrijk, schoon water uit de duinen, door bestaande waterlopen en door kwel, is hiervan veel belang. In het Jac. P. Thijssepark wordt door afdamming het schone water binnen het park gehouden en (vuil) buitenwater de toegang belet.

Wij denken er bijvoorbeeld aan om de hoogteverschillen wat groter te maken dan in het Jac. P. Thijssepark en enkele voor ons gebied kenmerkende landschapstypen toe te voegen. Tot die kenmerken behoren onder andere plas-dras gebieden, die oplopen tot circa 1 m boven de waterspiegel. Dit in combinatie met veen, klei en zand die in het gebied voorkomen.
Daardoor zouden we als landschapstypen een strandvlakte en binnenduinrand krijgen, water, riet, oeverlanden, vochtige (duin)valleien en strandwal, met beplanting en drogere gebieden. Deze typen landschappen worden gekenmerkt door een reeks van typische planten soorten met bijhorend dieren leven. Dus minder bostypen en meer open gebieden.

Doel moet zijn, door allerlei activiteiten, kinderen en volwassenen enthousiaster te maken voor natuurbeleving. Een studie zal samen met opvoedkundige gedaan moeten worden, naar wat wel en niet toegestaan kan worden. Gedacht kan worden aan het bekijken van waterbeestjes door een loep, waarvan bepaalde soorten op planten voorkomen, rondzendkisten langs scholen etcetera. Ook het Jac. P. Thijssepark is daar bij een lichtend voorbeeld geweest en heeft zijn nut bewezen, gezien het grote bezoek op vele uren van de dag ook ’s avonds.

Tenslotte
: De excursie naar het Jac. P. Thijssepark heeft ons een stukje verder gebracht in onze gedachtevorming.

Verwijzingen naar relevante site:

Piet Kelder ontvangt de Penning van Verdienste

Piet Kelder ontvangt de Penning van Verdienste van de Gemeente Haarlem 11-1-2006

Op initiatief van de werkgroep Westelijk Tuinbouwgebied is de Gemeente Haarlem gevraagd Piet Kelder de Penning van Verdienste van de gemeente toe te kennen. De Gemeente Haarlem heeft daar positief op gereageerd en woensdag 11 januari was het zover. Berny Martini, wethouder van economische zaken, toerisme en recreatie en natuur en landschap spelde Piet de Penning op in het Wapen van Kennemerland oftewel de Stinkende Emmer.

Wethouder Berny Martini spelde Piet de Penning op

Berny Martini, wethouder van economische zaken, toerisme en recreatie en natuur en landschap van de Gemeente Haarlem spelde Piet de Penning op.

Natuuronderzoeksrapport aangeboden

Natuuronderzoeksrapport Westelijk Tuinbouwgebied “Zicht op Natuur” aangeboden aan wethouder Martini

Dit onderzoek is een initiatief van de Vogelwerkgroep Zuid-Kennemerland (VWGZK) en de KNNV Vereniging voor Veldbiologie afdeling Haarlem. Vertegenwoordigers van genoemde partijen hebben gezamenlijk met de Werkgroep Westelijk Tuinbouwgebied dit rapport aangeboden aan de Gemeente Haarlem (wethouder Berny Martini).

Eerste reactie Gemeente Haarlem op het rapport “Zicht op de natuur”

Wethouder Martini met onderzoeksrapport
Wethouder Martini met Piet Kelder

Film over het Westelijk Tuinbouwgebied

De werkgroep heeft over het gebied een film laten maken. De film met de titel “Rust en Beweging” is onlangs beschikbaar gekomen in de vorm van een DVD.
De tekst op de achterzijde van de hoes spreekt voor zich.

Informatie voorzijde DVD over het Westelijk Tuinbouwgebied

De DVD is tegen de kostprijs van € 7,50 verkrijgbaar. Een mailtje aan ons is voldoende om de DVD te ontvangen.

Informatie achterzijde DVD  over het Westelijk Tuinbouwgebied

Tijdens het maken van deze film hebben we ook foto’s gemaakt, een korte foto impressie van de “making of” is hier te vinden.

Bunker8, producent van DVD Rust in Beweging

De DVD is geproduceerd door Bunker8 Audiovisuals.

Nieuwe natuur bij Mariëndal

Nieuwe natuur bij Mariëndal

De Werkgroep Westelijk Tuinbouwgebied bezoekt natuurontwikkelingsproject Duinzoom te Den Helder 9-11-2005

Ten zuiden van Den Helder ligt de polder Koegras. Het was ooit een waddengebied met duintjes, kreken en allerlei eilandjes. Met enige moeite zijn restanten hiervan nog terug te vinden op de kaart. In de polder Koegras graasden na het droogleggen vooral koeien, nu groeien vrijwel overal bollen. Nieuwe natuur Binnenkort komt een flink stuk van dat oude avontuurlijke landschap terug. Een stuk bollenland van 53 hectaren, grenzend aan de Donkere Duinen en Mariëndal wordt in het kader van het project Duinzoom omgevormd tot natuurgebied. Alle gronden zijn verworven en het project is overgedragen aan Landschap Noord-Holland. Het Landschap beheert immers al andere stukken natuur in de omgeving, zoals de Grafelijkheidsduinen en de Noordduinen. Het nieuwe natuurgebied sluit aan op de Noordduinen (volledige tekst).

De gastheer was Piet van Kranenburg van Agens, een raadgevend buro op het gebied van projecten in bos, natuur en landschap.

Brochure teksten: deel 1, deel 2 en deel 3, Ontwerp [pdf]

De bundel ‘Binnenduinrand, tuin van Haarlem’

“Binnenduinrand, Tuin van Haarlem”
Paul Marselje
Het Westelijk Tuinbouwgebied-lied
Wie zingt het niet, wie kan zich nog bedwingen?
Het Westelijk Tuinbouwgebied-lied
Waar je geniet, wie wil daarvan niet zingen?

Paul Marselje zong zijn zelfgecomponeerde lied bij de opening van de tentoonstelling “Binnenduinrand, de tuin van Haarlem”, voorjaar 2005.
Bij dit project waren veel Haarlemmers betrokken, op vier basisscholen werden activiteiten georganiseerd, kunstenaars verleenden hun medewerking en op 12 april 2005 vond een informatiebijeenkomst plaats in het ABC Architectuurcentrum te Haarlem.

De reacties van het publiek waren enthousiast en naar aanleiding daarvan besloot de Werkgroep Westelijk Tuinbouwgebied de verschillende bijdragen te bundelen.

Omslag boekje Tuin van Haarlem

In de uitgave – waarin opgenomen de bijdragen van bekende Haarlemmers als Louis Ferron, Paul Marselje, Wim Vogel en de litho’s van leerlingen van basisschool De Zuidwester – wordt een gevarieerd beeld geschetst van het gebied en de betekenis ervan voor Haarlem en de Haarlemmers.

De bundel van ongeveer 45 pagina’s bevat fraaie zwart-wit foto’s van Geeke van Doornen, landschapsontwerper en is tegen betaling van € 2,00 af te halen bij Werkgroep Westelijk Tuinbouwgebied, Bouwbureau West, Leidseplein 49, tel. 023 – 53 14 185, geopend van maandag t/m donderdag van 10.00u tot 16.00u.

De uitgave werd mogelijk gemaakt door bijdragen van de volgende fondsen:
Prins Bernhard Cultuurfonds Noord-Holland,
Milieufederatie Noord-Holland,
RABObank Zuid-Kennemerland,
J.C. Ruigrok Stichting,
VSBfonds
en het Wereld Natuur Fonds.

Tentoonstelling ABC

Tentoonstelling over de geschiedenis van het Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem
ABC Architectuurcentrum te Haarlem van 5 maart 2005 tot 20 april 2005

Het Westelijk Tuinbouwgebied, een rafelrand van de stad Haarlem? Of een tuin om trots op te zijn?
Dit was het thema van de tentoonstelling die de Werkgroep Westelijk Tuinbouwgebied samen met het ABC Architectuurcentrum organiseerde.
De tentoonstelling was te zien vanaf 5 maart tot 20 april 2005.
De werkgroep Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem ijvert al jaren voor natuurontwikkeling en het schoon en open houden van het gebied, het laatste stukje binnenduinrand van Haarlem. Ook de gemeente koos hiervoor in het Landschapsbeheerplan van 2002. De werkgroep wil alle Haarlemmers laten weten dat zij een prachtige voortuin hebben, een tuin die het waard is om te behouden en te onderhouden (persbericht [pdf]).
De opening trok ruim 134 belangstellenden en de informatieavond ruim 80 belangstellenden. Het ABC heeft gedurende de gehele tentoonstelling 1.327 bezoekers geteld.

Tijdens de opening van de tentoonstelling op zaterdag 5 maart 2005 zijn diverse lezingen gegeven.
Frieda van Diepen-Oost, voorzitter overlegorgaan Nationaal Park Zuid-Kennemerland, opende de expositie met een exposé [pdf] over de kansen en de bedreigingen van het Westelijk Tuinbouwgebied. Paul Marselje had speciaal voor de bijeenkomst een lied [pdf] gecomponeerd en dat natuurlijk ook ten gehore gebracht.

Naast de opening is ook informatieavond gehouden op donderdag 7 april 2005 (persbericht [pdf]).
De informatieavond werd geopend door Piet Kelder, lid van de Werkgroep Westelijk Tuinbouwgebied. Vanuit verschillende invalshoeken hebben drie sprekers een korte inleiding verzorgd.

De sprekers waren:

  • Mevrouw Maria van Vlijmen, lid van de werkgroep “Parken en Groen” van de Vereniging Haerlem, kunsthistoricus en medeauteur van ‘De groene stad’ – 100 jaar openbaar groen in Haarlem; zij gaat in op cultuurhistorische waarden [pdf] van het gebied.
  • De heer H. Wijkhuisen, voorzitter van de KNNV vereniging voor veldbiologie. De heer Wijkhuisen presenteert uitkomsten van het natuuronderzoek in het gebied.
  • De heer Wim Vogel, neerlandicus en publicist, neemt de aanwezigen mee op een “wandeling” [pdf] door het Westelijk Tuinbouwgebied. De heer Vogel haalde Louis Ferron aan, die een artikel [pdf] over het Westelijk Tuinbouwgebied in het Haarlems Dagblad heeft gepubliceerd (februari 2005).

    Tentoonstelling ABC

Wij zoeken vrijwilligers!

De stichting heeft vrijwilligers nodig.

Vrijwilligers die contacten onderhouden met politici en ambtenaren van gemeenten en provincie, met collega-organisaties die zich inzetten voor behoud van natuur en cultuur en met omwonenden.

Vrijwilligers die bestemmingsplannen en ruimtelijke structuurplannen in de gaten houden.

Vrijwilligers die bezwaarschriften kunnen schrijven.

Wordt u geen vrijwilliger, steun ons dan door vriend te worden van het Westelijk Tuinbouwgebied.