Onderzoeksproject WTG 2

Presentatie afstudeerprojectOnlangs presenteerde Lex Visser zijn onderzoek ‘De ontwikkeling van een Tuinbouwgebied’ in het kader van zijn studie Landscape and Environment Management aan de hogeschool InHolland te Delft. Door dit onderzoek hopen wij mede een aanzet te geven voor een toekomstig open en groen WTG.

 

Hierbij een korte samenvatting van zijn onderzoek:

“De ontwikkeling van een Tuinbouwgebied”

Een verkenning door middel van toekomstscenario’s

Het Westelijke Tuinbouwgebied (WTG) staat onder druk. Als één van de laatste open en cultuurhistorisch belangrijke gebieden aan de westkant van Haarlem heeft de ruimtelijke kwaliteit te lijden onder toenemende (bedrijfs)-activiteiten. Door het ontbreken van een breed gedragen visie neemt de onzekerheid over de toekomst van het gebied toe.

De Stichting Westelijke Tuinbouwgebied Haarlem (SWTH), die zich al meer dan     20 jaar succesvol inzet voor het behoud van dit gebied, wil een bijdrage leveren  aan de ontwikkeling van dit gebied in de komende jaren (2020-2050).

In samenwerking met Hogeschool InHolland is hiermee een begin gemaakt door het opstellen van een manifest, waarin de stichting haar principes heeft verwoord. Verder heeft Hogeschool InHolland onderzocht welke toekomstige ontwikkelingen er mogelijk zijn in het WTG.

SWTH wil met het manifest een eerste stap zetten in de richting van een coherent gebiedsplan waarin haar wensen ten aanzien van de ruimtelijke kwaliteit goed tot hun recht komen.

Manifest behoud door ontwikkeling Westelijk Tuinbouwgebied Haarlem        Strategische principes voor een duurzame gebiedsvisie

  1. De cultuurhistorie en de landschappelijke identiteit van het WTG vormen de inspiratiebron voor de toekomst van het gebied (conform de strategie “behoud door ontwikkeling”).
  2. Ontwikkelingen in het WTG mogen niet ten koste gaan van het areaal groen.
  3. De recreatieve betekenis en het recreatieve gebruik zijn afgestemd op de landschappelijke, ecologische en cultuurhistorische kwaliteiten van het gebied.
  4. In het beheer staan behoud en versterking van de biodiversiteit voorop.
  5. Nieuwe ontwikkelingen moeten bijdragen aan een klimaatbestendige, duurzame en waterrobuuste inrichting van het gebied.
  6. De vollegrondtuinbouw is een belangrijke identiteitsdrager van het gebied; het behouden van deze vorm van grondgebruik moet gestimuleerd worden.
  7. Langs van de Brouwersvaart kan een stadsnatuurpark worden aangelegd, conform de uitgangspunten van het eerder gemaakte plan van gemeente en SWTH.
  8. Robuuste visuele relaties (open zones) in oost-west richting moeten behouden blijven; deze zijn kenmerkend voor de gradiënt duin-geestgrond-polder.

Uitgaande van mogelijke toekomstige ontwikkelingen in het Westelijk Tuinbouwgebied is de volgende hoofdvraag geformuleerd:

Hoe kan SWTH  constructief meesturen op toekomstige ontwikkelingen die passen binnen de huidige cultuurhistorische waarde, landschappelijke identiteit en het karakter van het Westelijke Tuinbouwgebied?

Deze onderzoeksvraag wordt in drie deelvragen uitgewerkt en beantwoord.

  1. Wat zijn de omgevingskwaliteiten van het Westelijke Tuinbouwgebied?
    Het Westelijk Tuinbouwgebied beschikt over een rijke cultuurhistorie, kansen voor een klimaat- bestendig watersysteem en een sterk vertegenwoordigde tuinbouwsector. Helaas komen deze kwaliteiten in de huidige planologische samenstelling niet evenwichtig tot zijn recht. Geconcludeerd kan worden dat de economische kwaliteit, die zich uit via de tuinbouwsector, zich nadrukkelijk profileert waardoor de recreatieve- en natuurkwaliteit langzaam in waarde afnemen.
  2. Welke huidige en toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen zijn relevant voor het WTG? Wat is de rol van de overheid hierin?
  • De overheid speelt in op het herstellen van de hoogwaardige landschappelijke structuur ter behoud van de biodiversiteit.
  • Gemeenten en provincie willen gezamenlijk de toeristische en recreatieve functies versterken in het kader van de groeiende toeristische sector.
  • De overheid wil behoud van een hoogwaardig woonmilieu waarbij rekening gehouden wordt met mogelijke                                                                                                  
  1. Hoe kunnen de relevante ontwikkelingen kansen bieden voor een toekomstbestendige inrichting van het gebied, conform de uitgangspunten van SWTH? Welke reeds aanwezige mogelijkheden ziet de SWTH voor toekomstbestendige inrichting van het gebied?
  • De zandbodem onder het Westelijk Tuinbouwgebied is door de aanwezigheid van slecht doorlaatbare veen- en kleilagen ideaal voor het opslaan van water, waardoor het gebied een sterke klimaat-bestendige functie krijgt.
  • De aangewezen stukken NNN moeten volledig ontwikkeld worden tot natuurgebied.
  • De historische samenhang tussen landgoed Elswout en het Westelijk Tuinbouwgebied kan worden hersteld waardoor de recreatieve beleving wordt vergroot.
  • De recreatieve infrastructuur kan worden verbeterd door meer (toegangs-)wegen voor langzaam verkeer naar en binnen het gebied te realiseren.
  • Door innovaties binnen de tuinbouwsector kunnen de bedrijven milieuvriendelijker en kleinschaliger te werk gaan.

SWTH is blij dat de gemeente Haarlem al jaren voor het behoud en de natuurontwikkeling van het gebied kiest.